Του Χάρη Φλουδόπουλου
Νέο μέτωπο γύρω από το πραγματικό κόστος λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας ανοίγει η ΕΒΙΚΕΝ, ζητώντας από τη ΡΑΑΕΥ να διερευνήσει τις υψηλές χρεώσεις που καταγράφονται το τελευταίο διάστημα στην αγορά εξισορρόπησης.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι λογαριασμοί προσαυξήσεων και κυρίως ο ΛΠ3, οι οποίοι εξελίσσονται σε ένα σημαντικό “κρυφό” κόστος της χονδρεμπορικής αγοράς. Πρόκειται για χρεώσεις οι οποίες δεν αποτυπώνονται στην τιμή της Αγοράς Επόμενης Ημέρας, προστίθενται όμως στο τελικό κόστος και, σύμφωνα με τη βιομηχανία, περιορίζουν το όφελος που θα έπρεπε να φτάνει στους καταναλωτές από τη μεγάλη διείσδυση των ΑΠΕ.
Με επιστολή της προς τον αντιπρόεδρο της ΡΑΑΕΥ Δ. Φούρλαρη, ο πρόεδρος της Ένωσης Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας, Αντώνης Κοντολέων επισημαίνει ότι εξακολουθεί να υπάρχει περιορισμένη διαφάνεια ως προς τους παράγοντες που καθορίζουν τον ΛΠ3, ιδιαίτερα τις ώρες υψηλής παραγωγής ΑΠΕ, όταν ο ΑΔΜΗΕ προχωρά σε ανακατανομή μονάδων για την ασφαλή λειτουργία του συστήματος. Όπως σημειώνει, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν επιτρέπουν την επαλήθευση της εύλογης διαμόρφωσης του κόστους.
Η “δεύτερη” τιμή της χονδρικής
Το θέμα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια αγορά όπου η αυξανόμενη παραγωγή από φωτοβολταϊκά οδηγεί για πολλές ώρες σε σημαντική υποχώρηση των τιμών στο χρηματιστήριο ενέργειας. Η χαμηλή τιμή στο day-ahead, ωστόσο, δεν αποτελεί από μόνη της πλήρη εικόνα του κόστους του συστήματος.
Οι ανάγκες εξισορρόπησης, οι ανακατανομές μονάδων και οι υπηρεσίες που απαιτούνται προκειμένου να διατηρείται ασφαλές το σύστημα δημιουργούν πρόσθετες χρεώσεις. Όταν αυτές αυξάνονται υπέρμετρα, λειτουργούν ουσιαστικά ως μια “δεύτερη” τιμή της χονδρικής, η οποία απορροφά μέρος της εξοικονόμησης που δημιουργούν οι ΑΠΕ.
Αυτό ακριβώς αναδεικνύουν τα στοιχεία που επικαλείται η ΕΒΙΚΕΝ. Σύμφωνα με την Ένωση, το κόστος της αγοράς εξισορρόπησης έχει αυξηθεί σημαντικά και υπερβαίνει πλέον τα 20 εκατ. ευρώ σε εβδομαδιαία βάση.
Μάλιστα, το ποσό θα ήταν ακόμη μεγαλύτερο εάν δεν υπήρχε η θετική επίδραση των εσόδων από τις αποκλίσεις. Η συμβολή τους στη μείωση του ΛΠ3 έφθασε τα 4,34 εκατ. ευρώ την εβδομάδα 3-9 Αυγούστου, τα 5,66 εκατ. ευρώ στις 20-26 Ιουλίου και τα 4,49 εκατ. ευρώ στις 6-12 Ιουλίου. Χωρίς αυτή την επίδραση, η ΕΒΙΚΕΝ υπολογίζει ότι το κόστος που θα επιβάρυνε τους καταναλωτές θα βρισκόταν στην περιοχή των 24 ευρώ/MWh.
Αιχμές ακόμη και στα 400 ευρώ/MWh
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το πότε εμφανίζονται οι υψηλές χρεώσεις. Από τα στοιχεία για την περίοδο 27-31 Ιουλίου προκύπτουν επαναλαμβανόμενες αιχμές του ΛΠ3 τόσο το μεσημέρι, όταν η παραγωγή των ΑΠΕ βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα, όσο και το απόγευμα, μετά τη δύση του ηλίου.
Στις ίδιες περιόδους, οι τιμές ανοδικής χειροκίνητης εφεδρείας (mFRR Up) προσεγγίζουν ή αγγίζουν ακόμη και τα 400 ευρώ/MWh, ενώ οι τιμές της Αγοράς Επόμενης Ημέρας παραμένουν κάτω από τα 200 ευρώ/MWh.
Η ΕΒΙΚΕΝ επισημαίνει επίσης ότι η σύγκριση Ιουνίου και Ιουλίου του 2026 με τους αντίστοιχους μήνες του 2025 δείχνει διαφοροποίηση των προσφορών των συμμετεχόντων στην αγορά εξισορρόπησης, με δύο συγκεκριμένες περιόδους της ημέρας στις οποίες εμφανίζονται αιχμές.
Τέσσερα ζητήματα στο τραπέζι της ΡΑΑΕΥ
Υπό το πρίσμα αυτό, η βιομηχανία ζητά ουσιαστικά από τον Ρυθμιστή να ανοίξει τον φάκελο της αγοράς εξισορρόπησης και να εξετάσει τέσσερις κρίσιμες παραμέτρους.
Πρώτον, να ελεγχθούν οι προσφορές εξισορρόπησης των συμμετεχόντων για την περίοδο 27 Ιουλίου-9 Αυγούστου και η σχέση τους με τις τιμές της Αγοράς Επόμενης Ημέρας. Δεύτερον, να διερευνηθεί πώς οι εντολές ανακατανομής (constraints) επηρεάζουν το συνολικό κόστος. Τρίτον, να εξεταστεί η συμβολή των μονάδων αποθήκευσης στη διαμόρφωση των τιμών των υπηρεσιών εξισορρόπησης και, τέταρτον, να αξιολογηθεί εάν τα στοιχεία που δημοσιοποιεί ο ΑΔΜΗΕ είναι επαρκή για τον αποτελεσματικό έλεγχο της αγοράς.
Η Ένωση θέτει μάλιστα συγκεκριμένο ερώτημα για το κόστος των ανακατανομών, ζητώντας να αποσαφηνιστεί πόσο αποζημιώνεται η μονάδα του Αλιβερίου όταν λαμβάνει εντολή από τον ΑΔΜΗΕ να λειτουργήσει μεταξύ 10:00 και 15:00 με ισχύ μόλις 100 MW.
Το όφελος των ΑΠΕ που δεν φτάνει ολόκληρο στον καταναλωτή
Πίσω από την παρέμβαση της ΕΒΙΚΕΝ βρίσκεται ένα ευρύτερο ζήτημα για την ελληνική αγορά ηλεκτρισμού: όσο αυξάνεται η διείσδυση των ΑΠΕ, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτά όχι μόνο η τιμή που διαμορφώνεται στο day-ahead αλλά και το κόστος που απαιτείται για να παραμένει ισορροπημένο το σύστημα.
Έτσι, μπορεί τις μεσημεριανές ώρες η μεγάλη παραγωγή φωτοβολταϊκών να συμπιέζει δραστικά τη χονδρεμπορική τιμή, όμως εάν ταυτόχρονα εκτοξεύονται οι χρεώσεις εξισορρόπησης, σημαντικό μέρος του οφέλους χάνεται στη διαδρομή προς τον τελικό καταναλωτή.
Για τον λόγο αυτό η διαφάνεια γύρω από τους λογαριασμούς προσαυξήσεων αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η ίδια η ΕΒΙΚΕΝ τονίζει ότι η έλλειψη διαφάνειας σχετικά με το κόστος των ανακατανομών και τη συμμετοχή του στο τελικό κόστος εξισορρόπησης δυσχεραίνει την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της αγοράς και ενισχύει τις ανησυχίες των βιομηχανικών καταναλωτών για το ενεργειακό τους κόστος.
Παράλληλα, ζητά συνάντηση εργασίας με τη ΡΑΑΕΥ, καθώς και ενημέρωση για την πορεία της μελέτης κόστους-οφέλους σχετικά με την πρόταση για προαγορά ισχύος εξισορρόπησης πριν από την Αγορά Επόμενης Ημέρας, μια παρέμβαση που η βιομηχανία θεωρεί ότι θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται το συγκεκριμένο κόστος.
Πηγή: capital.gr
