Του Τάσου Δασόπουλου
Ενώ η υπόλοιπη Ευρώπη συγκλονίζεται από τη ραγδαία αύξηση του κόστους δανεισμού, την οποία προκαλεί η ενεργειακή κρίση και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, η ελληνική κυβέρνηση είναι η μόνη η οποία έχει το “προνόμιο” να παρακολουθεί την καταιγίδα των αγορών με ψυχραιμία.
Έχει καλύψει το – πολύ μικρό – δανειακό πρόγραμμα των 8 δισ. ευρώ, το οποίο είχε ανακοινώσει για φέτος, σε ποσοστό 97% από τον περασμένο Ιούνιο και πλέον, έχει περιθώριο να καλύψει τις δανειακές ανάγκες για τουλάχιστον 3,5 χρόνια, χωρίς να δανειστεί ούτε ευρώ από τις αγορές, αφού διαθέτει 35 δισ. ταμειακά διαθέσιμα. Τίποτα όμως δεν συνέβη από μόνο του. Η πρώτη κίνηση έγινε το 2017, όταν ο ΟΔΔΗΧ “γύρισε” με πράξεις swap, το μεγαλύτερο μέρος δανεισμού του επίσημου τομέα (Ευρωζώνη, EFSF, ESM), από κυμαινόμενο σε σταθερό. Αυτό σταθεροποίησε το επιτόκιο εξυπηρέτησης του συνόλου του δημοσίου χρέους.
Ταυτόχρονα, η οικονομία, μετά το σοκ που πέρασε από το χτύπημα του κορονοϊού, ανέκαμψε πλήρως το 2021 και πέρασε το 2022 σε πρωτογενές πλεόνασμα, παρά το ότι τότε ήταν σε ισχύ η γενική ρήτρα διαφυγής, δηλαδή η ολική αναστολή στόχων και περιορισμών, από το προηγούμενο δημοσιονομικό σύμφωνο. Παράλληλα, η χώρα πέρασε με επιτυχία τις 13 αξιολογήσεις της ενισχυμένης εποπτείας, από το 2019 μέχρι και το 2022. Υλοποιώντας μια μακρά σειρά μεταρρυθμίσεων, θα απορροφήσει πλήρως τα 35,95 δισ. του Ταμείου Ανάκαμψης ως το τέλος του χρόνου. Από το 2021 μέχρι και σήμερα, η Ελλάδα είναι υπόδειγμα δημοσιονομικών επιδόσεων, διαμορφώνοντας πρωτογενές πλεόνασμα 4,7% του ΑΕΠ το 2024 και 4,9% του ΑΕΠ το 2025. Μάλιστα, αναμένεται να πετύχει πρωτογενές πλεόνασμα πάνω από 4% του ΑΕΠ και το 2026. Από το 2024, πέρασε και σε δημοσιονομικά πλεονάσματα, τα οποία θα διατηρηθούν και φέτος.
Μείωση 51% του ΑΕΠ στο χρέος
Στο μέγεθος του χρέους, το 2023 η Ελλάδα ανέκτησε την επενδυτική βαθμίδα, σχεδόν 13 χρόνια μετά την απώλειά της το 2010 με την υιοθέτηση του πρώτου σχεδίου διάσωσης. Η Ελλάδα εξόφλησε τα 8,5 δισ. των δανείων από τα δάνεια του ΔΝΤ το 2022. Από το 2021 μέχρι και σήμερα έχει εξοφλήσει ήδη τα σχεδόν 29 δισ. ευρώ από το δάνειο των 52,9 δισ. με την Ευρωζώνη, το οποίο θα εξοφλήσει ως το 2030. Θα αποπληρώσει επίσης πρόωρα και 5,7 δισ. ευρώ από τα δάνεια ύψους 111 δισ. από τον EFSF ως το τέλος του χρόνου.
Η υποστήριξη του ESM, που είναι σήμερα ο μεγαλύτερος πιστωτής της Ελλάδας, στις πρόωρες αποπληρωμές βοήθησε στην ανάκτηση της εμπιστοσύνης των εταίρων μας στην ΕΕ και ήταν ο καταλύτης – μαζί με όλες τις άλλες προσπάθειες – για να αλλάξει το κλίμα για την Ελλάδα και στις αγορές.
Πριν από περίπου 2 εβδομάδες, η Scope έδωσε στην Ελλάδα τη δεύτερη αναβάθμιση εντός της επενδυτικής βαθμίδας, φτάνοντας την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας στη βαθμίδα ΒΒΒ+, ενώ DBRS και Moody’s έδωσαν σήμα για αναβάθμιση του αξιόχρεου, αναβαθμίζοντας αρχικά τις προοπτικές της οικονομίας από “σταθερές” σε “θετικές”.
Στο μεταξύ, η δυναμική διαχείριση του δημοσίου χρέους, από το 2020 μέχρι και σήμερα, είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση κατά περίπου 51% του ΑΕΠ, από το 209,6% του ΑΕΠ το 2020 στο 158,3% του ΑΕΠ το 2025. Εκτός όμως από την ταχεία μείωση του χρέους, το στοιχείο που διασφαλίζει τη συνέχιση της πορείας αυτής είναι τα πολύ υψηλά ταμειακά διαθέσιμα, τα οποία ξεπερνούν και σήμερα τα 35 δισ., τη στιγμή που και το δανειακό πρόγραμμα του 2027 δεν θα ξεπεράσει τα 7-8 δισ.
Πηγή: capital.gr
