Η ομαλή λειτουργία μιας δημοκρατίας δεν βασίζεται μόνο στην εφαρμογή του Συντάγματος και των νόμων, αλλά και σε εθιμικές παραδόσεις, όπως το να παραδέχεται ο ηττημένος μιας εκλογής την ήττα του και να συγχαίρει τον νικητή.
Στις εκλογές του 1960 το αποτέλεσμα ήταν οριακό. Ο Δημοκρατικός υποψήφιος Τζον Κένεντι πήρε μόλις 131.000 περισσότερες ψήφους από τον Ρεπουμπλικανό υποψήφιο Ρίτσαρντ Νίξον – 49,7% έναντι 49,6%. Στο εκλογικό κολέγιο, ο Κένεντι υπερείχε με 303 προς 219 εκλέκτορες λόγω του προβαδίσματός του σε πολυπληθείς πολιτείες. Στο Ιλινόι ωστόσο υπήρξε νοθεία στην κομητεία Κουκ (Σικάγο), που οργάνωσε ο ισχυρός Δημοκρατικός δήμαρχος και κομματάρχης Ρίτσαρντ Ντέικι. Νοθεία έλαβε επίσης χώρα στο Τέξας, όπου για παράδειγμα σε μια αραιοκατοικημένη κομητεία με 4.895 εγγεγραμμένους ψηφοφόρους ο Κένεντι πήρε 6.138 ψήφους.
Αξίζει να σημειωθεί εδώ, ότι οι κατά τόπους μικρονοθείες ήταν σχετικά σύνηθες φαινόμενο στην αμερικανική πολιτική πριν από το σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ. Μονάχα η εξαιρετικά μικρή διαφορά υπέρ του Κένεντι στο Ιλινόι και στο Τέξας – πολυπληθείς πολιτείες που θα έδιναν την προεδρία στον Νίξον εφόσον πήγαιναν υπέρ του – δημιούργησε το ερώτημα, μήπως μια προεδρική εκλογή κρίθηκε ενδεχομένως από τοπικές νοθείες.
Ο Νίξον πάντως αποφάσισε να μην αμφισβητήσει το αποτέλεσμα των εκλογών. Θεώρησε ότι δεν έπρεπε να υπάρχει αβεβαιότητα για την αμερικανική προεδρία εν μέσω του Ψυχρού Πολέμου.
Αν ζούσε σήμερα, ασφαλώς θα τον ξένιζε η προσπάθεια του προέδρου Τραμπ να δημιουργήσει αμφιβολίες για την ακεραιότητα των ενδιάμεσων εκλογών του Κογκρέσου, που θα γίνουν την ερχόμενη Τρίτη, 3 Νοεμβρίου. Το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ έχει προσφύγει στα δικαστήρια για να εμποδίσει νοθείες μέσω της συμμετοχής στους εκλογικούς καταλόγους ατόμων που δεν έχουν αμερικανική υπηκοότητα. Μέχρι τώρα οι προσφυγές έχουν απορριφθεί από τα δικαστήρια ως αβάσιμες. Οι προσφυγές όμως δημιουργούν αμφιβολίες στους οπαδούς του Τραμπ για την ακεραιότητα των εκλογών.
Πολύ πιο σοβαρή θα θεωρούσε ο Νίξον την άνευ προηγουμένου άρνηση του Τραμπ να παραδεχθεί την ήττα του στις εκλογές του Νοεμβρίου 2020. Δεκάδες ενστάσεις του προεκλογικού επιτελείου του στα δικαστήρια απορρίφθηκαν ως αβάσιμες ακόμα και από ομοσπονδιακούς δικαστές που διορίσθηκαν από τον Τραμπ. Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αρνήθηκε ομόφωνα να ασχοληθεί με τις λιγοστές περιπτώσεις που έφτασαν σε αυτό (τρεις από τους εννέα ανώτατους δικαστές διορίσθηκαν από τον Τραμπ και άλλοι τρεις από προηγούμενους Ρεπουμπλικανούς προέδρους). Ο υπουργός Δικαιοσύνης του Τραμπ, Μπιλ Μπαρ, παραιτήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2020 αφότου δήλωσε ότι η διαδικασία καταμέτρησης των ψήφων και η διερεύνηση των ενστάσεων στις πολιτείες είχε ολοκληρωθεί χωρίς να διαπιστωθεί νοθεία.
Παρ’ όλα αυτά ο Τραμπ συνέχισε να αμφισβητεί το αποτέλεσμα και για αρκετές ημέρες παρακινούσε τους οπαδούς του να επέμβουν στο Κογκρέσο κατά την τυπική επικύρωση από τα δύο σώματά του τού εκλογικού αποτελέσματος στις 6 Ιανουαρίου 2001. Οταν πλήθος διαδηλωτών εισέβαλε στο Καπιτώλιο εκείνη την ημέρα οργανωμένο από δύο ακροδεξιές οργανώσεις – Oath Keepers και Proud Boys – έπειτα από επιθέσεις ενάντια στην αστυνομία με τακτικές μεσαιωνικής μάχης, οι ΗΠΑ βίωσαν τη χειρότερη επίθεση κατά του πολιτεύματός τους μετά τον εμφύλιο πόλεμο (εκατοντάδες εισβολείς καταδικάστηκαν για την επίθεση από την ποινική Δικαιοσύνη, οι δε αρχηγοί των δύο οργανώσεων καταδικάσθηκαν σε κάθειρξη 18 και 22 ετών αντίστοιχα).
Μόλις ξεκίνησε τη δεύτερη προεδρική θητεία του, ο Τραμπ έδωσε χάρη σε σχεδόν όλους αυτούς τους κατάδικους. Καθώς συνεχίζει μέχρι σήμερα να ισχυρίζεται ότι υπήρξε μαζική νοθεία στις εκλογές του 2020, έχει πείσει περίπου το ένα τρίτο του αμερικανικού λαού για τους ισχυρισμούς του υπονομεύοντας την εσωτερική νομιμοποίηση του πολιτεύματος των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με το Σύνταγμα των ΗΠΑ, για τη διεξαγωγή των εκλογών του προέδρου των ΗΠΑ και των μελών του Κογκρέσου είναι αρμόδιες οι πολιτείες. Τυπικά το Κογκρέσο αποδέχεται το αποτέλεσμα των εκλογών με μια τελετουργική κοινή συνεδρίαση της Γερουσίας και της Βουλής των Αντιπροσώπων υπό την προεδρία του αντιπροέδρου των ΗΠΑ, που είναι τυπικά ο πρόεδρος της Γερουσίας. Ο Τραμπ απαίτησε στις 6 Ιανουαρίου ο αντιπρόεδρος Μάικ Πενς να παρεμποδίσει την αποδοχή της εκλογής του Μπάιντεν, το οποίο αρνήθηκε να κάνει ο Πενς – ο όχλος που εισέβαλε εκείνη την ημέρα στο Καπιτώλιο φώναζε: «Κρεμάστε τον Μάικ Πενς».
Στην αντίστοιχη τελετή για τις εκλογές του 1960 προήδρευε ο Νίξον, που ήταν ο αντιπρόεδρος του Αϊζενχάουερ. Οταν διάβασε το αποτέλεσμα των εκλογών και τη νίκη του Κένεντι, δήλωσε: «Είναι η πρώτη φορά εδώ και εκατό χρόνια, που o ηττημένος μιας προεδρικής εκλογής ανακοινώνει εδώ τον νικητή. Αποτελεί σπουδαίο παράδειγμα της σταθερότητας του συνταγματικού συστήματός μας και της υπερήφανης παράδοσης του αμερικανικού λαού να σέβεται και να τιμά τους θεσμούς της διακυβέρνησής μας». Αυτό δεν το καταλαβαίνει ο Τραμπ.
Ο Χαράλαμπος Παπασωτηρίου είναι καθηγητής και μέλος του ΔΣ του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων
Πηγή: tanea.gr
