Κάδοι απορριμμάτων καίγονται έξω από σχολεία στη Γαλλία, αστυνομικοί κάνουν χρήση δακρυγόνων, μαθητές συγκρούονται με τις δυνάμεις ασφαλείας και εκατοντάδες λύκεια παραμένουν κλειστά. Οι μαθητικές κινητοποιήσεις, που ξεκίνησαν πριν από λίγες ημέρες, έχουν πάρει πλέον εθνικές διαστάσεις, ενώ σε αρκετές περιοχές οι διαμαρτυρίες έχουν οδηγήσει σε βίαια επεισόδια.
Πίσω, όμως, από τις εικόνες των επεισοδίων βρίσκεται η ουσία των αιτημάτων των μαθητών. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι ελλείψεις σε εκπαιδευτικούς, τα πολυπληθή τμήματα, τα φορτωμένα ωρολόγια προγράμματα, οι παραμελημένες υποδομές και η αγωνία για το μέλλον.
Το κύμα των διαδηλώσεων ξεκίνησε πριν από περίπου δέκα ημέρες από λύκεια της περιοχής του Παρισιού και γρήγορα εξαπλώθηκε σε ολόκληρη τη χώρα. Σύμφωνα με το υπουργείο Παιδείας, χθες (1/10) οι κινητοποιήσεις είχαν επηρεάσει περισσότερα από 1.020 λύκεια, ενώ σε 222 περιπτώσεις καταγράφηκαν αποκλεισμοί.
Σήμερα, περισσότερα από 400 σχολεία παρέμεναν κλειστά, ενώ όπου δεν ήταν δυνατή η ασφαλής λειτουργία τους τα μαθήματα πραγματοποιούνταν εξ αποστάσεως. Μόνο χθες πραγματοποιήθηκαν 1.949 προσαγωγές και τραυματίστηκαν 305 αστυνομικοί και χωροφύλακες. Από την έναρξη των κινητοποιήσεων έχουν επίσης τραυματιστεί 170 μαθητές, 65 μέλη του εκπαιδευτικού προσωπικού και 40 διευθυντές σχολείων, σύμφωνα με τον υπουργό Παιδείας, Εντουάρ Γκεφρέ.
Η κυβέρνηση του Σεμπαστιάν Λεκορνί υποστηρίζει πλέον ότι η μαθητική διαμαρτυρία έχει μετατραπεί σε ζήτημα «αστικής βίας». Οι αρχές απαγόρευσαν τις συγκεντρώσεις γύρω από τα κλειστά λύκεια και ενίσχυσαν την αστυνομική παρουσία.
Τα αιτήματα των μαθητών
Στον πυρήνα των κινητοποιήσεων βρίσκεται η καθημερινότητα μέσα στις σχολικές αίθουσες. Οι μαθητές μιλούν για ελλείψεις εκπαιδευτικών, τάξεις 30 και 35 ατόμων, φορτωμένα προγράμματα και σχολικά κτίρια που χρειάζονται επισκευές. Σε ορισμένες περιπτώσεις καταγγέλλουν ότι έμειναν ολόκληρους μήνες χωρίς καθηγητή σε βασικά μαθήματα. Ζητούν περισσότερη χρηματοδότηση, καλύτερες εγκαταστάσεις και ουσιαστικές παρεμβάσεις στις συνθήκες φοίτησης.
Πέρα από τις συγκεκριμένες διεκδικήσεις, οι μαθητές ζητούν και κάτι ακόμη: να ακουστούν. «Μόνο όταν γίνεται χαμός βγαίνουμε στις ειδήσεις και ασχολείται κάποιος μαζί μας», είπε χαρακτηριστικά ένας μαθητής από λύκειο στο Ομπερβιλιέ.
Στο στόχαστρο βρίσκεται και το Parcoursup, η πλατφόρμα μέσω της οποίας οι μαθητές υποβάλλουν αιτήσεις για την εισαγωγή τους στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Για τους τελειόφοιτους αποτελεί πηγή άγχους και αβεβαιότητας για το μέλλον. Ένα σύνθημα σε λύκειο του Σεβράν, «Parcoursup ή στη γωνία για ναρκωτικά», αποτυπώνει με ωμό τρόπο αυτή την αγωνία.
Οι ανησυχίες τους ξεπερνούν, ωστόσο, τη σχολική καθημερινότητα. Στις συζητήσεις τους κυριαρχούν ο φόβος για την κλιματική κρίση, η επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας και η αβεβαιότητα για το επαγγελματικό τους μέλλον.
Από το Κρετέιγ σε ολόκληρη τη Γαλλία
Οι πρώτες διαμαρτυρίες ξεκίνησαν περίπου στις 21 Σεπτεμβρίου, όταν μαθητές απέκλεισαν το λύκειο Σεντ-Εξιπερί στο Κρετέιγ, στα νοτιοανατολικά προάστια του Παρισιού. Το κύμα εξαπλώθηκε γρήγορα σε ολόκληρη τη χώρα χάρη στα social media. Μέχρι την 1η Οκτωβρίου είχαν επηρεαστεί περισσότερα από ένα στα τέσσερα λύκεια, ενώ φοιτητές άρχισαν επίσης να συμμετέχουν σε δράσεις αλληλεγγύης, με κινητοποιήσεις να καταγράφονται σε περίπου 30 πανεπιστημιουπόλεις.
Καθώς το κίνημα εξαπλώνεται, οι μορφές του διαφοροποιούνται. Σε πολλά σχολεία οι μαθητές συνεχίζουν ειρηνικά τους αποκλεισμούς και τις συγκεντρώσεις. Σε άλλα σημειώνονται πυρπολήσεις κάδων, καταστροφές, ρίψεις αντικειμένων και συγκρούσεις με την αστυνομία. Σε ορισμένες περιπτώσεις συμμετέχουν και νέοι που δεν είναι μαθητές των συγκεκριμένων σχολείων.
🇫🇷 ESTALLIDO ESTUDIANTIL EN FRANCIA
La policía dispersó con a manifestantes en la Place de la Nation de París, al cumplirse cinco días de protesta. Reclamos por falta de recursos se intensifican entre crecientes choques con las fuerzas de seguridad. pic.twitter.com/1bcuD5UgOp
— Mundo en Conflicto 🌎 (@MundoEConflicto) October 2, 2026
Όταν η διαμαρτυρία γίνεται σύγκρουση
Η χθεσινή μέρα αποτέλεσε σημείο καμπής. Σε αρκετές πόλεις σημειώθηκαν σοβαρά επεισόδια, με απόπειρες εμπρησμού και ζημιές σε σχολικά κτίρια. Στη Νάντη, η είσοδος του λυκείου Nelson-Mandela υπέστη σοβαρές ζημιές από φωτιά, ενώ στη Μασσαλία πυρπολήθηκε πυροσβεστικό όχημα. Σε άλλες πόλεις διακόπηκαν προσωρινά δρομολόγια των δημόσιων συγκοινωνιών.
Η αστυνομική παρουσία ενισχύθηκε και οι δυνάμεις αντιμετώπισης ταραχών αναπτύχθηκαν σε αρκετά σημεία. Η Le Monde καταγράφει, παράλληλα, καταγγελίες μαθητών για υπέρμετρη χρήση βίας από τις δυνάμεις ασφαλείας, ενώ έχει διαταχθεί εσωτερική έρευνα μετά από καταγγελίες για τη συμπεριφορά αστυνομικών απέναντι σε μαθητές.
Οι βίαιες εικόνες, ωστόσο, δεν αποτυπώνουν το σύνολο των κινητοποιήσεων. Σε αρκετά σχολεία οι μαθητές συνεχίζουν να διαμαρτύρονται ειρηνικά, με τη στήριξη εκπαιδευτικών και γονέων. Το κίνημα παραμένει ετερογενές: άλλοι μαθητές ζητούν αλλαγές στις συνθήκες φοίτησης, ενώ σε ορισμένα σημεία συμμετέχουν ομάδες που εμπλέκονται κυρίως σε καταστροφές και συγκρούσεις.
Οι ζημιές έχουν πλέον και σημαντικό οικονομικό κόστος. Στην περιφέρεια Auvergne-Rhône-Alpes, ο πρόεδρός της εκτίμησε σε 25 έως 30 εκατ. ευρώ τις ζημιές σε σχολεία, χώρους γύρω από σχολεία και οχήματα.
Σύγκρουση κυβέρνησης και LFI
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι μέρος της αρχικής μαθητικής κινητοποίησης έχει πλέον «καταληφθεί» από βίαιες ομάδες και έχει μετατραπεί σε ζήτημα δημόσιας τάξης. Στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης βρίσκεται και η La France insoumise (LFI), την οποία κυβερνητικά στελέχη κατηγορούν ότι ενθαρρύνει την κλιμάκωση. Η LFI αρνείται ότι υποκινεί την κλιμάκωση και αποδίδει την ευθύνη για την ένταση στην κυβερνητική διαχείριση.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η Le Monde στο editorial της, η πολιτεία θα έπρεπε να είχε ξεκινήσει ακούγοντας τους μαθητές, πριν οι κινητοποιήσεις μετατραπεί σε ζήτημα δημόσιας τάξης. Η εφημερίδα ασκεί κριτική τόσο στην κυβερνητική αντιμετώπιση όσο και στη στάση της LFI, επισημαίνοντας ότι η βία πρέπει να καταδικάζεται χωρίς να επισκιάζει τα αρχικά αιτήματα των μαθητών. Η αναγνώριση των αιτημάτων τους, αντίστοιχα, δεν σημαίνει αποδοχή των καταστροφών και των επιθέσεων.
Το δίλημμα της κυβέρνησης
Η γαλλική κυβέρνηση κινείται πλέον σε δύο παράλληλες κατευθύνσεις. Από τη μία, ενισχύει τα μέτρα ασφαλείας, με αυξημένη αστυνομική παρουσία, απαγορεύσεις συγκεντρώσεων, προσαγωγές και κλείσιμο σχολείων όπου δεν μπορεί να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία τους. Από την άλλη, επιχειρεί να ανοίξει δίαυλο διαλόγου. Ο υπουργός Παιδείας, Εντουάρ Γκεφρέ, έχει ανακοινώσει πλατφόρμα διαβούλευσης με τους μαθητές και συναντήσεις με εκπαιδευτικούς, μαθητικές οργανώσεις και γονείς.
Ο διάλογος, ωστόσο, ξεκινά σε μια στιγμή κατά την οποία η εμπιστοσύνη έχει ήδη δοκιμαστεί. Η επιστροφή των μαθητών στις τάξεις δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη και το τέλος της έντασης. Η πρόκληση για την κυβέρνηση είναι πλέον να αντιμετωπίσει τα βίαια επεισόδια χωρίς να παραμερίσει τα εκπαιδευτικά προβλήματα που έφεραν τους μαθητές στους δρόμους.
Πηγή: in.gr
