Περισσότερα από 100 εγκαταλελειμμένα και δυνητικά επικίνδυνα κτίρια εκτιμάται ότι βρίσκονται σήμερα μέσα στον αστικό ιστό του Βόλου. Την ανησυχητική αυτή εικόνα παρουσίασε η πρόεδρος του ΤΕΕ Μαγνησίας, Νάνσυ Καπούλα, μιλώντας την Τρίτη 4 Αυγούστου 2026 στην ΕΡΤ Βόλου και στη ραδιοφωνική εκπομπή του Γιάννη Ξυνόπουλου, με αφορμή την κατάρρευση τοίχου εγκαταλελειμμένου κτιρίου στην πόλη.
Το εγκαταλελειμμένα κτίρια είναι «υγειονομική και στατική βόμβα»
Η Νάνσυ Καπούλα χαρακτήρισε τα εγκαταλελειμμένα κτίρια «υγειονομικές και στατικές βόμβες» μέσα στις πόλεις και τους οικισμούς. Πέρα από τον κίνδυνο κατάρρευσης, πολλά από αυτά μετατρέπονται σε χώρους απόρριψης σκουπιδιών και άχρηστων αντικειμένων, δημιουργώντας εστίες ρύπανσης και αυξάνοντας, ιδιαίτερα τους θερινούς μήνες, τον κίνδυνο εκδήλωσης πυρκαγιάς. Όπως επισήμανε, αντίστοιχα προβλήματα δεν εντοπίζονται μόνο στον Βόλο, αλλά και στα χωριά της Μαγνησίας, όπου υπάρχουν παλαιές κατοικίες που έχουν εγκαταλειφθεί και δεν συντηρούνται.
«Είναι μία υγειονομική αλλά και στατική βόμβα μέσα στην πόλη και στους οικισμούς», ανέφερε, θυμίζοντας ότι σε άλλες περιοχές της χώρας έχουν ήδη σημειωθεί σοβαρά περιστατικά από την πτώση τμημάτων παλαιών κτιρίων.
Πάνω από 100 επικίνδυνα κτίρια στον Βόλο
Απαντώντας για την κατάσταση στον Βόλο, η πρόεδρος του ΤΕΕ Μαγνησίας εκτίμησε ότι τα επικίνδυνα εγκαταλελειμμένα κτίρια ξεπερνούν τα 100 μέσα στον αστικό ιστό. Πρόκειται κυρίως για παλαιές μονοκατοικίες και μικρά διώροφα κτίσματα, η εικόνα των οποίων μπορεί να επιδεινώνεται με την πάροδο του χρόνου. Νέα ακίνητα μπορεί κάθε χρόνο να προστίθενται στον κατάλογο, καθώς η έλλειψη συντήρησης, η υγρασία και οι καιρικές συνθήκες επιβαρύνουν τον φέροντα οργανισμό, τις στέγες, τους εξώστες και τις τοιχοποιίες. Ακόμη και όταν η Πολεοδομία προχωρεί σε αυτοψία και συντάσσει πρωτόκολλο επικινδυνότητας, συνήθως έπειτα από καταγγελίες περιοίκων, τα κτίρια συχνά παραμένουν στην ίδια κατάσταση, καθώς δεν υπάρχει ιδιοκτήτης που να μπορεί ή να θέλει να εκτελέσει τα απαιτούμενα μέτρα.
Τα ιδιοκτησιακά προβλήματα μπλοκάρουν τις παρεμβάσεις
Ένας από τους βασικότερους λόγους για τους οποίους το πρόβλημα παραμένει άλυτο είναι το περίπλοκο ιδιοκτησιακό καθεστώς πολλών ακινήτων. Αρκετά κτίρια έχουν περάσει σε πολλούς κληρονόμους, δεν έχουν αποδεχθεί οι δικαιούχοι την κληρονομιά, είναι κατασχεμένα ή συνοδεύονται από άλλες νομικές εκκρεμότητες. Σε ορισμένες περιπτώσεις δεν μπορεί καν να εντοπιστεί ο πραγματικός ιδιοκτήτης. Αυτό σημαίνει ότι ούτε ένας πολίτης ούτε ένας γείτονας μπορεί να εισέλθει στο ακίνητο για να το καθαρίσει, να το υποστηλώσει ή να χρηματοδοτήσει την κατεδάφισή του, καθώς μια τέτοια ενέργεια θα αποτελούσε παράνομη επέμβαση σε ξένη ιδιοκτησία.
«Δεν υπάρχει εύκολος τρόπος να παρέμβει κάποιος. Ακόμη κι αν θέλει να αναλάβει το κόστος για να καθαρίσει ή να κατεδαφίσει ένα επικίνδυνο σπίτι στη γειτονιά του, δεν μπορεί», εξήγησε η Νάνσυ Καπούλα.
Οι δήμοι χωρίς πόρους και ξεκάθαρο πλαίσιο
Η πρόεδρος του ΤΕΕ Μαγνησίας αναφέρθηκε σε παλαιότερη πρόταση που προέβλεπε τη δυνατότητα μακροχρόνιας αξιοποίησης εγκαταλελειμμένων ακινήτων από τους δήμους. Οι δημοτικές αρχές θα μπορούσαν να αποκαθιστούν τα κτίρια και να τα χρησιμοποιούν για τη στέγαση υπηρεσιών ή άλλων λειτουργιών, επιστρέφοντάς τα αργότερα στους ιδιοκτήτες. Η πρόταση αυτή, όμως, δεν προχώρησε ουσιαστικά, καθώς οι δήμοι αντιμετωπίζουν ήδη αυξημένες ανάγκες, υψηλά λειτουργικά έξοδα και περιορισμένους οικονομικούς πόρους. Για να μπορεί ένας δήμος να προχωρήσει σε κατεδάφιση ή αποκατάσταση απαιτούνται, όπως υπογράμμισε, σαφές νομικό πλαίσιο, απλούστερες διαδικασίες και συγκεκριμένη κρατική χρηματοδότηση.
Πλήρης καταγραφή των διατηρητέων από το ΤΕΕ
Το ΤΕΕ Μαγνησίας έχει ολοκληρώσει πλήρη καταγραφή των υφιστάμενων και προτεινόμενων διατηρητέων κτιρίων της περιοχής. Η βάση δεδομένων δεν περιλαμβάνει μόνο φωτογραφικό υλικό, αλλά και στοιχεία για το ιστορικό, την αρχιτεκτονική ταυτότητα και, στον βαθμό που ήταν δυνατόν, το ιδιοκτησιακό καθεστώς κάθε ακινήτου. Η καταγραφή είναι διαθέσιμη προς τον Δήμο, το Υπουργείο Πολιτισμού και οποιονδήποτε αρμόδιο φορέα αποφασίσει να ασχοληθεί οργανωμένα με το πρόβλημα. Διαφορετική είναι η κατάσταση με τα υπόλοιπα επικίνδυνα κτίρια, τα οποία δεν είναι χαρακτηρισμένα ως διατηρητέα. Η εικόνα τους μεταβάλλεται συνεχώς και χρειάζεται τακτική επικαιροποίηση, ώστε να εντοπίζονται εγκαίρως όσα παρουσιάζουν σοβαρό κίνδυνο κατάρρευσης.
Αιχμές κατά του Υπουργείου Πολιτισμού
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η Νάνσυ Καπούλα για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα επικίνδυνα διατηρητέα κτίρια. Όπως εξήγησε, όταν το Υπουργείο Πολιτισμού χαρακτηρίζει ένα ακίνητο διατηρητέο, ο ιδιοκτήτης υποχρεώνεται να ακολουθήσει αυστηρούς και δαπανηρούς κανόνες αποκατάστασης. Πρέπει να διατηρηθούν η αρχιτεκτονική φυσιογνωμία και τα ιδιαίτερα μορφολογικά χαρακτηριστικά του κτιρίου, γεγονός που αυξάνει σημαντικά το κόστος. Σε πολλές περιπτώσεις, οι ιδιοκτήτες αδυνατούν να καλύψουν αυτή τη δαπάνη και τελικά επιλέγουν ή αναγκάζονται να αφήσουν το ακίνητο να καταρρέει.
«Το Υπουργείο Πολιτισμού μπλοκάρει μια διαδικασία, αλλά δεν αναλαμβάνει την ευθύνη για το τι θα συμβεί στη συνέχεια. Αν ένα κτίριο είναι επικίνδυνο και διατηρητέο, ποιος θα φροντίσει να μη σκοτωθεί ένας άνθρωπος από την αποκόλληση ενός τμήματός του;» διερωτήθηκε. Η ίδια ξεκαθάρισε ότι η προστασία της αρχιτεκτονικής και πολιτιστικής κληρονομιάς είναι αναγκαία, αλλά πρέπει να συνοδεύεται από χρηματοδότηση, παρεμβάσεις και συγκεκριμένη ευθύνη για την ασφάλεια των πολιτών.
Άμεσα προσωρινά μέτρα προστασίας
Η Νάνσυ Καπούλα κάλεσε τον Δήμο Βόλου, την Περιφέρεια Θεσσαλίας και τους τοπικούς φορείς να συνεργαστούν, ώστε να γίνει ενιαία καταγραφή και ιεράρχηση των πλέον επικίνδυνων ακινήτων. Σε πρώτη φάση, πρότεινε τη λήψη προσωρινών μέτρων στα σημεία όπου υπάρχει άμεσος κίνδυνος. Σε αυτά μπορεί να περιλαμβάνονται περιφράξεις, υποστυλώσεις, προστατευτικές κατασκευές, αποκλεισμός πεζοδρομίων ή άλλες παρεμβάσεις που θα εμποδίζουν την πρόσβαση πολιτών και παιδιών.
«Δεν πρέπει να μπαίνουν παιδιά μέσα σε αυτά τα κτίρια για να παίξουν ούτε να περνά κόσμος αμέριμνος κάτω από επικίνδυνα μπαλκόνια», τόνισε. Το ΤΕΕ Μαγνησίας, όπως ανέφερε, βρίσκεται στη διάθεση των αρμόδιων φορέων, προκειμένου να συνδράμει επιστημονικά στην καταγραφή, στην αξιολόγηση και στην προτεραιοποίηση των επικίνδυνων κτιρίων.
Ανάγκη για οικονομικά κίνητρα
Η πρόεδρος του ΤΕΕ Μαγνησίας πρότεινε τη δημιουργία ειδικού προγράμματος οικονομικής ενίσχυσης για την αποκατάσταση εγκαταλελειμμένων και διατηρητέων κτιρίων, κατά το πρότυπο των προγραμμάτων «Εξοικονομώ» και «Ανακαινίζω». Μέσω τέτοιων κινήτρων, οι ιδιοκτήτες θα μπορούσαν να ανακαινίσουν παλαιά ακίνητα και να τα επαναφέρουν σε χρήση, αντί να τα αφήνουν να καταρρέουν. Παράλληλα, η αξιοποίηση κενών κατοικιών θα μπορούσε να περιορίσει το στεγαστικό πρόβλημα και να δώσει ξανά ζωή σε εγκαταλελειμμένες περιοχές του αστικού ιστού. Ωστόσο, για τα κτίρια που είναι ήδη επικίνδυνα, η Νάνσυ Καπούλα υπογράμμισε ότι απαιτείται άμεση και ξεχωριστή αντιμετώπιση.
«Τα προγράμματα ανακαίνισης μπορούν να αποτρέψουν τον πολλαπλασιασμό των εγκαταλελειμμένων κτιρίων. Για εκείνα, όμως, που είναι ήδη επικίνδυνα, πρέπει να βρεθεί τώρα τρόπος αντιμετώπισης», κατέληξε.
Διαβάστε: Ν. Καπούλα: Πρόταση για καταγραφή υπό κατάρρευση κτιρίων
www.ertnews.gr
Πηγή: ertnews.gr
