Τον κίνδυνο να προκληθούν καθυστερήσεις στις διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης εντός του 2027, με αρνητικές συνέπειες για την υλοποίηση των επιχειρησιακών σχεδίων των τιτλοποιήσεων του «Ηρακλή», επισημαίνουν οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις (servicers).
Με αφορμή τη συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής του νομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για το νέο πλαίσιο λειτουργίας του κλάδου, η Ένωσή τους (ΕΕΔΑΔΠ) δηλώνει ότι στηρίζει τις παρεμβάσεις για την ενίσχυση της διαφάνειας και της προστασίας των οφειλετών.
Ταυτόχρονα, ωστόσο, προειδοποιεί ότι ορισμένες διατάξεις ενδέχεται να δημιουργήσουν πρόσθετα εμπόδια στην ανάκτηση απαιτήσεων, να επιβαρύνουν τις διαδικασίες ρύθμισης και να επηρεάσουν την κουλτούρα πληρωμών.
Οι ενστάσεις
Στο επίκεντρο των προβληματισμών του κλάδου βρίσκεται η νέα Διαδικασία Διμερών Ρυθμίσεων, η οποία αντικαθιστά τον Κώδικα Δεοντολογίας και καθίσταται υποχρεωτική για όλους τους εμπλεκομένους, ανεξάρτητα από προηγούμενες ρυθμίσεις ή διαπραγματεύσεις.
Σύμφωνα με την Ένωση, η εφαρμογή της, σε συνδυασμό με τον χρόνο που απαιτείται για την ανάπτυξη της προβλεπόμενης ηλεκτρονικής πλατφόρμας, ενδέχεται να επιφέρει καθυστερήσεις σε διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης που έχουν ήδη δρομολογηθεί.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην ανακοίνωση, αυτό μπορεί να έχει επιπτώσεις στα επιχειρησιακά σχέδια του προγράμματος «Ηρακλής».
Οι servicers εκφράζουν την ελπίδα ότι οι αρνητικές αυτές συνέπειες θα αντισταθμιστούν από την αύξηση των συναινετικών ρυθμίσεων μέσω της νέας διαδικασίας.
Παράλληλα, ζητούν να διασφαλιστεί ότι η νέα Διαδικασία Διμερών Ρυθμίσεων, ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός και η υποχρέωση υποβολής πρότασης ρύθμισης πριν από τον πλειστηριασμό θα λειτουργούν συμπληρωματικά, χωρίς επικαλύψεις και περιττές καθυστερήσεις.
Προβληματισμός για κυρώσεις
Επιφυλάξεις διατυπώνονται και για τις προβλέψεις που επιτρέπουν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, την αναστολή της τοκοφορίας ή την πίστωση πέντε δόσεων έναντι της οφειλής.
Η Ένωση θεωρεί ότι η επιβολή αυτόματων κυρώσεων χωρίς προηγούμενη δικαστική κρίση ή αξιολόγηση από την εποπτική αρχή απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή.
Όπως υποστηρίζει, υπάρχει κίνδυνος οι συγκεκριμένες διατάξεις να αξιοποιηθούν καταχρηστικά, δημιουργώντας νέες αντιπαραθέσεις μεταξύ πιστωτών και οφειλετών λόγω διαφορετικών ερμηνειών.
Αντίστοιχες επιφυλάξεις εκφράζονται για το νέο πλαίσιο προστίμων, το οποίο χαρακτηρίζεται από την Ένωση ως ένα από τα αυστηρότερα μεταξύ των κλάδων της ελληνικής οικονομίας.
Σύμφωνα με την ΕΕΔΑΔΠ, οι δείκτες εξυπηρέτησης των οφειλετών έχουν βελτιωθεί σημαντικά, ενώ τα παράπονα αντιστοιχούν σε λιγότερο από το 1% των υπό διαχείριση υποθέσεων.
Στήριξη στα μέτρα διαφάνειας
Από την άλλη πλευρά, οι servicers δηλώνουν ότι στηρίζουν χωρίς επιφυλάξεις τις παρεμβάσεις για την ενίσχυση της ενημέρωσης των δανειοληπτών.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η υποχρέωση χορήγησης των δανειακών συμβάσεων, του ιστορικού πληρωμών και αναλυτικών στοιχείων της οφειλής εντός 45 ημερών, η δημοσιοποίηση στοιχείων για τη δραστηριότητα των εταιρειών, οι σαφείς προθεσμίες μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας και η ενίσχυση της εποπτείας.
Η Ένωση αναγνωρίζει ότι τα νέα μέτρα συνεπάγονται αυξημένες λειτουργικές απαιτήσεις, εκτιμά ωστόσο ότι μπορούν να συμβάλουν στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης μεταξύ πιστωτών και οφειλετών.
Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι οι εταιρείες του κλάδου αδειοδοτούνται και εποπτεύονται από την Τράπεζα της Ελλάδος, ενώ λειτουργούν βάσει του ευρωπαϊκού και του ελληνικού θεσμικού πλαισίου.
Επισημαίνει ακόμη ότι οι servicers δεν είναι ιδιοκτήτες των δανείων που διαχειρίζονται, αλλά ενεργούν για λογαριασμό των επενδυτών που κατέχουν τα σχετικά χαρτοφυλάκια.
Ρυθμίσεις 7 δισ. ευρώ
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην πορεία διαχείρισης του μη εξυπηρετούμενου ιδιωτικού χρέους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η Ένωση, το σχετικό απόθεμα έχει μειωθεί από 118,5 δισ. ευρώ τον Μάρτιο του 2016 σε 82,8 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2026.
Η ΕΕΔΑΔΠ αποδίδει τη μείωση κυρίως στις εισπράξεις και στις συναινετικές λύσεις, σημειώνοντας ότι οι εταιρείες διαχείρισης προχωρούν σε ρυθμίσεις περίπου 7 δισ. ευρώ ετησίως.
Υποστηρίζει, μάλιστα, ότι το μεγαλύτερο μέρος των εισπράξεων προέρχεται από συναινετικές διευθετήσεις και όχι από πλειστηριασμούς.
Σε ό,τι αφορά ειδικότερα τις τιτλοποιήσεις του «Ηρακλή», η Ένωση επισημαίνει ότι οι στόχοι των επιχειρησιακών σχεδίων έχουν επιτευχθεί ή και ξεπεραστεί στο σκέλος των ρυθμίσεων.
Αντίθετα, οι υστερήσεις εντοπίζονται στις ανακτήσεις μέσω αναγκαστικής εκτέλεσης, οι οποίες αποτελούν επίσης μέρος των εγκεκριμένων επιχειρησιακών σχεδίων.
Η επισήμανση αυτή συνδέεται με την ανησυχία για ενδεχόμενες νέες καθυστερήσεις στους πλειστηριασμούς, οι οποίες θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις προβλεπόμενες χρηματορροές των τιτλοποιήσεων.
Η προστασία των ευάλωτων
Η Ένωση υπογραμμίζει ότι έχει συμβάλει στην εφαρμογή των μηχανισμών προστασίας των ευάλωτων δανειοληπτών και των ατόμων με αναπηρία.
Επισημαίνει δε τη σημασία των λύσεων σταθερού επιτοκίου για την προβλεψιμότητα των δανειακών υποχρεώσεων.
Παράλληλα, επανέρχεται στο ζήτημα της δυνατότητας απόκτησης εκτελεστού τίτλου μέσω της διαδικασίας ρύθμισης, παρότι η σχετική πρόβλεψη δεν περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο.
Η ΕΕΔΑΔΠ υποστηρίζει ότι η δυνατότητα αυτή δεν θα αποτελούσε πρωτοφανή νομική ρύθμιση, επικαλούμενη υφιστάμενες περιπτώσεις εκτελεστών τίτλων, όπως τα συμβολαιογραφικά έγγραφα και τα πρακτικά συμβιβασμού.
Κατά την Ένωση, όταν ένας οφειλέτης αναγνωρίζει οικειοθελώς την οφειλή του στο πλαίσιο διαπραγματευμένης ρύθμισης, δεν είναι αναγκαία η εκκίνηση νέας δικαστικής διαδικασίας για τη διαπίστωση της ύπαρξής της.
Τονίζει, πάντως, ότι πρέπει να διατηρούνται ακέραιες οι δυνατότητες δικαστικής αμφισβήτησης και προστασίας του οφειλέτη.
Η κουλτούρα πληρωμών
Κλείνοντας, η Ένωση υπογραμμίζει ότι η μεταρρύθμιση του πλαισίου διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους δεν πρέπει να υπονομεύσει την κουλτούρα πληρωμών που, όπως εκτιμά, έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια.
Ζητά διαδικασίες απλές, αποτελεσματικές και ανθεκτικές σε καταχρηστικές πρακτικές, ώστε να προστατεύονται τόσο οι συνεπείς οφειλέτες όσο και τα συμφέροντα των πιστωτών.
Υπενθυμίζει, τέλος, ότι οι επιδόσεις των τιτλοποιήσεων του «Ηρακλή» συνδέονται έμμεσα και με το δημόσιο συμφέρον, καθώς το Ελληνικό Δημόσιο έχει παράσχει εγγυήσεις για τις ομολογίες υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας των σχετικών χαρτοφυλακίων.
Πηγή: ot.gr
