Ο Νίκος Ζέρβας μιλά για την πίεση των εξετάσεων, τις αλλαγές στην εκπαίδευση και τον ρόλο των δεξιοτήτων στο σχολείο του αύριο
Οι εξετάσεις στα Πρότυπα και στα Δημόσια Ωνάσεια σχολεία, η κλήρωση για τα Πειραματικά και η διαδικασία των εξετάσεων, ανέβασαν τα επίπεδα άγχους για τους μαθητές των δημοτικών σχολείων που μπήκαν στη διαδικασία να «τεστάρουν» γνώσεις και τρόπο σκέψεις.
Συνέντευξη στην Εννη Λεβέντη από την «Πολιτεία Θεσσαλών» Κυριακή 3 Μαϊου
Η επιλογή δύσκολη και οι παθανότητες περιορισμένες και αυτό αξίζει να είναι ένας πολύ καλός ίσως ο πιο σημαντικός λόγος για να πούμε συγχαρητήρια σ αυτά τα παιδιά για την απόφαση να βγούν από το comfort zone και να διεκδικήσουν μια θέση στα πρόττπα σχολεία. Στη Λάρισα, περισσότεροι από 400 υποψήφιοι μαθητές πήραν μέρος στις εξετάσσεις για μια από τις 100 θέσεις στο Πρότυπο Γυμνάσιο και Λύκειο τηςπόλης της Λάρισας Ο Διευθυντής της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Λάρισας Νίκος Ζέρβας σχολιάζει τη διαδικασία και απευθύνει συγχαρητήρια στα παιδιά που συμμετείχαν στη διαδικασία.
Μεγάλη αγωνία για τα αποτελέσματα κ Ζέρβα και για τους μαθητές και για τους γονείς τους.
Καλή επιτυχία σε όλα τα παιδιά που μπαίνουν σε αυτή τη διαδικασία. Νομίζω χρειάζεται να δώσουμε συγχαρητήρια ειδικά σε αυτά τα παιδιά που έχουν αυτή τη μικρή ηλικία, στο Δημοτικό, και αποφασίζουν να δώσουν τον πρώτο τους αγώνα, προκειμένου να διεκδικήσουν μία θέση στα σχολεία αυτά. Να αναγνωρίσουμε όμως οτι αν και είναι μικρά παιδιά παρουσιάζουν μια εξαιρετική ωριμότητα. Με πολύ μεγάλη συγκρότηση και με οργάνωση, εξαντλούν το τρίωρο της εξέτασης μέχρι να φτάσουν στο τελικό αποτέλεσμα. Νομίζω ότι όλα θα πάνε καλά για όλους αυτούς που προσπάθησαν και για όλους αυτούς που το αξίζουν, γιατί είναι μια διαδικασία διαγωνιστική.
Αυτό που έχει τελικά μεγάλη σημασία είναι η συμμετοχή
Πολύ σωστά. Νομίζω ότι όλες αυτές οι εξετάσεις δίνουν εμπειρίες οι οποίες θα φανούν πολύ χρήσιμες στο μέλλον. Θα δούμε βέβαια για πόσο καιρό ακόμα θα ισχύει το σύστημα των πανελλαδικών εξετάσεων, αλλά και λόγω της δικιάς μας εμπειρίας θα έλεγα —το λέω αυτό και με την ιδιότητά μου ως πρόεδρος του Παραρτήματος της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας— ότι όσα παιδιά συμμετέχουν σε διαγωνιστικές εξετάσεις αποκτούν πολύ μεγάλες εμπειρίες και τις αξιοποιούν στο μέλλον.
Έχετε δίκιο. Να πούμε, βέβαια, ότι σε ό,τι έχει να κάνει με τα νούμερα των αιτήσεων, ο αριθμός των συνολικών θέσεων αυξήθηκε συνολικά κατά 1.000 επιπλέον αιτήσεις, για το σχολικό έτος 2025-2026. Είχαν κατατεθεί 24.817 αιτήσεις για 6.455 θέσεις.
Σωστά. Περίπου ένας στους τέσσερις δηλαδή θα εισαχθεί.
Τα στατιστικά στοιχεία μας δίνουν, στο Πρότυπο Γυμνάσιο έχουμε 287 αιτήσεις για 50 θέσεις. Το ποσοστό εισαγωγής είναι περίπου 17,5%. Για το Πρότυπο Λύκειο είναι 118 οι αιτήσεις για 50 θέσεις. Εδώ το ποσοστό είναι περίπου 42%. Για το Πειραματικό Γυμνάσιο, για τις 100 θέσεις, έχουμε 341 αιτήσεις. Εκεί, θυμάστε βέβαια ότι γίνεται με κλήρωση και όχι με εξετάσεις.
Εκεί περίπου ένα 29% θα εισαχθεί. Και τέλος, στο Πειραματικό Λύκειο, για τις λίγες θέσεις που έχουν απομείνει —γιατί το Πειραματικό Λύκειο είναι συνδεδεμένο με το Πειραματικό Γυμνάσιο, οπότε οι μαθητές της Γ΄ Γυμνασίου από το Πειραματικό πηγαίνουν στην Α΄ Λυκείου του Πειραματικού Λυκείου— κάποιες θέσεις, λίγες, που μένουν κενές κατά καιρούς λόγω μεταγραφών κ.λπ., καλύπτονται. Αυτές οι θέσεις αυτή τη φορά είναι 26. Οι υποψήφιοι όμως είναι 72, άρα σε ένα ποσοστό περίπου 32% θα εισαχθούν οι μαθητές, στο Πειραματικό Λύκειο.
Ποιο είναι το βασικό στοιχείο που βοηθάει τον μαθητή να γράψει καλύτερα;
Hρεμία και αισιοδοξία.
Γιατί όμως περισσότερα παιδιά θέλουν κάθε χρόνο να παρακολουθήσουν τη σειρά αυτών των μαθημάτων σε αυτά τα σχολεία;
Κοιτάξτε, υπάρχει μια δικαίωση, θα έλεγα —το έχω πει κατ’ επανάληψη— ότι αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να αναδείξουμε τις δεξιότητες και τα ταλέντα των μαθητών. Όπως ακριβώς υπάρχει ένα Μουσικό σχολείο στη Λάρισα, και όχι μόνο στη Λάρισα αλλά σε πολλές πόλεις της χώρας, όπου οι μαθητές εισάγονται με εξετάσεις για να αναδείξουν το ταλέντο τους στη μουσική, αυτή τη δεξιότητα και αυτό το ταλέντο, ακριβώς το ίδιο γίνεται και σε αυτού του είδους τα σχολεία.
Εκεί οι μαθητές θεωρούν ότι έχουν μια μεγαλύτερη ικανότητα πιθανώς στα μαθηματικά, στη γλώσσα και σε κάποια μαθήματα, θεωρούν ότι πρέπει να φοιτήσουν εκεί και θεωρούν ότι εκεί θα υπάρχει πιθανόν ένα σύστημα λίγο πιο εντατικό σε σχέση με άλλα σχολεία.
Οφείλω βέβαια να επισημάνω ότι γίνεται εξαιρετική δουλειά σε όλα τα σχολεία από όλους τους εκπαιδευτικούς. Δεν είναι μόνο τα Πρότυπα, τα Πειραματικά και τα Μουσικά.
Καταλαβαίνετε τώρα, κύριε Ζέρβα, οτι η κουβέντα προχωράει, στο γεγονός ότι κάποια από αυτά τα σχολεία έχουν χαρακτηριστεί ως «ελίτ σχολεία»
Καθόλου. Εγώ θα έλεγα ότι είναι σχολεία που αναδεικνύουν δεξιότητες. Καθόλου ελίτ. Επειδή επισκέπτομαι όλα τα σχολεία μας κάθε χρόνο και βλέπω τις δουλειές τους —μπορώ να σας φέρω και πάρα πολλά παραδείγματα. Η δουλειά που γίνεται σε όλα τα σχολεία μας είναι εξαιρετική. Κάθε φορά που επισκέπτομαι ένα σχολείο, είτε αυτή η επίσκεψη είναι για σχολική γιορτή είτε για μια δράση που κάνουν είτε για κάποιο μάθημα που θα παρακολουθήσουμε, πραγματικά διαπιστώνω ότι γίνεται εξαιρετική δουλειά. Το μόνο διαφορετικό είναι λίγο η εστίαση και λίγο οι μαθητές οι οποίοι θέλουν να φοιτήσουν σε αυτό, η φιλοσοφία που έχουν σχετικά με τη μαθητική τους ιδιότητα.
Να μείνουμε λίγο σε ό,τι είπε πρόσφατα η υπουργός Σοφία Ζαχαράκη, η οποία αναφέρθηκε στον τρόπο που πρέπει να εξελιχθεί το κομμάτι της εκπαίδευσης. Τόνισε ότι πρέπει να αναπτυχθεί σε τρεις άξονες, που αφορούν την εκπαιδευτική πολιτική: να δώσει έμφαση στην ευελιξία, στις δεξιότητες ζωής και να ενισχύσει τους εκπαιδευτικούς στο έργο τους. Αυτό είναι το μοτίβο των τριών αξόνων μέσα από το οποίο θεωρεί ότι πρέπει να εξελιχθεί το εκπαιδευτικό μας σύστημα.
Νομίζω ότι το έθεσε ακριβώς εκεί που πρέπει η κυρία Ζαχαράκη. Εξάλλου η ίδια είναι εκπαιδευτικός και ξέρει πάρα πολύ καλά τι πρέπει να γίνεται στο σχολείο. Πραγματικά, σε αυτό που λέει έχει απόλυτο δίκιο.
Να τα αναλύσουμε ένα-ένα κύριε Ζέρβα;
Δηλαδή ουσιαστικά στον πρώτο άξονα μιλάει για ευελιξία στο εκπαιδευτικό σύστημα. Πόσο ευέλικτο μπορεί να είναι ένα σύστημα όμως που έχει κενά στη διαδικασία της διδασκαλίας; Κενά, εννοώ, εκπαιδευτικών τα οποία δεν καλύπτονται.
Θέλω να σας πω ότι τα τελευταία χρόνια έχει γίνει μια τεράστια πρόοδος πάνω σε αυτό. Με την έναρξη κάθε σχολικής χρονιάς καλύπτουμε τα σχολεία μας σε ποσοστό περίπου 95%.
Νομίζω ότι έχουν περάσει ανεπιστρεπτί οι εποχές που ξεκινούσαμε το σχολείο και για δύο μήνες οι μαθητές διδάσκονταν μόνο για δύο ή τρεις ώρες από το ημερήσιο προγραμμα
Τώρα πια είναι καλυμμένα τα σχολεία σε πολύ μεγάλο βαθμό από την αρχή της σχολικής χρονιάς. Από εκεί και πέρα, επειδή η εκπαιδευτική διαδικασία είναι δυναμική και μιλάμε για ανθρώπους εκπαιδευτικούς οι οποίοι παίρνουν άδειες για τα παιδιά τους, πιθανόν να αρρωσταίνουν και υπάρχει μια δυναμική διαδικασία σε σχέση με τα κενά που παρουσιάζονται κατά τη διάρκεια της χρονιάς. Όμως όλοι είμαστε στην προσπάθεια να τα καλύπτουμε όσο πιο γρήγορα μπορούμε, ώστε να μη χάνουν μαθήματα οι μαθητές. Άρα θα έλεγα ότι αυτό πλέον δεν είναι ένα μεγάλο πρόβλημα. Εξάλλου η κυρία Ζαχαράκη αναφέρεται και σε αυτό, γιατί έχει εξαγγείλει ότι την επόμενη σχολική χρονιά στο συγκεκριμένο σημείο θα βελτιωθούμε ακόμα περισσότερο, θα γίνουν ακόμα πιο νωρίς τοποθετήσεις σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές και ήδη ετοιμάζει ένα ψηφιακό σύστημα, μια ψηφιακή πλατφόρμα, που λέγεται end-to-end planning.
Στην ενισχυτική διδασκαλία αναφέρεστε
Όχι μόνο στην ενισχυτική διδασκαλία. Σε πολλά σημεία της εκπαίδευσης, έτσι ώστε να προγραμματίζουμε έγκαιρα, να αναδεικνύουμε τις ανάγκες πολύ γρήγορα και να μπορούμε να τις καλύπτουμε επίσης πολύ γρήγορα. Στόχος είναι να μην υπάρχουν μαθητές οι οποίοι έχουν κενά.
Οφείλουμε όμως να παραδεχτούμε κ Ζέρβα πως χωρίς φροντιστήριο δεν μπορεί να υπάρξει εξέλιξη και επιτυχία. Συμφωνείτε ή διαφωνείτε;
Αυτό είναι μια πολύ μεγάλη κουβέντα και θα έλεγα ότι είναι και ένα θέμα, το οποίο θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι είναι δύσκολο. Είναι ένα πολυπαραγοντικό ζήτημα, στο οποίο εμπλεκόμαστε και εμείς οι γονείς. Θέλω να σας πω το προσωπικό μου παράδειγμα, γιατί έχει να κάνει και με τα Πρότυπα αλλά και με τις εξετάσεις γενικά.
Νομίζω ότι αυτό που πρέπει να συμβεί όταν τα παιδιά είναι μαθητές, είναι να έχουν αρκετό προσωπικό χρόνο, για να μπορούν να αφομοιώσουν τις έννοιες που χρειάζεται μόνα τους και να μην προσπαθούμε να τους τα δώσουμε έτοιμα. Δηλαδή εγώ θεωρώ ότι είναι πάρα πολύ μεγάλο λάθος ένα παιδί, με το που τελειώνει το σχολείο, να συνεχίζει άλλες πέντε-έξι ώρες μάθημα, για να παίρνει, σε εισαγωγικά, αυτή που λέμε «αμάσητη τροφή». Είναι πολύ σημαντικότερο (δεν ξέρω αν σε κάποιες περιπτώσεις χρειάζεται μια μικρή βοήθεια) ο κάθε μαθητής να αντιληφθεί μόνος του, να κατανοήσει τις έννοιες και από εκεί και πέρα να δουλέψει πάνω σε αυτές, για να μπορεί να τις αποκτήσει και όχι να τις παίρνει έτοιμες.
Ο δεύτερος άξονας κ Ζέρβα στον οποίο εστίασε η κυρία Ζαχαράκη είναι η διαμόρφωση ενός σχολείου που υπερβαίνει τη στείρα μετάδοση γνώσεων. Άρα έρχεται αυτός άξονας,να ακουμπίσει σε αυτό που μόλις μας είπατε.
Ακριβώς. Επειδή πλέον το σχολείο είναι ένας χώρος στον οποίο, εκτός από το γνωστικό αντικείμενο, θα πρέπει να καλλιεργούμε στα παιδιά και δεξιότητες ζωής, είναι πάρα πολύ σημαντικό αυτό όλο να υποστηρίζεται με δράσεις, σαν αυτές που κατά καιρούς έχουμε αναφέρει μαζί, οι οποίες θα δίνουν στα παιδιά τη δυνατότητα να αποκτούν ήπιες δεξιότητες. Είναι πάρα πολύ σημαντικό για τη μετέπειτα πορεία τους και σε αυτό οφείλουμε να εστιάσουμε.
Πάμε τώρα στον τρίτο άξονα. Έχει να κάνει με την «επένδυση» στους εκπαιδευτικούς που θέλουμε να έχουμε, την κατάρτισή τους, τις γνώσεις τους, προκειμένου να αντεπεξέρχονται με τον καλύτερο τρόπο στα παιδιά τα οποία αναλαμβάνουν, για να τους μεταφέρουν τη γνώση. Η ερώτηση είναι η εξής: οι καθηγητές που επιλέγονται προκειμένου να διδάξουν στα Πρότυπα σχολεία έχουν άλλη κατάρτιση, περνάνε από εξετάσεις;
Πρέπει να σας πω ότι αυτό είναι ίσως, το σημαντικότερο όλων. Η εκπαίδευση δεν θα πάψει ποτέ να βασίζεται στον Έλληνα εκπαιδευτικό, ο οποίος όλα αυτά τα χρόνια, παρά την απαξίωση που υπήρχε, σήκωσε ένα πολύ μεγάλο βάρος. Σας θυμίζω ότι την εποχή της τηλεκπαίδευσης, όταν είχαμε τον COVID και όλο αυτό ήταν πρωτόγνωρο για τους εκπαιδευτικούς, ανταποκρίθηκαν όμως με πάρα πολύ μεγάλη συνέπεια όλοι. Επομένως ένα πρώτο πολύ σημαντικό βήμα είναι να στηρίξουμε τον Έλληνα εκπαιδευτικό. Αυτό είναι μια πολύ μεγάλη και δική μου προσπάθεια προσωπική, με τις δυνάμεις που έχω ως τοπικό στέλεχος εκπαίδευσης, να προσπαθώ να στηρίξω τον Έλληνα εκπαιδευτικό, γιατί πραγματικά το αξίζει.
Από εκεί και πέρα, βεβαίως, οι απαιτήσεις έχουν αυξηθεί πάρα πολύ και θα πρέπει και ο Έλληνας εκπαιδευτικός, αφού φτάσει στη θέση που του αξίζει, να φροντίσει και ο ίδιος να εξοπλιστεί με περισσότερες δυνατότητες, για να μπορεί να ανταποκριθεί στον ρόλο του. Το ευχάριστο είναι ότι τα τελευταία χρόνια οι εκπαιδευτικοί οι οποίοι διορίζονται κα ευτυχώς τα τελευταία χρόνια έχουμε αρκετούς διορισμούς και κάθε χρόνο έχουμε την ευχάριστη διαδικασία να ορκίζουμε νέους εκπαιδευτικούς στον νομό μας, βλέπω ότι οι περισσότεροι από αυτούς είναι πολύ αυξημένων προσόντων.
Πολλοί έχουν ένα μεταπτυχιακό, δύο μεταπτυχιακά και πολλές φορές και διδακτορικά. Για να σας απαντήσω λοιπόν αναφορικά με τα τυπικά προσόντα, οι Έλληνες εκπαιδευτικοί πλέον είναι εξαιρετικά καταρτισμένοι. Όσον αφορά τους εκπαιδευτικούς οι οποίοι διδάσκουν στα Πρότυπα και στα Πειραματικά, υπάρχουν τρεις φάσεις κάλυψης των σχολείων αυτών. Η πρώτη φάση είναι οι εκπαιδευτικοί που καλούνται να υπηρετήσουν με θητεία, όπου εκεί υπάρχει μια διαδικασία αξιολόγησής τους.
Η διαδικασία αξιολόγησής αφορά στα τυπικά τους προσόντα, αλλά και στη συνέντευξη που δίνουν. Υπάρχει λοιπόν μια Περιφερειακή Επιτροπή Πρότυπων και Πειραματικών Σχολείων, η οποία κάθε χρόνο κάνει αυτή τη διαδικασία. Από εκεί και πέρα, όσα κενά δεν καλύπτονται με τη θητεία μπορούν να καλυφθούν είτε με αποσπάσεις είτε εντέλει με αναπληρωτές. Και στις τρεις περιπτώσεις όμως είναι ζητούμενο, με βάση τις εγκυκλίους του Υπουργείου, να επιλέγονται οι εκπαιδευτικοί που έχουν περισσότερα τυπικά προσόντα. Υπάρχει συνεπώς μια διαδικασία που το καθορίζει αυτό.
