Στρατηγική επένδυση της Masdar στο φωτοβολταϊκό «πάρκο» στην Σκοπιά Φαρσάλων
Η ελληνική αγορά ανανεώσιμων πηγών ενέργειας εισέρχεται σε μια νέα φάση επενδυτικής δραστηριότητας, με την κρατική εταιρεία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Masdar, να προχωρά στην πρώτη μεγάλη στρατηγική της κίνηση στην Ελλάδα μετά την εξαγορά της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή.
Από την «Πολιτεία Θεσσαλών» Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2026
Ο όμιλος από το Άμπου Ντάμπι συμφώνησε να αποκτήσει φωτοβολταϊκό έργο ισχύος περίπου 560 MW, το οποίο αναπτύσσει η βρετανική Lightsource bp στη Θεσσαλία και τη Φθιώτιδα, ενισχύοντας σημαντικά τη θέση του στον κλάδο της πράσινης ενέργειας.
Η συμφωνία, που ανακοινώθηκε πριν λίγες μέρες, αφορά ένα από τα μεγαλύτερα φωτοβολταϊκά συγκροτήματα της χώρας και συνδέεται με τον ευρύτερο σχεδιασμό της Masdar για επέκταση στην Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η συναλλαγή πραγματοποιείται μέσω της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή, την οποία ο όμιλος απέκτησε το 2025, και σηματοδοτεί τη μετάβαση από την εξαγορά μιας μεγάλης ελληνικής εταιρείας ΑΠΕ στην προσθήκη νέων παραγωγικών μονάδων στο χαρτοφυλάκιό του.
Το έργο, γνωστό ως «Ενιπέας», έχει αρχικό επενδυτικό προϋπολογισμό 395,15 εκατ. ευρώ και βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο κατασκευής. Με βάση τον σχεδιασμό, η έναρξη της εμπορικής λειτουργίας του τοποθετείται έως το τέλος του 2026, υπό την προϋπόθεση ότι θα ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες διαδικασίες και οι σχετικές εγκρίσεις.
Η ανακοίνωση της Masdar δεν αναφέρει ονομαστικά τον «Ενιπέα». Ωστόσο, τα τεχνικά χαρακτηριστικά και το μέγεθος της συναλλαγής παραπέμπουν στο συγκεκριμένο συγκρότημα, για την εξαγορά του οποίου είχαν γίνει γνωστές σχετικές διαπραγματεύσεις από τον Μάιο του 2026.
Συνολική ισχύς 560 MWp
Το συγκρότημα «Ενιπέας» αποτελείται από δύο επιμέρους εγκαταστάσεις, στη Σκοπιά και στην Καλλιθέα, συνολικής ισχύος 560 MWp. Το νότιο τμήμα, στην περιοχή της Σκοπιάς, έχει ισχύ 400 MWp, ενώ το βόρειο, στην Καλλιθέα, ανέρχεται σε 160 MWp.
Η συνολική έκταση που προβλέπεται να καλύψουν οι εγκαταστάσεις προσεγγίζει τα 6.926 στρέμματα. Στην περιοχή σχεδιάζεται να τοποθετηθούν περίπου 969.000 φωτοβολταϊκά πλαίσια, τα οποία θα αξιοποιούν την ηλιακή ακτινοβολία για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας σε μεγάλη κλίμακα.
Η ετήσια παραγωγή εκτιμάται ότι θα φτάνει τις 900 GWh, ποσότητα που αντιστοιχεί, σύμφωνα με τις αρχικές εκτιμήσεις, στην κατανάλωση περίπου 225.000 νοικοκυριών. Παράλληλα, η λειτουργία του έργου αναμένεται να συμβάλλει στην αποφυγή περίπου 379.000 τόνων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κάθε χρόνο, ενισχύοντας την προσπάθεια περιορισμού του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της ηλεκτροπαραγωγής.
Την κατασκευή έχει αναλάβει η Ameresco Sunel Energy, κοινοπραξία της αμερικανικής Ameresco και του ελληνικού ομίλου Sunel. Οι εργασίες ξεκίνησαν το καλοκαίρι του 2024, ενώ η χρηματοδότηση είχε εξασφαλιστεί από τον Απρίλιο της ίδιας χρονιάς, με τη συμμετοχή της Eurobank και του Ελληνικού Δημοσίου μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Από τον συνολικό προϋπολογισμό των 395,15 εκατ. ευρώ, τα 315,34 εκατ. ευρώ καλύφθηκαν μέσω μακροπρόθεσμης δανειακής χρηματοδότησης. Ειδικότερα, 170 εκατ. ευρώ προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης και 145,34 εκατ. ευρώ από την Eurobank. Το υπόλοιπο ποσό, ύψους 79,82 εκατ. ευρώ, προβλεπόταν να καλυφθεί από ίδια κεφάλαια της Lightsource bp.
Στη συμφωνία περιλαμβάνονται επίσης δύο ιδιόκτητοι υποσταθμοί, οι οποίοι θα εξασφαλίζουν τη σύνδεση των εγκαταστάσεων με το Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας. Η ολοκλήρωση της εξαγοράς τελεί υπό την αίρεση των απαραίτητων ρυθμιστικών εγκρίσεων και των συνήθων όρων μιας τέτοιας συναλλαγής, με στόχο να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026.
Αποθήκευση ενέργειας και μπαταρίες
Η στρατηγική σημασία της επένδυσης δεν περιορίζεται στην προσθήκη νέας φωτοβολταϊκής ισχύος. Η Masdar σχεδιάζει να ενισχύσει το συγκρότημα με συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, επιδιώκοντας να αυξήσει την ευελιξία της παραγωγής και να αξιοποιήσει αποτελεσματικότερα την ενέργεια που παράγεται κατά τις ώρες έντονης ηλιοφάνειας.
Η εγκατάσταση μπαταριών θα μπορούσε να επιτρέψει την αποθήκευση μέρους της παραγωγής όταν η προσφορά ηλεκτρικής ενέργειας είναι υψηλή και οι τιμές χαμηλές, ώστε να διατίθεται στο δίκτυο σε περιόδους αυξημένης ζήτησης. Παράλληλα, η αποθήκευση μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό των περικοπών παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές, οι οποίες αποτελούν μία από τις σημαντικές προκλήσεις της ενεργειακής μετάβασης. Μέχρι στιγμής, δεν έχουν ανακοινωθεί η προβλεπόμενη ισχύς και η χωρητικότητα του συστήματος αποθήκευσης. Η προσθήκη του, ωστόσο, θα μπορούσε να ενισχύσει την εμπορική αξία του έργου, καθώς η δυνατότητα διαχείρισης της παραγόμενης ενέργειας αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία σε μια αγορά με αυξανόμενη συμμετοχή των ΑΠΕ.
Σύνδεση με πράσινα data centers
Η επένδυση εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό που συνδέει την παραγωγή καθαρής ενέργειας με τις αυξανόμενες ανάγκες της ψηφιακής οικονομίας. Την ίδια ημέρα με την ανακοίνωση της συμφωνίας, η Masdar γνωστοποίησε μνημόνιο συνεργασίας με την Khazna Data Centers, εταιρεία με σημαντική παρουσία στον κλάδο των κέντρων δεδομένων στη Μέση Ανατολή. Οι δύο πλευρές προτίθενται να διερευνήσουν επενδυτικές ευκαιρίες για την ανάπτυξη πράσινων data centers, αξιοποιώντας τη συμπληρωματική τεχνογνωσία τους.
Η Masdar διαθέτει εμπειρία στην ανάπτυξη έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και συστημάτων αποθήκευσης, ενώ η Khazna εξειδικεύεται στην ανάπτυξη και λειτουργία μεγάλων ψηφιακών υποδομών. Η αυξανόμενη χρήση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, υπηρεσιών cloud και ψηφιακών πλατφορμών ενισχύει τη ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια και δημιουργεί νέες επενδυτικές ευκαιρίες. Τα κέντρα δεδομένων χρειάζονται αξιόπιστη και συνεχή ηλεκτροδότηση, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα σημαντικό τον συνδυασμό ανανεώσιμων πηγών, αποθήκευσης και μακροχρόνιων συμβάσεων προμήθειας ενέργειας.
Στο πλαίσιο αυτό, μεγάλα φωτοβολταϊκά έργα όπως ο «Ενιπέας» μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας ευρύτερης αλυσίδας ενεργειακών και ψηφιακών υποδομών. Η υλοποίηση, βέβαια, συγκεκριμένων επενδύσεων σε data centers στην Ελλάδα θα εξαρτηθεί από τις μελλοντικές αποφάσεις των εταιρειών και τις αντίστοιχες συμφωνίες που ενδέχεται να προκύψουν.
Lightsource bp και ελληνική αγορά
Η Lightsource bp, η εταιρεία που αναπτύσσει τον «Ενιπέα», ιδρύθηκε το 2010 στο Ηνωμένο Βασίλειο και εξελίχθηκε σε έναν από τους σημαντικούς ευρωπαϊκούς ομίλους ανάπτυξης φωτοβολταϊκών έργων. Το 2017 απέκτησε στρατηγικό μέτοχο την bp, ενώ τον Οκτώβριο του 2024 η τελευταία ολοκλήρωσε την απόκτηση του υπόλοιπου 50,03% των μετοχών, αποκτώντας τον πλήρη έλεγχο της εταιρείας.
Το επιχειρηματικό μοντέλο της Lightsource bp βασίζεται στην ανάπτυξη, τη χρηματοδότηση και την κατασκευή μεγάλων ενεργειακών έργων, τα οποία μπορούν στη συνέχεια να μεταβιβάζονται σε άλλους επενδυτές. Με αυτόν τον τρόπο, η εταιρεία απελευθερώνει κεφάλαια για την ανάπτυξη νέων εγκαταστάσεων, διατηρώντας τη δυνατότητα επέκτασης σε διαφορετικές αγορές.
Στην Ελλάδα δραστηριοποιείται από το 2020, έχοντας δημιουργήσει χαρτοφυλάκιο φωτοβολταϊκών και έργων αποθήκευσης συνολικής ισχύος άνω του 1 GW, σε διαφορετικά στάδια ανάπτυξης. Η παρουσία της επικεντρώθηκε κυρίως στη Θεσσαλία και στη Δυτική Μακεδονία, καθώς και σε άλλες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας.
Η συνολική επενδεδυμένη αξία των έργων της στην Ελλάδα είχε ξεπεράσει τα 650 εκατ. ευρώ, ενώ βρίσκονταν σε εξέλιξη πρόσθετες επενδύσεις ύψους 250 εκατ. ευρώ. Τα ποσά αυτά αποτυπώνουν τη συνολική επενδυτική δραστηριότητα της εταιρείας και δεν αφορούν αποκλειστικά περιουσιακά στοιχεία που παραμένουν στην ιδιοκτησία της, καθώς μέρος του χαρτοφυλακίου έχει ήδη μεταβιβαστεί.
Από την Κοζάνη στον «Ενιπέα»
Η συμφωνία με τη Masdar αποτελεί μία ακόμη σημαντική συναλλαγή για τη Lightsource bp στην ελληνική αγορά. Τον Αύγουστο του 2023 η εταιρεία είχε συμφωνήσει με τη HELLENiQ ENERGY, μέσω της HELLENiQ Renewables, τη μεταβίβαση χαρτοφυλακίου φωτοβολταϊκών έργων στην Κοζάνη, συνολικής ισχύος έως 180 MW. Η μεταβίβαση προβλεπόταν να πραγματοποιείται σταδιακά, καθώς τα έργα θα εισέρχονταν σε εμπορική λειτουργία. Τον Δεκέμβριο του 2024 η HELLENiQ ENERGY ανακοίνωσε την ολοκλήρωση της εξαγοράς έξι φωτοβολταϊκών πάρκων συνολικής ισχύος 110 MW, τα οποία διαθέτουν μακροχρόνιες συμβάσεις πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας. Η ετήσια παραγωγή τους υπολογίζεται σε 175 GWh.
Παράλληλα, η Lightsource bp συνεχίζει να αναπτύσσει έργα αποθήκευσης στη χώρα. Τον Μάρτιο του 2026 έγιναν γνωστές δύο εγκρίσεις της ΡΑΑΕΥ για μονάδες μπαταριών συνολικής ισχύος 150 MW στη Θεσσαλία: μία μονάδα 100 MW στην περιοχή Σκοπιάς–Καζαλιάς και μία δεύτερη 50 MW στο Δίλοφο. Η συνολική εγγυημένη χωρητικότητά τους ανέρχεται σε 600 MWh.
Επενδυτικό σχέδιο 5,5 δισ.
Για τη Masdar, η εξαγορά του φωτοβολταϊκού συγκροτήματος αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου επενδυτικού σχεδιασμού, με επίκεντρο την ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή. Η ελληνική εταιρεία λειτουργεί πλέον ως βασική πλατφόρμα ανάπτυξης του ομίλου στην Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη, με στόχο τη λειτουργούσα ισχύ των 6 GW έως το 2030. Ο σχεδιασμός υποστηρίζεται από επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 5,5 δισ. ευρώ, το οποίο αποσκοπεί στην ενίσχυση της παρουσίας της Masdar στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στη δημιουργία ενός μεγαλύτερου χαρτοφυλακίου παραγωγής και αποθήκευσης.
Η προσθήκη του «Ενιπέα» ενισχύει άμεσα τη δυναμικότητα του ομίλου και δημιουργεί προοπτικές για συνέργειες με νέες μονάδες μπαταριών, καθώς και με τη μελλοντική προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας σε βιομηχανικούς και ψηφιακούς καταναλωτές.
Η επένδυση στη Θεσσαλία αποτυπώνει, τελικά, μια ευρύτερη μετατόπιση της στρατηγικής της Masdar στην Ελλάδα: από την εξαγορά μιας μεγάλης εταιρείας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην απόκτηση πρόσθετων παραγωγικών εγκαταστάσεων και στην αναζήτηση νέων πεδίων ανάπτυξης. Με την ενσωμάτωση έργων αποθήκευσης και τη διερεύνηση συνεργασιών για πράσινα data centers, ο όμιλος επιδιώκει να διαμορφώσει ένα πιο ολοκληρωμένο ενεργειακό χαρτοφυλάκιο, ικανό να ανταποκριθεί τόσο στις ανάγκες της ηλεκτροπαραγωγής όσο και στις απαιτήσεις της ψηφιακής οικονομίας.
