Το γλαυκόμορφο πτηνό μπορεί να θηρεύσει από 2.000 έως και 4.000 τρωκτικά τον χρόνο, περιορίζοντας σημαντικά τους πληθυσμούς ποντικών που προκαλούν εκτεταμένες ζημιές στις καλλιέργειες αλλά και τη χρήση χημικών
Μια διαφορετική προσέγγιση στη διαχείριση ενός από τα σοβαρότερα προβλήματα της ελληνικής υπαίθρου εφαρμόζει ο Δήμος Τεμπών, επιλέγοντας να αξιοποιήσει τη δύναμη της ίδιας της φύσης αντί των χημικών μέσων. Στο επίκεντρο της πρωτοβουλίας βρίσκεται η Τυτώ (Tyto alba), το νυκτόβιο αρπακτικό που θεωρείται ένας από τους αποτελεσματικότερους φυσικούς θηρευτές των τρωκτικών.
Γράφει ο Τάσος Κουρκούμπας από την «Πολιτεία Θεσσαλών» Κυριακή 2 Αυγούστου
Στο πλαίσιο του προγράμματος, πέντε άτομα του είδους τοποθετήθηκαν στο Κυψελοχώρι, όπου παραμένουν σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο ήπιας προσαρμογής. Μετά την ολοκλήρωση του απαραίτητου εγκλιματισμού τους, θα απελευθερωθούν και θα εγκατασταθούν σε ειδικές φωλιές – κενούς κλωβούς που έχουν ήδη τοποθετηθεί σε επιλεγμένα σημεία του Δήμου, δημιουργώντας ένα σταθερό δίκτυο φυσικής προστασίας των καλλιεργειών.
Η δράση υλοποιείται σε στενή συνεργασία με την Περιφέρεια Θεσσαλίας και αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα εφαρμογής επιστημονικά τεκμηριωμένων πρακτικών που συνδυάζουν την προστασία της αγροτικής παραγωγής με τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας. Η επιλογή της Τυτού δεν είναι τυχαία. Το γλαυκόμορφο αυτό πτηνό μπορεί να θηρεύσει από 2.000 έως και 4.000 τρωκτικά τον χρόνο, περιορίζοντας σημαντικά τους πληθυσμούς ποντικών που προκαλούν εκτεταμένες ζημιές στις καλλιέργειες. Πέρα από τις απώλειες στην παραγωγή, τα τρωκτικά αποτελούν και φορείς επικίνδυνων ζωονόσων, ενώ οι ζημιές που προκαλούν δεν αποζημιώνονται από τον ΕΛΓΑ. Μέχρι σήμερα η αντιμετώπισή τους βασιζόταν κυρίως στη χρήση τρωκτικοκτόνων, αρκετά από τα οποία έχουν πλέον απαγορευτεί, ενώ στη βιολογική γεωργία οι διαθέσιμες λύσεις είναι ιδιαίτερα περιορισμένες, αυξάνοντας το κόστος παραγωγής και τις απαιτούμενες εργατοώρες. Η αξιοποίηση της Τυτού προσφέρει μια ασφαλή, οικονομική και απολύτως οικολογική εναλλακτική λύση, η οποία μειώνει την ανάγκη χρήσης χημικών ουσιών και ενισχύει τη βιοποικιλότητα των αγροτικών οικοσυστημάτων.
«Μια Τυτώ μπορεί να εξολοθρεύσει έως και 4.000 τρωκτικά τον χρόνο, προσφέροντας στους αγρότες μια φυσική ασπίδα προστασίας των καλλιεργειών και μειώνοντας την ανάγκη για χημικά δηλητήρια. Η φύση δίνει τη λύση: ένα αρπακτικό πτηνό γίνεται ο αθόρυβος σύμμαχος των παραγωγών, προστατεύοντας τα χωράφια χωρίς χημικές παρεμβάσεις»
Ένα μοναδικό αρπακτικό
Η Τυτώ συγκαταλέγεται στα πλέον εξειδικευμένα νυκτόβια αρπακτικά της Ευρώπης. Το επιστημονικό της όνομα, Tyto alba, προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη «Τυτώ» και τη λατινική λέξη alba, που σημαίνει «λευκή», εξαιτίας του χαρακτηριστικού λευκού χρώματος στο στήθος και στην κάτω επιφάνεια των φτερών. Έχει ύψος από 32 έως 40 εκατοστά, άνοιγμα φτερών που φτάνει το ένα μέτρο και βάρος 400 έως 600 γραμμάρια. Τα μεγάλα μάτια της βρίσκονται στο μπροστινό μέρος της κεφαλής, προσφέροντάς της εξαιρετική διόφθαλμη όραση και ακρίβεια στον υπολογισμό των αποστάσεων κατά το κυνήγι. Παράλληλα, η όρασή της είναι προσαρμοσμένη σε συνθήκες ελάχιστου φωτισμού, επιτρέποντάς της να εντοπίζει ακόμη και την παραμικρή κίνηση μέσα στη
νύχτα.
Είδος άρρηκτα συνδεδεμένο με την ύπαιθρο
Η Τυτώ ζει και αναπαράγεται εδώ και αιώνες στα αγροτικά τοπία, φωλιάζοντας σε παλαιά πέτρινα ή πλίνθινα κτίσματα, αποθήκες και σιλό. Ωστόσο, η σταδιακή εγκατάλειψη ή κατεδάφιση αυτών των κατασκευών έχει οδηγήσει σε σημαντική μείωση του πληθυσμού της. Η τοποθέτηση τεχνητών φωλιών επιχειρεί να αντιστρέψει αυτή την τάση, δημιουργώντας νέες ασφαλείς θέσεις φωλεοποίησης και ενισχύοντας την παρουσία ενός είδους που αποτελεί πολύτιμο σύμμαχο της γεωργίας και βασικό κρίκο της βιοποικιλότητας.
Η στρατηγική του Δήμου Τεμπών
Ο δήμαρχος Τεμπών, Γιώργος Μανώλης, χαρακτηρίζει τη δράση μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για μια γεωργία περισσότερο φιλική προς το περιβάλλον.
«Στον Δήμο Τεμπών επενδύουμε σε σύγχρονες, επιστημονικά τεκμηριωμένες και φιλικές προς το περιβάλλον λύσεις. Η ενίσχυση του πληθυσμού της Τυτώ αποτελεί ακόμη ένα σημαντικό βήμα για την αποτελεσματική φυσική αντιμετώπιση των τρωκτικών, την προστασία της αγροτικής μας παραγωγής και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας της περιοχής μας. Θέλουμε η γεωργία του τόπου μας να στηρίζεται σε πρακτικές που σέβονται το περιβάλλον και δημιουργούν ένα πιο υγιές οικοσύστημα. Συνεχίζουμε με σχέδιο και συνέπεια να υλοποιούμε δράσεις που συνδυάζουν την καινοτομία με την προστασία της φύσης προς όφελος των παραγωγών και των επόμενων γενεών», σημειώνει ο δήμαρχος, ευχαριστώντας παράλληλα την Περιφέρεια Θεσσαλίας για τη συνεργασία και τη στήριξη του προγράμματος.
Πρότυπο για τη σύγχρονη γεωργία
Η πρωτοβουλία του Δήμου Τεμπών αναδεικνύει μια διαφορετική φιλοσοφία διαχείρισης της αγροτικής παραγωγής: λιγότερα χημικά, περισσότερη αξιοποίηση των φυσικών μηχανισμών του οικοσυστήματος. Η επιστροφή της Τυτού στα χωράφια δεν αποτελεί μόνο ένα μέτρο καταπολέμησης των τρωκτικών, αλλά και μια ουσιαστική επένδυση στη βιώσιμη γεωργία, στην προστασία της δημόσιας υγείας και στη διατήρηση της φυσικής κληρονομιάς της θεσσαλικής γης.
