Από τον Μάη του 1968 και το κίνημα των Κίτρινων Γιλέκων του 2018, έως τις εν εξελίξει μαθητικές διαμαρτυρίες στη Γαλλία, μια επαναλαμβανόμενη πολιτική ανησυχία για την ηγεσία του Παρισιού είναι η ώσμωση των συνιστωσών της λαϊκής δυσαρέσκειας σε ένα τσουνάμι πολιτικοκοινωνικής αναταραχής και κρίσης.
Περίπου έξι μήνες πριν από τις κρισιμότερες προεδρικές εκλογές στη χώρα εδώ και δεκαετίες, οι κινητοποιήσεις σε γαλλικά λύκεια και πανεπιστήμια φαντάζουν ως ένα οιονεί σημείο «συνάντησης» των δύο παλαιότερων κινημάτων.
Η Gen Z διεκδικεί το μέλλον της στους δρόμους στη Γαλλία, βλέποντας τη δημόσια παιδεία να συνθλίβεται από την κρατική λιτότητα, την ώρα που τα νοικοκυριά πιέζονται από την ακρίβεια.
«Οι αρχές επιδιώκουν να μας εκδιώξουν από τους χώρους σπουδών μας μέσω περικοπών στον προϋπολογισμό, κλεισίματος σχολικών μονάδων, ετοιμόρροπων κτιρίων, αποκλεισμών ή καταστολής. Ας μην τους το επιτρέψουμε: ας μπλοκάρουμε και ας ανακαταλάβουμε τα πανεπιστήμια και τα λύκεια!», έγραψαν σε ανακοίνωση η Συνδικαλιστική Ένωση Μαθητών Λυκείου (USL) και η Φοιτητική Ένωση (Union étudiante).
Αυτό που ξεκίνησε ως ειρηνικός αποκλεισμός ενός λυκείου σε προάστιο του Παρισιού στις 21 Σεπτεμβρίου -όταν μαθητές ένωσαν τις φωνές τους με εκείνες απεργών εκπαιδευτικών, διαμαρτυρόμενοι για τις ελλείψεις σε προσωπικό και πόρους στο δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα στη Γαλλία- έχει εξελιχθεί σε ένα διευρυνόμενο μαθητικό κίνημα διαμαρτυρίας.
Οι κινητοποιήσεις επεκτάθηκαν σε εκατοντάδες λύκεια σε όλη τη Γαλλία, με τη συμμετοχή πλέον και πανεπιστημίων.
Στο πλευρό των νέων στέκονται συνδικάτα, οργανώσεις, ενώσεις εκπαιδευτικών και γονείς.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι μαθητικές κινητοποιήσεις έχουν πάρει βίαιη τροπή.
Aντιμετωπίζονται συλλήβδην με αστυνομική καταστολή κατά ανηλίκων, που ζητούν καλύτερη παιδεία.
Δυνάμεις ασφαλείας κατά μαθητών στο Παρίσι (REUTERS/Yves Herman)
Η εκπαίδευση στον βωμό της λιτότητας
Η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης βρίσκεται σε κρίση και η γαλλική κυβέρνηση επιχειρεί να βγάλει «από τη μύγα ξύγκι» με δραστικές περικοπές δαπανών, προκειμένου να τιθασεύσει το υψηλό δημοσιονομικό έλλειμμα (5,1% του ΑΕΠ το 2025), ενόσω το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους αυξάνεται ραγδαία.
Στο σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027, προβλέπεται αύξηση των δαπανών για την εκπαίδευση κατά 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ.
Μαθητές και φοιτητές, αντίθετα, ζητούν την εφαρμογή ενός σχεδίου έκτακτης ανάγκης για σχολεία και πανεπιστήμια, συνολικά δέκα σημείων και κόστους 10 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Από τα βασικά αιτήματά τους είναι η ανακαίνιση σχολείων και πανεπιστημίων και η πρόσληψη εκπαιδευτικού προσωπικού.
Κατά το προηγούμενο σχολικό έτος, το 9,8% των διδακτικών ωρών στη δημόσια δευτεροβάθμια εκπαίδευση δεν πραγματοποιήθηκε, σύμφωνα με στοιχεία του γαλλικού υπουργείου Παιδείας.
Το μεγαλύτερο μέρος αυτού (7,5%) οφειλόταν σε αδυναμία εύρεσης αναπληρωτών εκπαιδευτικών, σε ένα επάγγελμα που γίνεται όλο και λιγότερο ελκυστικό, λόγω των χαμηλών μισθών, δυσανάλογων σε σχέση με τον φόρτο εργασίας.
Λόγω των ελλείψεων, οι σχολικές τάξεις έχουν γίνει υπερπλήρεις, έως και 40 παιδιών.
Πολλά σχολεία -που στους φετινούς καλοκαιρινούς καύσωνες μετατράπηκαν σε καμίνια- είναι ετοιμόρροπα και χρήζουν άμεσης επισκευής.
Αυτά, ενώ μεταρρύθμιση του Baccalauréat (του εθνικού απολυτηρίου λυκείου, που συνδέεται άμεσα με την πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση) έχει επιβαρύνει σημαντικά την καθημερινότητα των μαθητών, με το σχολικό πρόγραμμα να γίνεται ιδιαίτερα απαιτητικό και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να εκτείνεται από τις 8 το πρωί έως τις 6 το απόγευμα.
Ένα από τα αιτήματα των μαθητών είναι η καθιέρωση 90λεπτου διαλείμματος για το μεσημεριανό γεύμα.
Επιπλέον, οι μαθητές διαμαρτύρονται για την κακή ποιότητα των τροφίμων στις σχολικές καφετέριες.
Για τα ακριβά μέσα μαζικής μεταφοράς.
Για το δύσχρηστο και αδιαφανές ηλεκτρονικό σύστημα αιτήσεων για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, το «Parcoursup».
Φοιτητές καταγγέλλουν ξεπερασμένα προγράμματα λογισμικού στα πανεπιστήμια και περικοπές στις υποτροφίες.
Άγρια καταστολή μετά… διαλόγου
Η απάντηση του κρατικού μηχανισμού στις μαθητικές κινητοποιήσεις είναι ωμή καταστολή, απέναντι σε αυτό που η κυβέρνηση χαρακτηρίζει «αστική βία», με παρείσφρηση «ακροαριστερών στοιχείων» και «κάψιμο ή λεηλάτηση» σχολικών κτιρίων.
Γκλομπ, δακρυγόνα, αύρες νερού, χειροβομβίδες κρότου λάμψης και πλαστικές σφαίρες χρησιμοποιούνται από τις δυνάμεις ασφαλείας κατά των μαθητικών κινητοποιήσεων, συνοδεία χιλιάδων συλλήψεων και προσαγωγών, κυρίως ανηλίκων.
Εκατοντάδες μαθητές έχουν τραυματιστεί, καθώς επίσης εκπαιδευτικοί και αστυνομικοί.
Μέχρι στιγμής, τα πιο σοβαρά περιστατικά που έχουν αναφερθεί είναι ο ακρωτηριασμός του χεριού ενός 15χρονου μαθητή που αποδίδεται σε χειροβομβίδα κρότου-λάμψης, κάταγμα γνάθου και σπάσιμο των δοντιών ενός 14χρονου από δακρυγόνο που τον χτύπησε στο πρόσωπο και η απώλεια όρασης 16χρονου, στο ένα μάτι, από πλαστική σφαίρα.
Εν μέσω κατακραυγής και καταγγελιών για αστυνομική βαρβαρότητα, ο υπουργός Εσωτερικών, Λοράν Νουνιές διέταξε προσωρινή αναστολή της χρήσης μόνο των χειροβομβίδων κρότου-λάμψης κατά τη διάρκεια των μαθητικών κινητοποιήσεων.
Ο σκληροπυρηνικός υπουργός Δικαιοσύνης, Ζεράλντ Νταρμανέν, διακήρυξε ότι θα επιδιώξει «αυστηρή» ποινική απάντηση σε καταστροφές δημόσιας περιουσίας και ότι θα καταστήσει τους γονείς ανηλίκων αστικώς υπεύθυνους «όπου είναι δυνατόν».
Σε μια προσπάθεια να ηρεμήσουν οι δρόμοι, ο υπουργός Παιδείας, Εντουάρ Ζεφρέ, ζήτησε από τους γονείς να κρατήσουν τα παιδιά τους μακριά από τα μπλόκα και ανακοίνωσε τη δημιουργία διαδικτυακής πλατφόρμας διαβούλευσης για μαθητές λυκείου.
Θα είναι ανοιχτή έως τις 23 Οκτωβρίου, διευκρίνισε, δεσμευόμενος να εξετάσει τα αιτήματα των διαδηλωτών και να δώσει απάντηση μέχρι την επόμενη εβδομάδα.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρωθυπουργός Λεκορνί ανακοίνωσε αποδέσμευση χρόνου από το ωράριο στα λύκεια έως το τέλος της εβδομάδας, προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα «περιόδου εσωτερικής δημοκρατίας» με τους μαθητές.
Επί της ουσίας, ωστόσο, η γαλλική κυβέρνηση είναι -εν μέσω δύο πολέμων και πληθωριστικών πιέσεων- στοχοπροσηλωμένη στον προϋπολογισμό λιτότητας, όπως και άλλες στην ΕΕ.
Φοιτητικό μπλόκο στο Παρίσι, με συνθήματα όπως «Κάτω η αστυνομοκρατία» και σκιτσαρισμένη σε χαρτόνι τη γυμνόστηθη Μαριάν, σύμβολο της Γαλλικής Δημοκρατίας, από τον πίνακα του Ευγένιου Ντελακρουά «Η Ελευθερία οδηγεί τον Λαό» (REUTERS/Sarah Meyssonnier)
Από τον μαθητικό ξεσηκωμό, στην πολιτική διαμάχη
Για την κυβέρνηση του Παρισιού, αποτελεί -προεκλογική και όχι μόνο- ανησυχία οι διαμαρτυρίες να επεκταθούν πέραν του φοιτητικού κινήματος.
Ήδη, με τις τιμές των καυσίμων να εκτοξεύονται στα ύψη και το κόστος ζωής να αυξάνεται, τα «Κίτρινα Γιλέκα» κάνουν την επανεμφάνισή τους με κάλεσμα σε διαμαρτυρία στις 17 του μήνα.
Στο μεσοδιάστημα, εν μέσω προεκλογικής πόλωσης, οι μαθητικές κινητοποιήσεις έχουν μετατραπεί σε πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης.
Το Κομμουνιστικό Κόμμα και η ριζοσπαστική Αριστερά της «Ανυπότακτης Γαλλίας» (LFI) του Ζαν-Λικ Μελανσόν υποστηρίζουν τις κινητοποιήσεις για την Παιδεία, καλώντας σε αποχή από τη βία.
Ο σοσιαλιστής δήμαρχος του Παρισιού, Εμανουέλ Γκρεγκουάρ, γνωστοποίησε ότι τα δημαρχεία της πρωτεύουσας θα ανοίξουν τις πόρτες τους, ώστε οι μαθητές λυκείου να μπορέσουν να έρθουν «να οργανώσουν δημοκρατικά» το κίνημά τους.
Η μακρονική κυβέρνηση και η λεπενική ακροδεξιά, αντίθετα, εστιάζουν στον νόμο και στην τάξη και σε σενάρια προεκλογικής πολιτικής υποκίνησης της βίας, με στόχο την κινητοποίηση των νέων ψηφοφόρων.
«Δείχνουν», δε, τον Μελανσόν -πιθανό αντίπαλο της Μαρίν Λεπέν στον β’ γύρο των προεδρικών εκλογών, τον Μάιο, σύμφωνα με τις έως τώρα δημοσκοπήσεις- μετά και την πρόσφατη διαρροή εσωτερικής έκθεσης της Αστυνομικής Διεύθυνσης Παρισιού στην κεντροδεξιά εφημερίδα Le Figaro.
Σύμφωνα με αυτό το έγγραφο, «οι απαρχές του [μαθητικού] κινήματος βρίσκονται προφανώς σε μια εργαλειοποίηση των φοιτητικών συνδικαλιστικών δομών και πολιτικών κινημάτων, που πρόσκεινται στην άκρα Αριστερά».
Το LFI και ο Μελανσόν το διαψεύδουν.
Ωστόσο, δηλώσεις όπως αυτή του δημάρχου του Σεν Ντενί, Μπαλί Μπαγκαγιόκο, ότι «η βία μπορεί μερικές φορές να είναι θεμιτή» τροφοδοτούν την πολιτική διαμάχη στη Γαλλία.
Στο επίκεντρο ωστόσο παραμένει μια γενιά που μεγαλώνει μέσα στην αβεβαιότητα και θέλει να ακουστεί.
Δεν διεκδικεί μόνο καλύτερη Παιδεία, αλλά και το δικαίωμα να πιστεύει ότι μπορεί να προσδοκά ένα καλύτερο μέλλον.
Πηγή: in.gr
