Του Κώστα Κατίκου
Το μοντέλο της ενεργούς γήρανσης που ήταν ζητούμενο πριν μερικά χρόνια, αποτελεί πλέον μια νέα πραγματικότητα για το ασφαλιστικό σύστημα και την αγορά εργασίας μέσα από την επιστροφή των συνταξιούχων στην εργασία.
Τα στοιχεία του ΕΦΚΑ δείχνουν ότι έχουν επιστρέψει και συνεχίζουν να εργάζονται περίπου 310.000 , οι οποίοι χωρίζονται σε τέσσερις κατηγορίες που είναι οι εξής:
1.Οι μισθωτοί συνταξιούχοι οι οποίοι ανέρχονται σε περίπου 95.000 και απασχολούνται με μηνιαίες αποδοχές καταβάλλοντας τις ασφαλιστικές εισφορές που ισχύουν για τη μισθωτή απασχόληση και τον ειδικό πόρο υπέρ ΕΦΚΑ που είναι 10% επί των μηνιαίων αποδοχών τους.
2.Οι συνταξιούχοι που επέστρεψαν στην εργασία ως ελεύθεροι επαγγελματίες και υπολογίζονται σε περίπου 80.000 απασχολούμενοι καταβάλλοντας κατά κανόνα τις εισφορές της πρώτης ασφαλιστικής κατηγορίας, ενώ ως ειδικό πόρο απασχόλησης αποδίδουν στον ΕΦΚΑ το 50% της εισφοράς της πρώτης κατηγορίας. Αν πρόκειται για αυτοαπασχολούμενους καταβάλουν πόρο ίσο με το 40% της εισφοράς για κύρια σύνταξη και αντίστοιχα το 40% της εισφοράς που ισχύει στην πρώτη κατηγορία για την επικουρική σύνταξη.
3.Οι συνταξιούχοι που συνεχίζουν να εργάζονται και απαλλάσσονται υπό προϋποθέσεις από το να καταβάλουν εισφορές και ειδικό πόρο απασχόλησης. Σε αυτή την κατηγορία απασχολούνται περίπου 125.000 αγρότες συνταξιούχοι του ΟΓΑ οι οποίοι απαλλάσσονται από εισφορές και από τον ειδικό πόρο απασχόλησης επειδή συνεχίζουν το αγροτικό επάγγελμα.
Στην ίδια κατηγορία με απαλλαγή εισφορών ανήκουν και οι συνταξιούχοι άλλων ταμείων οι οποίοι ασκούν αγροτική δραστηριότητα από την οποία αποκτούν ετήσιο εισόδημα έως; 10.000 ευρώ.
4.Οι συνταξιούχοι ειδικών περιπτώσεων (περίπου 5.000) οι οποίοι συνεχίζουν να εργάζονται πληρώνοντας εισφορές αλλά εξαιρούνται από την καταβολή του πόρου υπέρ ΕΦΚΑ. Σε αυτή την κατηγορία είναι οι συνταξιούχοι με αναπηρία, οι πολύτεκνοι, των οποίων το ένα τουλάχιστον των τέκνων είναι ανήλικο ή σπουδάζει έως τη συμπλήρωση του εικοστού τετάρτου (24ου) έτους της ηλικίας του ή είναι ανίκανο για κάθε βιοποριστική εργασία, οι συνταξιούχοι που έχουν απολυθεί από την υπηρεσία λόγω ανικανότητας (από κοινή νόσο, ατύχημα στην υπηρεσία, ατύχημα εκτός υπηρεσίας, επαγγελματική νόσο).
Ο λόγος που παρατηρείται μαζική επιστροφή και παραμονή συνταξιούχων στην εργασία είναι κυρίως ο βιοποριστικός καθώς 6 στους 10 συνταξιούχους έχουν εισόδημα από σύνταξη κάτω από 1.000 ευρώ.
Ωστόσο η επιστροφή των συνταξιούχων υπηρετεί το μοντέλο της ενεργούς γήρανσης που αποτελεί και έναν από τους στόχους στην κοινωνική πολιτική της Ε.Ε για τη βελτίωση των εισοδημάτων των οικονομικά ασθενέστερων όπως είναι οι συνταξιούχοι.
Η μεγάλη έκρηξη στη δήλωση της απασχόλησης από τους συνταξιούχους πυροδοτήθηκε με την κατάργηση της ποινής μείωσης των συντάξεών τους κατά 30% όταν αναλάμβαναν εργασία. Η ποινή καταργήθηκε το 2024 και σήμερα περίπου 310.000 συνταξιούχοι έχουν επιστρέψει στην απασχόληση.
Ως πρόσθετο κίνητρο για να δηλώσουν την απασχόλησή τους είναι και η προσαύξηση που θα λαμβάνουν στη σύνταξή τους από τα ένσημα της εργασίας τους και μπορεί να ξεκινά από τα 12 ευρώ για δυο χρόνια απασχόλησης με μισθό 800 ευρώ και να φτάνει στα 135 ευρώ για τους αυτοαπασχολούμενους με 6 χρόνια απασχόλησης και την υψηλότερη εισφορά.
Προσαύξηση δικαιούνται όσοι πληρώνουν ασφαλιστικές εισφορές, δηλαδή οι 180.000 που δηλώνουν απασχόληση ως μισθωτοί, ως ελεύθεροι επαγγελματίες και οι ειδικές κατηγορίες (με αναπηρία κ.α). Εξαιρούνται των προσαυξήσεων στη σύνταξη οι συνταξιούχοι που συνεχίζουν την αγροτική δραστηριότητα καθώς δεν καταβάλουν εισφορές.
Οι προσαυξήσεις που θα έχουν στη σύνταξη οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι διαμορφώνονται ως εξής:
Συνταξιούχος αυτοαπασχολούμενος (π.χ. γιατρός) με 2 έτη απασχόλησης καταβάλλοντας την υψηλότερη εισφορά κλάδου σύνταξης θα πάρει, μόνιμη αύξηση 45 ευρώ στη σύνταξη
Συνταξιούχος αυτοαπασχολούμενος με 6 έτη απασχόλησης μετά τη συνταξιοδότησή του καταβάλλοντας την υψηλότερη εισφορά κλάδου σύνταξης θα πάρει, μόνιμη αύξηση 135 ευρώ στη σύνταξη.
Συνταξιούχος που απασχολείται ως μισθωτός για 2 έτη και έχει μέσο όρο μικτών μηνιαίων αποδοχών 800 ευρώ, θα πάρει έξτρα αύξηση 12 ευρώ στη σύνταξη.
Συνταξιούχος που απασχολείται για 6έτη με μέσο όρο μικτών μηνιαίων αποδοχών 2.000 ευρώ, θα πάρει, έξτρα αύξηση 92 ευρώ στη σύνταξη.
Για να πάρουν την προσαύξηση στη σύνταξη οι απασχολούμενοι συνταξιούχοι θα πρέπει να υποβάλουν, δήλωση διακοπής της απασχόλησής τους στην ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα του ΕΦΚΑ και αίτηση για την ανάλογη προσαύξηση βάσει των εισφορών που πλήρωσαν.
Ηδη, έχουν πληρωθεί τις προσαυξήσεις λόγω απασχόλησης περίπου 12.000 συνταξιούχοι και εκκρεμούν άλλες 15.000 αιτήσεις, οι οποίες αυξάνονται.
Πηγή: capital.gr
