Νέα διεθνή δεδομένα αναδεικνύουν έναν κίνδυνο που μέχρι σήμερα δεν είχε βρεθεί στο επίκεντρο της έρευνας για τον καρκίνο: την αρτηριακή θρόμβωση, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε έμφραγμα, ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο ή θρόμβωση στις περιφερικές αρτηρίες.
Σύμφωνα με τα ευρήματα μεγάλης διεθνούς ερευνητικής προσπάθειας, περίπου 8% των ασθενών με καρκίνο εμφανίζουν αρτηριακό θρομβωτικό επεισόδιο. Εάν συνυπολογιστεί και το περίπου 10% των ασθενών που αντιμετωπίζουν φλεβική θρόμβωση, το συνολικό ποσοστό προσεγγίζει το 20% – με άλλα λόγια, περίπου ένας στους πέντε ασθενείς με καρκίνο κινδυνεύει να εμφανίσει κάποιο είδος θρόμβωσης.
Τα στοιχεία προέρχονται από το διεθνές ερευνητικό πρόγραμμα Arterial Cancer Associated Thrombosis, το οποίο μελετά τη σύνδεση του καρκίνου με την αρτηριακή θρόμβωση και, ειδικότερα, με το οξύ στεφανιαίο σύνδρομο. Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στο πρόσφατο Πανευρωπαϊκό Καρδιολογικό Συνέδριο στο Μόναχο.
Το πρόγραμμα συντονίζει ο καθηγητής Αιματολογίας της Σορβόννης και διευθυντής του Κέντρου Καρκίνου και Θρόμβωσης (INSERM – Sorbonne University), Γρηγόρης Γεροτζιάφας, ο οποίος μίλησε στο Πρακτορείο FM και στην εκπομπή της Τάνιας Μαντουβάλου «104,9 Μυστικά Υγείας».
Περισσότερη ακρίβεια στην πρόβλεψη του κινδύνου με τη χρήση AI
«Πρόκειται για ένα πολυεθνικό ερευνητικό πρόγραμμα που συνδέει ερευνητικές ομάδες από τη Δύση έως την Ανατολή», ανέφερε ο καθηγητής.
Από την Ελλάδα συμμετέχει η Α΄ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική του ΕΚΠΑ στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών, με τον καθηγητή Κωνσταντίνο Τούτουζα και την ερευνητική του ομάδα. Principal investigator της ελληνικής συμμετοχής είναι η Μαρία Δρακοπούλου, η οποία παρουσίασε τα αποτελέσματα στο καρδιολογικό συνέδριο.
Στο διεθνές πρόγραμμα συμμετέχουν επίσης ερευνητές από πανεπιστημιακά κέντρα της Μόσχας (Sechenov) και του Σικάγο (Loyola).
Στη μελέτη συμμετείχαν 1.064 ασθενείς με καρκίνο, με διάμεση ηλικία τα 65 έτη. Το 60% ήταν άνδρες, ενώ το 72% έπασχε από προχωρημένη ή μεταστατική νόσο. Συνολικά, 85 ασθενείς, ποσοστό 7,98%, εμφάνισαν τουλάχιστον ένα αρτηριακό θρομβωτικό επεισόδιο.
Επόμενος στόχος της ερευνητικής ομάδας είναι η αξιοποίηση προηγμένων τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης, ώστε να αναπτυχθούν μοντέλα που θα μπορούν να εντοπίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τους ασθενείς που διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο και να συμβάλλουν στην επιλογή της καταλληλότερης θεραπευτικής στρατηγικής.
«Το ζητούμενο είναι η γνώση αυτή να μεταφραστεί τελικά σε πρακτική κλινική εφαρμογή», σημείωσε ο κ. Γεροτζιάφας.
Από τη φλεβική στην αρτηριακή θρόμβωση
Όπως εξήγησε ο καθηγητής, μέχρι σήμερα η έρευνα είχε επικεντρωθεί κυρίως στη φλεβική θρόμβωση στους ασθενείς με καρκίνο. Η νέα μελέτη έρχεται να αναδείξει έναν εξίσου σοβαρό, αλλά λιγότερο αναγνωρισμένο κίνδυνο: την αρτηριακή θρόμβωση.
Η προοπτική μελέτη COMPASS-Cancer Associated Arterial Thrombosis παρακολουθεί τους ασθενείς από την ένταξή τους στη μελέτη και για διάστημα ενός έτους, προκειμένου να καταγραφούν οι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο.
Τόσο η αρτηριακή όσο και η φλεβική θρόμβωση μπορεί να αποβούν θανατηφόρες, υπογράμμισε ο καθηγητής.
Όταν ο καρκίνος γίνεται χρόνια νόσος
Η πρόοδος στις αντικαρκινικές θεραπείες έχει αλλάξει σημαντικά την πορεία πολλών μορφών καρκίνου, επιτρέποντας σε ασθενείς να ζουν για πολλά χρόνια με τη νόσο, η οποία σε αρκετές περιπτώσεις αντιμετωπίζεται πλέον ως χρόνια πάθηση.
Αυτό, σύμφωνα με τον κ. Γεροτζιάφα, σημαίνει ότι χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή και στις άλλες απειλές για την υγεία των ασθενών.
«Ο ασθενής μπορεί να επιβιώσει από τον καρκίνο του, αλλά να βρεθεί αντιμέτωπος με ένα σοβαρό θρομβωτικό επεισόδιο, όπως το έμφραγμα ή το εγκεφαλικό, από καταστάσεις που η σύγχρονη ιατρική γνωρίζει πλέον πώς να προλαμβάνει και να αντιμετωπίζει».
Η ηλικία, το κάπνισμα και ο καρκίνος του πνεύμονα
Η μελέτη αρχίζει να διαμορφώνει ένα προφίλ ασθενών υψηλού κινδύνου.
Όπως ανέφερε ο καθηγητής, η μεγαλύτερη ηλικία συνδέεται με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο, ο οποίος μπορεί να είναι έως και διπλάσιος. Παράλληλα, το κάπνισμα αποτελεί σημαντικό επιβαρυντικό παράγοντα, ενώ ιδιαίτερα αυξημένος εμφανίζεται ο κίνδυνος στους ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα.
Σημαντικό ρόλο παίζει και το στάδιο της νόσου. Όσο πιο προχωρημένος είναι ο καρκίνος, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος αρτηριακής θρόμβωσης.
Τα στοιχεία αυτά επιτρέπουν στους ερευνητές να αρχίσουν να εντοπίζουν τους ασθενείς που ανήκουν στην ομάδα υψηλού κινδύνου.
Καρκίνος ή θεραπεία;
Στο ερώτημα εάν ο αυξημένος κίνδυνος οφείλεται στον ίδιο τον καρκίνο ή στις θεραπείες του, ο καθηγητής εξήγησε ότι η απάντηση είναι σύνθετη.
Ορισμένες σύγχρονες θεραπείες, όπως οι στοχευμένες και οι ανοσοτροποποιητικές, μπορούν να επηρεάσουν τον αγγειακό κίνδυνο. Παράλληλα, σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν τα χαρακτηριστικά και οι παράγοντες κινδύνου του ίδιου του ασθενούς.
Στόχος της ερευνητικής προσπάθειας είναι να προσδιοριστούν με μεγαλύτερη ακρίβεια οι ασθενείς που χρειάζονται ιδιαίτερη προστασία και στη συνέχεια να μελετηθεί ποια φαρμακευτική παρέμβαση είναι αποτελεσματικότερη, μεταξύ άλλων και με τη χρήση αντιαιμοπεταλιακών φαρμάκων.
Ο καθηγητής Γεροτζιάφας υπογράμμισε ότι, παρότι η επιστημονική γνώση για την αρτηριακή θρόμβωση στον καρκίνο βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, υπάρχουν ήδη μέτρα που μπορούν να ληφθούν για τη μείωση του κινδύνου.
Οι γιατροί και οι ασθενείς θα πρέπει να δίνουν ιδιαίτερη σημασία στη ρύθμιση των κλασικών καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνου, όπως η χοληστερίνη, η αρτηριακή πίεση και το σάκχαρο, ενώ καθοριστική είναι και η διακοπή του καπνίσματος.
«Η πρόληψη δεν αποτελεί απλώς ατομική υπόθεση, αλλά απαιτεί την οργανωμένη παρέμβαση του συστήματος υγείας», τόνισε.
Η εκτίμηση του κινδύνου από την πρώτη ημέρα
Το βασικό μήνυμα των νέων ευρημάτων είναι ότι ο αγγειακός κίνδυνος δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύον ζήτημα στους ασθενείς με καρκίνο.
Ο Έλληνας καθηγητής της Σορβόννης τόνισε ότι η εκτίμηση του κινδύνου θρόμβωσης, τόσο της αρτηριακής όσο και της φλεβικής, θα πρέπει να αποτελεί μέρος της συνολικής αντιμετώπισης του ασθενούς από την πρώτη ημέρα της διάγνωσης και σε όλη την πορεία της νόσου.
«Γιατί σήμερα υπάρχουν οι γνώσεις και οι κατευθυντήριες οδηγίες που μπορούν να συμβάλουν στην πρόληψη θρομβωτικών επεισοδίων και, τελικά, στη διάσωση ζωών».
Πηγή: tanea.gr
