Του Χάρη Φλουδόπουλου
Σε μια νέα περίοδο υψηλών τιμών και, κυρίως, έντονης αβεβαιότητας έχει εισέλθει η παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου, με την Ευρώπη και την Ασία να βρίσκονται ξανά αντιμέτωπες με το ενδεχόμενο ενός δύσκολου χειμώνα. Τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου δείχνουν ότι το ράλι δεν αποτελεί ευρωπαϊκή ιδιαιτερότητα: οι τιμές ενισχύθηκαν ταυτόχρονα στα δύο μεγαλύτερα κέντρα εισαγωγής LNG, καθώς η περιορισμένη προσφορά συναντά χαμηλότερα αποθέματα και αυξημένη ζήτηση.
Η εικόνα των διεθνών benchmarks είναι χαρακτηριστική. Τον Σεπτέμβριο το ευρωπαϊκό TTF διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στα 25,5 δολάρια/MMBtu (περίπου77,3 ευρώ/MWh), ενώ το ασιατικό JKM έφθασε ακόμη υψηλότερα, στα 26,7 δολάρια/MMBtu (περίπου 81 ευρώ/MWh). Πρόκειται για επίπεδα που απέχουν εντυπωσιακά από τις τιμές στις μεγάλες παραγωγικές αγορές: το αμερικανικό Henry Hub κινήθηκε στα 2,9 δολάρια/MMBtu (8,8 ευρώ/MWh) και το καναδικό AECO μόλις στα 1,1 δολάρια/MMBtu (3,3 ευρώ/MWh).
Η μεγάλη αυτή απόκλιση αποτυπώνει ουσιαστικά το κόστος της ενεργειακής στενότητας στις αγορές που εξαρτώνται από εισαγωγές LNG. Και το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι κατά πόσο η εικόνα θα βελτιωθεί ή θα επιδεινωθεί καθώς το βόρειο ημισφαίριο εισέρχεται στην περίοδο θέρμανσης.
Στο υψηλότερο επίπεδο από το 2022 η Ευρώπη
Στην Ευρώπη η κατάσταση είναι ιδιαίτερα πιεσμένη. Η μέση τιμή του TTF υπερδιπλασιάστηκε σε σχέση με τον Σεπτέμβριο του 2025, φθάνοντας στα υψηλότερα μηνιαία επίπεδα από τον Δεκέμβριο του 2022.
Πίσω από την άνοδο βρίσκεται ένας συνδυασμός παραγόντων. Με τα προβλήματα στις θαλάσσιες οδούς της Μέσης Ανατολής να περιορίζουν τη διαθεσιμότητα φορτίων, οι ευρωπαϊκές εισαγωγές LNG μειώθηκαν σχεδόν κατά 7% σε ετήσια βάση. Την ίδια στιγμή, χαμηλότερες ήταν και οι ροές μέσω αγωγών από τη Νορβηγία και τη Ρωσία, μεταξύ άλλων λόγω των προγραμματισμένων εργασιών συντήρησης σε κρίσιμες υποδομές.
Το πρόβλημα της μειωμένης προσφοράς συνέπεσε με σημαντική αύξηση της ζήτησης από τον ηλεκτροπαραγωγικό τομέα. Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο στην Ε.Ε. αυξήθηκε κατά περίπου 15% σε ετήσια βάση, καθώς η χαμηλότερη παραγωγή των ΑΠΕ άφησε μεγαλύτερο χώρο στις μονάδες αερίου.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο ενόψει χειμώνα, ωστόσο, βρίσκεται στις αποθήκες. Τα ευρωπαϊκά αποθέματα βρίσκονται περίπου 18% ή 16 δισ. κυβικά μέτρα χαμηλότερα από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας. Η Ευρώπη επομένως εισέρχεται στην περίοδο υψηλής κατανάλωσης με μικρότερο “μαξιλάρι” ασφαλείας και μεγαλύτερη εξάρτηση από τη συνεχή προσέλκυση φορτίων LNG.
Ευρώπη και Ασία για τα ίδια φορτία
Ανάλογη είναι η τάση στην Ασία. Το JKM ξεπέρασε κατά μέσο όρο τα 26 δολάρια/MMBtu, με το spread έναντι του TTF να περιορίζεται σημαντικά. Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνει ότι Ευρώπη και Ασία πληρώνουν πλέον παραπλήσιες τιμές και κατά συνέπεια ανταγωνίζονται πολύ πιο έντονα για τα ευέλικτα φορτία LNG.
Μέχρι σήμερα ένας από τους παράγοντες που λειτουργούν ως βαλβίδα αποσυμπίεσης είναι η Κίνα. Οι κινεζικές εισαγωγές LNG έχουν μειωθεί περίπου 7%, κυρίως λόγω περιορισμένων αγορών στη spot αγορά. Η κινεζική αγορά εμφανίζει μάλιστα αισθητά χαμηλότερο κόστος αερίου, περί τα 16,1 δολάρια/MMBtu, καθώς στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην εγχώρια παραγωγή και σε μακροχρόνιες, συνδεδεμένες με το πετρέλαιο συμβάσεις προμήθειας μέσω αγωγών και LNG.
Αυτό όμως μπορεί να αλλάξει. Η κινεζική National Energy Administration έχει ήδη καλέσει τις εταιρείες αερίου να επιταχύνουν την πλήρωση των αποθηκευτικών εγκαταστάσεων πριν από την έναρξη της περιόδου θέρμανσης. Εάν η Κίνα επιστρέψει δυναμικά στη spot αγορά, ο ανταγωνισμός με την Ευρώπη για διαθέσιμα φορτία μπορεί να ενταθεί περαιτέρω.
Η μεγάλη αμερικανική εξαίρεση
Στον αντίποδα βρίσκεται η Βόρεια Αμερική. Το Henry Hub παρέμεινε κάτω από τα 3 δολάρια/MMBtu, καθώς η παραγωγή φυσικού αερίου στις ΗΠΑ κινείται σε επίπεδα-ρεκόρ. Μόνο στο Permian η παραγωγή έχει φθάσει περίπου στα 23,5 δισ. κυβικά πόδια ημερησίως, δηλαδή περίπου 660 εκατ. κυβικά μέτρα, ενώ νέοι αγωγοί επιτρέπουν τη μεταφορά μεγαλύτερων ποσοτήτων προς την αγορά.
Ακόμη χαμηλότερα βρίσκεται το καναδικό AECO, λίγο πάνω από το 1 δολάριο/MMBtu. Η τεράστια ψαλίδα ανάμεσα στα περίπου 3 δολάρια του αμερικανικού αερίου και στα 25-27 δολάρια Ευρώπης και Ασίας εξηγεί παράλληλα γιατί το αμερικανικό LNG αποκτά ολοένα μεγαλύτερη γεωπολιτική και εμπορική σημασία.
Τι έρχεται τον χειμώνα
Η εξίσωση των επόμενων μηνών δείχνει, τουλάχιστον επί του παρόντος, περισσότερο ανοδική. Η Ευρώπη διαθέτει χαμηλότερα αποθέματα, οι παγκόσμιες ροές LNG παραμένουν περιορισμένες και ο ανταγωνισμός με την Ασία εντείνεται. Σε αυτή την εικόνα προστίθεται ο γεωπολιτικός παράγοντας, που μπορεί να προκαλέσει απότομες μεταβολές στις τιμές ακόμη και χωρίς πραγματική έλλειψη φυσικού αερίου.
Υπάρχουν βεβαίως και παράγοντες που θα μπορούσαν να αλλάξουν την εικόνα. Ένας ήπιος χειμώνας στην Ευρώπη και στην Ασία θα περιόριζε σημαντικά τις ανάγκες θέρμανσης. Η συνέχιση της συγκρατημένης κινεζικής ζήτησης θα άφηνε περισσότερα LNG φορτία διαθέσιμα για την Ευρώπη, ενώ η ισχυρή αμερικανική παραγωγή και η σταδιακή αύξηση της παγκόσμιας εξαγωγικής δυναμικότητας LNG μπορούν να λειτουργήσουν ως αντίβαρο.
Γι’ αυτό και το πιθανότερο χαρακτηριστικό της αγοράς κατά τη φετινή περίοδο θέρμανσης δεν είναι μόνο οι υψηλές τιμές. Είναι η έντονη μεταβλητότητα, με την αγορά να αντιδρά υπερβολικά σε κάθε αλλαγή των μετεωρολογικών προβλέψεων, των αποθεμάτων και των ροών LNG. Με τα σημερινά δεδομένα, οι “ταύροι” εξακολουθούν να έχουν το πλεονέκτημα. Για να επιστρέψουν δυναμικά οι “αρκούδες”, θα χρειαστεί ένας συνδυασμός ήπιου καιρού, ισχυρότερης προσφοράς LNG και περιορισμένης ασιατικής ζήτησης.
Πηγή: capital.gr
