Το Ταμείο Ανάκαμψης κατεβάζει αυλαία, όχι όμως και η εποχή ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων. Η επόμενη ημέρα έχει χρήματα, αρκετούς διαφορετικούς «κουμπαράδες» και ένα μεγάλο ζητούμενο αν θα μπουν όλοι κάτω από μία ομπρέλα, με ενιαίο σχεδιασμό και συγκεκριμένους στόχους. Αυτή είναι η συζήτηση που ανοίγει πλέον για τη μετά ΤΑΑ εποχή. Όχι η δημιουργία ενός νέου Ταμείου Ανάκαμψης, αλλά η αξιοποίηση της αρχιτεκτονικής που άφησε πίσω του δηλαδή μια αρχιτεκτονική που έχει κεντρικός σχεδιασμό, μεταρρυθμίσεις, επενδύσεις, χρονοδιαγράμματα, targets και milestones που θα αξιολογούνται από της Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σε αυτό το δρόμο φαίνεται πως κινείται και η κυβέρνηση ΄θέλοντας να αξιοποιήσει τα επόμενα ευρωπαϊκά εργαλεία με το μοντέλο του ΤΑΑ.
Με απλά λόγια, αντί για δεκάδες χρηματοδοτικές διαδρομές που συχνά δεν συναντώνται μεταξύ τους, η λογική γίνεται ένα σχέδιο, πολλοί κουμπαράδες.
Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον προϋπολογισμό της ΕΕ την περίοδο 2028–2034 αλλάζει τη φιλοσοφία με την οποία θα κατευθύνονται σημαντικό μέρος των κοινοτικών πόρων.
Το Ταμείο Ανάκαμψης και οι Βρυξέλλες
Άλλωστε, η κατεύθυνση έρχεται και από τις Βρυξέλλες. Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον προϋπολογισμό της ΕΕ την περίοδο 2028–2034 αλλάζει τη φιλοσοφία με την οποία θα κατευθύνονται σημαντικό μέρος των κοινοτικών πόρων. Τα κράτη-μέλη θα κληθούν να καταρτίσουν Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια, συνδέοντας επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις σε ένα περισσότερο ενιαίο πλαίσιο.
Με απλά λόγια, αντί για δεκάδες χρηματοδοτικές διαδρομές που συχνά δεν συναντώνται μεταξύ τους, η λογική γίνεται ένα σχέδιο, πολλοί κουμπαράδες.
Για την Ελλάδα η συζήτηση έχει ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Το ΤΑΑ απέδειξε ότι το Δημόσιο μπορεί να λειτουργήσει με ένα διαφορετικό μοντέλο. Τα περίπου 36 δισ. ευρώ του «Ελλάδα 2.0» δεν δόθηκαν απλώς για να χρηματοδοτηθεί ένας κατάλογος έργων. Συνδέθηκαν με συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις, με ημερομηνίες, δεσμεύσεις και μετρήσιμα ορόσημα.
Και εδώ βρίσκεται το κρίσιμο ερώτημα το οποίο εξετάζει και η κυβέρνηση αφού το καταφέραμε με το Ταμείο Ανάκαμψης, γιατί να επιστρέψουμε στο παλιό μοντέλο με διάσπαρτους πόρους στα υπουργεία;
Ένας κεντρικός σχεδιασμός που δεν θα ξεκινά από το ερώτημα «ποιο πρόγραμμα έχει διαθέσιμα χρήματα;», αλλά από το «ποιος είναι ο στόχος της οικονομίας;
Η διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων
Τα χρήματα, δεν εξαφανίζονται μαζί με το ΤΑΑ. Το ΕΣΠΑ συνεχίζει, όπως και η Κοινή Αγροτική Πολιτική, το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης και το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης. Παράλληλα, μπαίνουν δυναμικά στο παιχνίδι το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού και το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων, τα οποία δημιουργούν μια νέα δεξαμενή πόρων άνω των 8 δισ. ευρώ.
Το πρόβλημα επομένως δεν είναι η απουσία χρηματοδότησης. Θα είναι ο κατακερματισμός της εάν αποφασιστεί κάτι διαφορετικό .Ένα πρόγραμμα μπορεί να χρηματοδοτεί ενεργειακές αναβαθμίσεις, ένα δεύτερο τη στέγη, ένα τρίτο επιχειρήσεις, ένα τέταρτο υποδομές και ένα πέμπτο την περιφερειακή ανάπτυξη. Εάν όμως καθένα κινείται στη δική του τροχιά, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι υψηλή απορρόφηση χωρίς αντίστοιχα ισχυρό αναπτυξιακό αποτύπωμα. Εδώ ακριβώς αποκτά νόημα η «ομπρέλα» των Ταμείων.
Ένας κεντρικός σχεδιασμός που δεν θα ξεκινά από το ερώτημα «ποιο πρόγραμμα έχει διαθέσιμα χρήματα;», αλλά από το «ποιος είναι ο στόχος της οικονομίας;». Με αποτέλεσμα στη συνέχεια να επιλέγεται ποιο Ταμείο, ποιο πρόγραμμα και ποια χρηματοδοτική πηγή μπορεί να καλύψει κάθε κομμάτι του.
Στέγη, ενέργεια, υποδομές, παραγωγικότητα, ψηφιοποίηση, βιομηχανία και περιφέρεια δεν μπορούν να αποτελούν άλλωστε διαφορετικές ανάγκες. Χρειάζονται κοινή κατεύθυνση, μετρήσιμους στόχους και έναν μηχανισμό που θα παρακολουθεί όχι μόνο πόσα χρήματα δαπανήθηκαν, αλλά τι αποτέλεσμα έφεραν.
Πηγή: ot.gr
