Δεν είναι λίγοι που βλέπουν στον Μπέρνι Σάντερς τον εμπνευστή της σαρωτικής νίκης των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές.
Το 2016, κατά τις προκριματικές εκλογές για το χρίσμα των Δημοκρατικών για τις προεδρικές, ο Μπέρνι Σάντερς ήταν ο βασικός αντίπαλος της Χίλαρι Κλίντον. Τότε, ο σήμερα ανεξάρτητος γερουσιαστής, έλεγε: «Αν δεν δημιουργήσουμε μια οικονομία που να λειτουργεί προς όφελος των απλών ανθρώπων, δεν πρόκειται να αλλάξουμε αυτή τη χώρα».
Ίσως γιατί αλλαγή να σημαίνει «οικονομία που να λειτουργεί για όλους» και «καταπολέμηση της διαφθοράς».
Μίλησε δηλαδή για τα προβλήματα των απλών ανθρώπων, των νοικοκυριών και της εργατικής τάξης. Και με αυτή την πολιτική θέση, εξασφάλισε τη νίκη στις προκριματικές σε 22 πολιτείες, αλλά όχι το χρίσμα των Δημοκρατικών. Πολλοί έχουν χαρακτηρίσει –υποτιμητικά σε κάποιες περιπτώσεις- αυτή την επιχειρηματολογία «οικονομικό λαϊκισμό», αλλά φαίνεται ότι αποκτά οπαδούς. Ο Μπέρνι Σάντερς, ωστόσο, μιλάει ο ίδιος για «λαϊκισμό της καθημερινότητας».
Αναλυτές συμφωνούν: Το Δημοκρατικό Κόμμα πλησιάζει περισσότερο στις θέσεις του Σάντερς
Το 2026, πολλοί υποψήφιοι του Δημοκρατικού Κόμματος, οι λεγόμενοι προοδευτικοί, φαίνεται ότι διδάχτηκαν από τον Μπέρνι Σάντερς. Για την οικονομία, τον πόλεμο στο Ιράν, τη διαφθορά. Και πριν ακόμη κερδίσουν το χρίσμα για τη Βουλή των Αντιπροσώπων ή τη Γερουσία, μίλησαν για τα ίδια πράγματα, όπως επισημαίνει στην ανάλυσή της η El Pais και η συντάκτριά της, Κάρλα Γκλόρια Κολομέ.
Ο Μπέρνι Σάντερς με τον Αμπντούλ Ελ-Σαγέντ κατά την προεκλογική περίοδο / REUTERS/Rebecca Cook
Ο Αμπντούλ Ελ-Σαγέντ, στο Μίσιγκαν, μίλησε για το σπάσιμο της «ασφυκτικής λαβής που ασκούν οι δισεκατομμυριούχοι και οι ολιγάρχες» στην αμερικανική πολιτική και οικονομία». Ο Ράντι Βιγιέγας, από το Σέντραλ Βάλεϊ, στην Καλιφόρνια, τόνισε ότι όλος ο πλούτος που παράγεται στη Silicon Valley βρίσκεται «στα χέρια του πλουσιότερου 1%». Και στη Νέα Υόρκη, η Κλερ Βαλντές, κατήγγειλε το κατεστημένο «που έχει εγκαταλείψει την εργατική τάξη». Όλοι κινούνται στον χώρο της αμερικανικής Αριστεράς, χαρακτηρίζονται δημοκρατικοί σοσιαλιστές.
Όταν ήρθαν τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών και οι νίκες τους (Αλ-Σαγέντ στη Γερουσία, Βαλντές και Βιγιέγας στη Βουλή των Αντιπροσώπων) ο Μπέρνι Σάντερς το γιόρτασε. Σε ένα βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, υπό τους ήχους του τραγουδιού «Starman» του Ντέιβιντ Μπόουι, μίλησε για «μερικές από τις σημαντικότερες προοδευτικές νίκες στη σύγχρονη αμερικανική ιστορία». Ίσως να επιβράβευσε και τον εαυτό του.
Last night saw some of the greatest progressive victories in modern American history. All across the country, in rural and urban areas, Americans said NO to oligarchy, and YES to an agenda that fights for the working class.
Congratulations to the following candidates:
U.S. SENATE
Abdul El-Sayed (MI)
Peggy Flanagan (MN)
Troy Jackson (ME)U.S. HOUSE
Bob Brooks (PA-7)
Rebecca Cooke (WI-3)
Sam Forstag (MT-1)
Adam Hamawy (NJ-12)
Melat Kiros (CO-1)
Brad Lander (NY-10)
Will Lawrence (MI-7)
Donavan McKinney (MI-13)
Brian Poindexter (OH-7)
Analilia Mejía (NJ-11)
Claire Valdez (NY-07)
Randy Villegas (CA-22)
Aisha Wahab (CA-14)— Bernie Sanders (@BernieSanders) November 4, 2026
Μπέρνι Σάντερς: Το πίστευα ανέκαθεν
Στην πραγματικότητα, λέει η Γκολομέ, χωρίς τον Μπέρνι Σάντερς, είναι απίθανο να είχαμε δει την εκλογή προσωπικοτήτων όπως ο Ζοράν Μαμντάνι στη Νέα Υόρκη. Ή την άνοδο προοδευτικών και σοσιαλιστών υποψηφίων, οι οποίοι επικράτησαν κόντρα στα κυρίαρχα πολιτικά ρεύματα της χώρας.
Ο ίδιος δήλωσε στο Politico: «Αν με ρωτάτε αν εκπλήσσομαι που το αίτημα για οικονομική δικαιοσύνη, ο αγώνας κατά των ολιγαρχών και η υπεράσπιση της εργατικής τάξης βρίσκουν απήχηση στο Τέξας, το Οχάιο, τη Μοντάνα, τη Φλόριντα —σε ολόκληρη τη χώρα— όχι, δεν εκπλήσσομαι. Αυτό είναι κάτι που πίστευα ανέκαθεν».
Και σε όλη τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας μίλησε για όλα όσα «πονούσαν» τους Αμερικανούς. Τον πόλεμο στο Ιράν, τα εισοδήματα, την υγειονομική περίθαλψη, τη διαφθορά. Μαζί με τους προοδευτικούς υποψηφίους. Μετά, τους σπρώχνει να δράσουν.
Bernie Sanders on Iran:
What the Democrats can do is stop the war. And we stop that war not just by passing resolutions, but by defunding the war.
This war is illegal. It’s unconstitutional.
We’re going to stop that war. https://t.co/2JHdC0DJrg
— Clash Report (@clashreport) November 5, 2026
«Ο οικονομικός λαϊκισμός είναι δημοφιλής»
Πολλοί αναλυτές συμφωνούν για την επιρροή του Μπέρνι Σάντερς. Ο πολιτικός ερευνητής Ντίνο Γκουαστέλα, μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Working Class Policy Center (WCPC), δήλωσε στην El Pais: «Ο οικονομικός λαϊκισμός είναι ιδιαίτερα δημοφιλής μεταξύ των υποψηφίων των Δημοκρατικών». Επίσης, ότι έχει συντελεστεί «μια εξέλιξη εντός του κόμματος, το οποίο τελικά πλησίασε περισσότερο στις θέσεις του Σάντερς». Και άλλοι θυμίζουν ότι τα μηνύματα αυτά έχουν ακουστεί ξανά, στις δεκαετίες του 1970 και του 1980.
Η «εργατική τάξη» ορίζεται διαφορετικά από το MAGA κίνημα –αφορά αποκλειστικά τους λευκούς
Ο Δρ Λίνκολν Α. Μίτσελ, ακαδημαϊκός και πολιτικός αναλυτής στη Σχολή Διεθνών και Δημόσιων Υποθέσεων του Πανεπιστημίου Κολούμπια, ρωτάει: «Δεν είναι τόσο καινούργιο φαινόμενο όσο νομίζει ο κόσμος. Είναι, άραγε, τόσο διαφορετικό από όσα έλεγε ο Τζέρι Μπράουν το 1992, ο Τζέσι Τζάκσον το 1988, ή από την προεκλογική εκστρατεία του Μπέρνι Σάντερς το 2016;».
Αλλά ο Ντόναλντ Τραμπ έβαλε το χεράκι του. Έφερε στο φως κάτι που υπέφωσκε. Τον βαθμό στον οποίο οι μεγάλες εταιρείες και οι δισεκατομμυριούχοι διαμορφώνουν την πολιτική της χώρας και την καθημερινότητα της εργατικής τάξης.
Οι δημοσκοπήσεις και το επίκαιρο μήνυμα του Σάντερς
Στις δημοσκοπήσεις, οι ψηφοφόροι ζητούσαν επιτακτικά οικονομικές αλλαγές. Το υψηλό κόστος ζωής ήταν η βασική ανησυχία τους. Από την άνοδο των τιμών των καυσίμων μέχρι τα είδη πρώτης ανάγκης και τα τρόφιμα.
Οι πλούσιοι κατέχουν υπερβολική δύναμη, ενώ το υπόλοιπο του πληθυσμού δεν διαθέτει επαρκή μισθό για να καλύψει τις βασικές του ανάγκες
Η Έρικα Έτελσον, πρόεδρος του οργανισμού πολιτικής ανάλυσης Rural Urban Bridge Initiative (Πρωτοβουλία για τη Γεφύρωση Αγροτών και Αστών) εξηγεί: Μία δεκαετία αφότου ο Μπέρνι Σάντερς έκανε προεκλογική εκστρατεία βασισμένος σε αυτό που αποκαλούσε «λαϊκισμό της κουζίνας» «ο αριθμός των Αμερικανών που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες έχει αυξηθεί σημαντικά». Και αυτό δημιούργησε «εύφορο έδαφος» για τους υποψηφίους που βάσισαν σήμερα τα επιχειρήματά τους στις οικονομικές ανησυχίες των οικογενειών.
Η κατά MAGA και η πραγματική «εργατική τάξη»
Είχαν ήδη εξαπατηθεί από τον Ντόναλντ Τραμπ, που εξελέγη το 2024 υποσχόμενος την οικονομική βελτίωση που ζητούσαν. Άλλωστε το MAGA κίνημα ερμηνεύει διαφορετικά το όρο «εργατική τάξη».
Ο Δρ Μίτσελ εξηγεί πως ο Τραμπ βλέπει μόνο τη «λευκή εργατική τάξη». Αλλά η εργατική τάξη, στην πραγματικότητα, αποτελείται από ανθρώπους που καλούνται να αντιμετωπίσουν πολλές δυσκολίες, πέρα από το αυξανόμενο κόστος των καυσίμων και των τροφίμων. Είναι το κόστος της εκπαίδευσης, της υγειονομικής περίθαλψης και της στέγασης.
Άνθρωποι που μπορεί να κάνουν μια σταθερή και πολλές περιστασιακές δουλειές για να τα βγάλουν πέρα. Που ανταλλάσσουν υπηρεσίες με τους γείτονες: «Προσέχω τα παιδιά σου, φτιάχνεις το αυτοκίνητό μου».
Αναζητώντας υποψηφίους που να είναι «αυθεντικοί άνθρωποι»
«Κάπως έτσι βγάζει πέρα ένα μεγάλο μέρος του αμερικανικού πληθυσμού. Πρόκειται για μια εξαιρετικά δύσκολη οικονομική κατάσταση», εξηγεί ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Κολούμπια.
Μαμντάνι, Σάντερς και Μόρις Κατζ
Ο νυν δήμαρχος της Νέας Υόρκης ήταν το πρώτο παράδειγμα. Ο πολιτικός στρατηγικός αναλυτής Μόρις Κατζ έχει πει ότι αυτό ήταν που τράβηξε την προσοχή του όταν συναντήθηκε πρώτη φορά με τον Ζόραν Μαμντάνι. Πολύ πριν ανακοινώσει την υποψηφιότητά του για τη δημαρχία. Ο Μαμντάνι μιλούσε για την εργατική τάξη και τη διακυβέρνηση της Νέας Υόρκης με την ίδια φροντίδα που θα έδειχνε κανείς τακτοποιώντας το σαλόνι του σπιτιού του. Σαν να μην υπάρχει πρόβλημα που να μην μπορεί να λυθεί μέσω μιας καλύτερης πολιτικής.
Ο Μόρις Κατζ είχε αναλάβει τις εκστρατείες των Αμπντούλ Ελ-Σαγέντ, Ράντι Βιγιέγας και Τζίνα Ινοχόσα.
Στην πραγματικότητα, ο Μόρις Κατζ αντλεί στοιχεία και από την προσέγγιση του Μπέρνι Σάντερς. Πιστεύει ότι ο ιδανικός πολιτικός υποψήφιος πρέπει να κατανοεί ότι το κεντρικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει ένα μεγάλο μέρος της αμερικανικής κοινωνίας είναι οικονομικό. «Για πολύ καιρό, οι πολιτικοί αναγνώριζαν πώς αισθάνονταν οι πολίτες για την οικονομία, αλλά αρνούνταν να αναλάβουν την ευθύνη και να εργαστούν ενεργά για να την αλλάξουν», δήλωσε στο περιοδικό «The Atlantic».
Υπάρχει και ένας δεύτερος άξονας: το αίτημα για καταπολέμηση της διαφθοράς
Ενώ στο «Tribeca Citizen» είπε ότι αναζητεί συγκεκριμένα χαρακτηριστικά στους υποψηφίους που στρατολογεί: ανθρώπους «αυθεντικούς», όχι αυτούς που καταλήγουν συνήθως στο Κογκρέσο.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι Αμπντούλ Ελ-Σαγέντ, Ράντι Βιγιέγας και Τζίνα Ινοχόσα πέτυχαν επειδή αφουγκράστηκαν το εθνικό αίσθημα. Χωρίς να φαντάζουν εξτρεμιστές στα μάτια των μετριοπαθών, οικοδόμησαν εκ νέου μια πολιτική ταυτότητα που επικεντρώνεται στην εργατική τάξη, στο κόστος ζωής και στην αντίθεση στη συγκέντρωση εξουσίας και πλούτου.
Νέα Υόρκη: Ο δήμαρχος Ζόραν Μαμντάνι, η βουλευτής Αλεξαντρια Οκάσιο-Κορτές και η κυβερνήτης Κάθι Χότσουλ/ σε αγώνα μπάσκετ / Dave Sanders/Pool via REUTERS
Στόχος οι ελίτ
Σύμφωνα με έρευνα που διεξήχθη μέσω του Center for Working-Class Politics (CWCP), περισσότερο από το 70% των Δημοκρατικών υποψηφίων το 2026 ενσωμάτωναν αυτή τη «λαϊκιστική» ρητορική στις εκστρατείες τους. Σχεδόν το 60% εξ αυτών στρέφονταν κατά κάποιας μορφής οικονομικής ελίτ, το 44% στόχευε την πολιτική ελίτ, ενώ το 35% έκανε και τα δύο.
Γιατί οι Ηνωμένες Πολιτείες περίμεναν μια δεκαετία για να υιοθετήσουν την πολιτική στάση του Μπέρνι Σάντερς; Το 2016, ο Μπέρνι Σάντερς δέχθηκε επιθέσεις για «τοξικότητα». Στις εκλογές του 2020, το κατεστημένο επέλεξε τον Τζο Μπάιντεν έναντι του Σάντερς, τροφοδοτώντας τόσο ένα αντιλαϊκιστικό αίσθημα όσο και ένα κύμα «woke» ιδεολογίας.
Αλλά η νέα γενιά προοδευτικών υποψηφίων επιδιώκει πλέον να αποστασιοποιηθεί από αυτό. Ακόμη και η Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτές, που θεωρείται πιθανή υποψήφια για την προεδρία, έχει αναγνωρίσει ότι οι ψηφοφόροι απομακρύνονται από τις συγκρούσεις που βασίζονται στην ταυτότητα. Συνειδητοποιεί ότι ελκύονται περισσότερο από μια πολιτική ατζέντα που κλονίζει το έδαφος κάτω από τα πόδια των δισεκατομμυριούχων και των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας.
Οι Δημοκρατικοί οφείλουν επίσης να φέρουν ενώπιον του Κογκρέσου τους δισεκατομμυριούχους του επιχειρηματικού κόσμου που εμπλέκονται σε δωροδοκίες
Σύμφωνα με τον ερευνητή Ντάστιν Γουαστέλα, «πολλοί στην Αριστερά, καθώς και εντός του κατεστημένου των Δημοκρατικών, υιοθέτησαν εξαιρετικά αντιδημοφιλή αιτήματα και συνθήματα —όπως το “περικοπή της χρηματοδότησης της αστυνομίας” ή “ανοίξτε τα σύνορα”. Αλλά αυτά τα συνθήματα υιοθετήθηκαν με ενθουσιασμό από ψηφοφόρους της επαγγελματικής τάξης με πανεπιστημιακή μόρφωση. Και απορρίφθηκαν σε μεγάλο βαθμό από την εργατική τάξη».
Ο Μπέρνι Σάντερς σε προεκλογική συγκέντρωση στο Ελ Πάσο / REUTERS/Jose Luis Gonzalez
Καθώς αυτές οι ιδέες ταυτίστηκαν με το Δημοκρατικό Κόμμα στο σύνολό του, περιόρισαν τη δυνατότητά του να προσελκύσει ψηφοφόρους από την εργατική τάξη.
Σύμφωνα με τον Γουαστέλα, οι Δημοκρατικοί έχουν πάρει «το σωστό μάθημα» από όλη αυτή την κατάσταση. Αντιλαμβάνονται ότι η οικονομική κριτική από την αμερικανική Αριστερά παραμένει επίκαιρη: «Οι πλούσιοι κατέχουν υπερβολική δύναμη, ενώ το υπόλοιπο του πληθυσμού δεν διαθέτει επαρκή μισθό για να καλύψει τις βασικές του ανάγκες. Οι Ρεπουμπλικάνοι δεν έχουν κάνει τίποτα για να επιλύσουν αυτό το πρόβλημα· μάλιστα, από πολλές απόψεις, το έχουν επιδεινώσει».
Οικονομία και διαφθορά
Ένα άλλο ζήτημα είναι η διαφθορά. Δεν είναι λίγες οι φορές που ο Μπέρνι Σάντερς έχει καταγγείλει τη διαφθορά της κυβέρνησης Τραμπ και τον πλουτισμό χάρη στις κυβερνητικές θέσεις.
Do we hold Trump accountable for his corruption and unconstitutional actions? Absolutely.
But we cannot stop there.
We must address the economic crises facing working families.
It’s not acceptable that 60% of our people live paycheck to paycheck while billionaires get richer. https://t.co/kEHTU62iW4
— Sen. Bernie Sanders (@SenSanders) November 9, 2026
Το ίδιο έκαναν και πολλοί από τους υποψηφίους του Δημοκρατικού Κόμματος -και σήμερα εκλεγμένοι στο Κογκρέσο. Όπως εξηγεί ο Δρ Μίτσελ, εκτός από την οικονομία, αυτός είναι άλλος ένας παράγοντας που κινητοποίησε τους ψηφοφόρους. «Ένα έντονο αίσθημα απογοήτευσης και οργής για όσα βλέπουν να συμβαίνουν στο κατεστημένο της Ουάσιγκτον».
Και για τον λόγο αυτό, λέει, οι Δημοκρατικοί «θα πρέπει να διερευνήσουν τη διαφθορά —και όχι μόνο αυτή που αφορά τον Τραμπ· οφείλουν επίσης να φέρουν ενώπιον του Κογκρέσου τους δισεκατομμυριούχους του επιχειρηματικού κόσμου που εμπλέκονται σε δωροδοκίες. Αυτό αποτελεί μέρος των όσων αξιώνει ο λαϊκισμός».
Πηγή: in.gr
