Με τις έρευνες να συνεχίζονται για το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ισπανία, επιζώντες από παρόμοιες τραγωδίες που έχουν συμβεί τα τελευταία χρόνια στη χώρα ζητούν λήψη μέτρων προκειμένου να αποτραπούν αντίστοιχα περιστατικά στο μέλλον.
Στο ίδιο μήκος κύματος, εργαζόμενοι στους σιδηροδρόμους αλλά και ειδικοί των μεταφορών επισημαίνουν την ανάγκη να γίνουν επενδύσεις στη συντήρηση του δικτύου και στα μέτρα ασφαλείας.
Επιζώντες
«Επέζησα, αλλά τα ψυχικά τραύματα παραμένουν, τόσα χρόνια μετά. Πρέπει να αποτρέψουμε το ενδεχόμενο να συμβούν κι άλλα δυστυχήματα», λέει στο Al Jazeera ο Κριστόμπαλ Γκονζάλεθ.
Ο Γκονζάλεθ υπέστη πολλαπλά τραύματα όταν ένα τρένο υψηλής ταχύτητας —το οποίο θα έπρεπε να κινείται με 80 χιλιόμετρα την ώρα— εκτροχιάστηκε ενώ έτρεχε με 200 χλμ./ώρα, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 80 άνθρωποι.
Το δυστύχημα του 2013 στο Ανγκρόις, κοντά στο Σαντιάγο ντε Κομποστέλα στη βορειοδυτική Ισπανία, παραμένει το πιο πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην ιστορία της χώρας.
REUTERS/Susana Vera
Την Τετάρτη, 13 χρόνια αργότερα, τουλάχιστον 69 άνθρωποι σκοτώθηκαν όταν δύο τρένα συγκρούστηκαν κοντά στην Ούρντα, μια πόλη κοντά στο Τολέδο, στην κεντρική Ισπανία. Μόλις 10 μήνες νωρίτερα, δύο άλλα τρένα είχαν συγκρουστεί στην ίδια γραμμή, στο Αδαμούθ κοντά στην Κόρδοβα, στη νότια Ισπανία, παρασύροντας στον θάνατο 46 ανθρώπους.
«Έχουμε δει πλέον τρία φρικτά δυστυχήματα στην Ισπανία: στο Ανγκρόις, στο Αδαμούθ και στην Ούρντα. Θα συνεχίσουν να συμβαίνουν αν δεν αναλάβουμε δράση», δήλωσε ο Γκονζάλεθ στο Al Jazeera.
«Στο Ανγκρόις, ο μηχανοδηγός έτρεχε υπερβολικά. Στο Αδαμούθ, σύμφωνα με την έρευνα, υπήρχε πρόβλημα στη γραμμή. Στην Ούρντα, ίσως να έφταιξε το ανθρώπινο λάθος σε συνδυασμό με κάποιο πρόβλημα στο σύστημα ελέγχου. Όπως και να ‘χει, πρέπει να σταματήσουμε αυτά τα δυστυχήματα, επενδύοντας περισσότερο στην ασφάλεια».
Ο Γκονζάλεθ, ο οποίος πάσχει από μετατραυματικό στρες, αποφεύγει να μιλήσει για τα όσα έζησε τη μέρα του δυστυχήματος. «Θα κρατήσω για τον εαυτό μου ό,τι συνέβη. Είναι πολύ δύσκολο να το μοιραστώ, ακόμα κι αν ήθελα – είναι κάτι που ξεπερνά τη φαντασία».
«Δεν μπορώ να πιστέψω ότι συνέβη ξανά»
Ο Σαντιάγο Ροσέντο, ένας από τους επιβάτες του τρένου της Renfe που ενεπλάκη στο δυστύχημα στο Αδαμούθ τον Ιανουάριο, περιέγραψε τον «πανικό» που επικράτησε μεταξύ των επιβατών τη στιγμή της σύγκρουσης.
«Υπήρξε μια ξαφνική στάση – μια πολύ απότομη στάση – και αμέσως μετά, ένας δυνατός κρότος. Στη συνέχεια, το τρένο άρχισε να πηγαίνει πέρα-δώθε, μέχρι που γλίστρησε και ανατράπηκε στο πλάι, αφήνοντάς μας στο απόλυτο σκοτάδι. Το πρώτο πράγμα που είδα όταν βγήκα από το τρένο ήταν ένα πτώμα», δήλωσε στο Al Jazeera.
Ο Ροσέντο, ο οποίος ταξίδευε μόνος από τη Μαδρίτη προς την Ουέλβα, στη νότια Ισπανία, όταν συνέβη το δυστύχημα, πρόσθεσε: «Δεν μπορώ να πιστέψω ότι συνέβη ξανά στην ίδια γραμμή. Πρέπει να κάνουμε κάτι».
Μια αρχική έρευνα για το δυστύχημα στο Αδαμούθ έδειξε ότι ένα σπάσιμο στη σιδηροτροχιά προκάλεσε την εκτροπή ενός τρένου, με αποτέλεσμα αυτό να βρεθεί στην πορεία ενός άλλου τρένου που ερχόταν από την αντίθετη κατεύθυνση.
Μεταξύ 2018 και 2022, η Ισπανία δαπανούσε κατά μέσο όρο περίπου 1,67 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως για τις γραμμές υψηλής ταχύτητας — ποσό μεγαλύτερο από αυτό που διέθεσαν άλλες ευρωπαϊκές χώρες με παρόμοια δίκτυα. Ωστόσο, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μόλις το 16% αυτού του ποσού διατέθηκε για συντήρηση ή επισκευές, ενώ το υπόλοιπο αφορούσε τις υποδομές.
Αντιθέτως, η Ιταλία, η Γερμανία και η Γαλλία διέθεσαν κατά μέσο όρο από 33% έως 39% των προϋπολογισμών τους για τη συντήρηση, παρόλο που καθεμία από αυτές διαθέτει μικρότερο δίκτυο από το ισπανικό, το οποίο εκτείνεται σε 4.000 χιλιόμετρα.
Ο Χοσέ Μαρία Γκοϊκολέα, εκπρόσωπος της Ισπανικής Ένωσης Πολιτικών Μηχανικών, δήλωσε στο Al Jazeera ότι, δεδομένης της αυξημένης χρήσης του σιδηροδρομικού δικτύου, «πρέπει να διατεθούν περισσότερα κονδύλια για τη συντήρηση».
«Το 1982, όταν υπήρχε μόνο η πρώτη γραμμή, το δίκτυο ήταν πολύ μικρό. Σήμερα είναι πολύ μεγαλύτερο και η χρήση του πολύ πιο εκτεταμένη. Τα δεδομένα έχουν αλλάξει ριζικά. Η έμφαση δεν μπορεί να δίνεται αποκλειστικά στην κατασκευή νέων γραμμών, αλλά πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη βαρύτητα στη συντήρηση».
Περίπου 40 εκατομμύρια επιβάτες χρησιμοποίησαν τα τρένα υψηλής ταχύτητας το 2024 — αριθμός σχεδόν διπλάσιος σε σχέση με το 2019. Κατά το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους, περίπου 25 εκατομμύρια επιβάτες ταξίδεψαν μέσω του δικτύου υψηλής ταχύτητας, σημειώνοντας μείωση 14% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους.
Το δίκτυο μεγαλώνει, οι επενδύσεις στη συντήρηση μειώνονται
Η γραμμή μεταξύ Μαδρίτης και Σεβίλλης, όπου σημειώθηκαν και τα δύο δυστυχήματα φέτος, είναι η μοναδική στην Ισπανία που χρησιμοποιεί το γερμανικής κατασκευής σύστημα ελέγχου LZB, το οποίο χρονολογείται από τη δεκαετία του 1970 και βρίσκεται σε διαδικασία σταδιακής κατάργησης.
«Θα έκλεινα τη γραμμή μεταξύ Μαδρίτης και Σεβίλλης όσο διαρκεί η σταδιακή κατάργηση του συστήματος LZB. Το σύστημα ευθύνεται εν μέρει για το δυστύχημα της Τετάρτης. Παρουσίασε βλάβη. Ωστόσο, φαίνεται πως ο άλλος λόγος ήταν το ανθρώπινο λάθος», δήλωσε ο Γκοϊκολέα, προσθέτοντας ότι το δυστύχημα του Ιανουαρίου οφειλόταν σε προβλήματα στη γραμμή.
Ο Ραμίρο Αουπαν Λοπέρα, ειδικός σε θέματα υποδομών και πρώην διδάσκων στο Πολυτεχνείο της Καταλονίας, ανέφερε ότι από το 2011, στον απόηχο της οικονομικής κρίσης, παρατηρήθηκε μια «γελοία» μείωση των επενδύσεων για τη συντήρηση του ισπανικού σιδηροδρομικού δικτύου υψηλής ταχύτητας.
«Την ώρα που η χρήση του δικτύου αυξάνεται, οι επενδύσεις στη συντήρηση μειώνονται. Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι είχαμε δύο δυστυχήματα μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο. Ίσως αυτό να πηγάζει από άγνοια ή περιφρόνηση των πολιτικών απέναντι στην επιστήμη και τις υποδομές», δήλωσε στο Al Jazeera.
Το ξεπερασμένο σύστημα ασφαλείας
Εκτός από την κρατική Renfe, στην Ισπανία δραστηριοποιούνται δύο ιδιωτικοί πάροχοι: η γαλλική Ouigo και η Iryo, η οποία αποτελεί μέρος μιας ιταλικής κοινοπραξίας. Και οι δύο έχουν εκφράσει ανησυχίες σχετικά με το σύστημα LZB.
Η Έλεν Βενεζουέλα, τότε διευθύντρια της Ouigo España, δήλωσε πέρυσι στον ισπανικό ραδιοφωνικό σταθμό Cadena Ser: «Αυτή η γραμμή (Μαδρίτη-Σεβίλλη) είναι εξοπλισμένη με ένα παρωχημένο σύστημα, όπως το LZB. Είναι σαν να βλέπεις Netflix σε ασπρόμαυρη εικόνα. Εμείς είμαστε το Netflix, αλλά το σύστημα παραμένει ασπρόμαυρο».
Ο Diego Martin, από το SEMAF —το ισπανικό συνδικάτο των μηχανοδηγών—, τόνισε ότι το να επιρρίπτονται ευθύνες στους εργαζόμενους στον σιδηρόδρομο για την πρόσφατη τραγωδία δεν πρόκειται να αποτρέψει μελλοντικά δυστυχήματα.
«Η απόδοση ευθυνών δεν αποτρέπει τα ατυχήματα. Αυτό που τα αποτρέπει είναι ο εντοπισμός και ο προσδιορισμός των αιτιών τους», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Πηγή: in.gr
