Στην ταινία «Πολύ Σκληρός για να Πεθάνει 3», ο χαρακτήρας που υποδύεται ο Τζέρεμι Άιρονς μπλοφάρει ότι έχει τοποθετήσει βόμβα σε σχολείο της Νέας Υόρκης, αναγκάζοντας την αστυνομία να κινητοποιήσει τις δυνάμεις της προς λάθος κατεύθυνση, ενώ ο ίδιος επιδιώκει έναν εντελώς διαφορετικό στόχο. Κατάφερε να σπείρει τον πανικό. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει τώρα στην Ευρώπη, όχι σε ένα αλλά εκατοντάδες σχολεία. Η κινητοποίηση μεγάλη, αλλά ποιός ο υπεύθυνος;
Το πρωί της 11ης Νοεμβρίου, περίπου 6.000 σχολεία στην Ιταλία έλαβαν ένα πανομοιότυπο ηλεκτρονικό μήνυμα από κάποιον «Μιχαήλ Αντρόποφ». Το ίδιο πρωί, περισσότερα από 300 σχολεία στη Βόρεια Ιρλανδία έλαβαν επίσης απειλητικά ηλεκτρονικά μηνύματα, ενώ η αστυνομία της Σκωτίας ανέφερε ανάλογες απειλές για βόμβες.
Ιταλικά σχολεία είχαν ήδη αποτελέσει στόχο στις 19 Οκτωβρίου και ξανά στις 2 Νοεμβρίου, όταν ένα ηλεκτρονικό μήνυμα με το ίδιο κείμενο έφτασε σε σχεδόν 280 εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις. Τον Οκτώβριο, εκατοντάδες σχολεία στη Βρετανία, την Ουγγαρία και τη Σερβία είχαν δεχθεί παρόμοιες απειλές.
Μπορεί να μην υπήρξαν πουθενά βόμβες, αλλά κινητοποιήθηκαν χιλιάδες άνθρωποι και τεράστιοι πόροι για να αντιμετωπίσουν τα συμβάντα.
«Η πλευρά που αμύνεται δεν μπορεί να αγνοήσει την απειλή, εξαιτίας των δυνητικά καταστροφικών συνεπειών της. Έτσι, κάθε ψευδής συναγερμός ενεργοποιεί το πλήρες πρωτόκολλο προληπτικών μέτρων. Ο επιτιθέμενος καθορίζει τον ρυθμό, ενώ ο αμυνόμενος μπορεί μόνο να αντιδρά και να επωμίζεται το κόστος» αναφέρει ο Μπενιαμίνο Ίρντι, Ιταλός αναλυτής γεωπολιτικής και εθνικής ασφάλειας και πρώην αξιωματούχος του ιταλικού υπουργείου Εξωτερικών.
Ένας βασικός λόγος που δεν κατονομάζεται ο υπεύθυνος αυτών των πράξεων, σύμφωνα με τον Ιταλό αναλυτή, είναι ο φόβος της κλιμάκωσης. «Η κατονομασία του επιτιθέμενου θα σήμαινε ότι θα έπρεπε να πουν στους πολίτες τους πως η Ρωσία έχει ήδη κλιμακώσει έναν πόλεμο εναντίον της Ευρώπης και πως αυτός ο πόλεμος απαιτεί απάντηση».
Ανεξάρτητα από το ποιος βρίσκεται πίσω από τις απειλές, ο Ίρντι υπογραμμίζει ότι οι ψευδείς συναγερμοί απορροφούν πόρους και ενισχύουν το αίσθημα ανασφάλειας. «Για έναν επιτιθέμενο, κάθε νέα εκστρατεία αξιοποιεί τις αποσταθεροποιητικές συνέπειες όλων των προηγούμενων».
Για να αποτραπούν τέτοιες προσπάθειες ο Ίρντι πιστεύει ότι χρειάζεται πολιτικό θάρρος οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν μέχρι σήμερα αποφύγει να επιδείξουν.
Η πρότασή του, ωστόσο, εγείρει ερωτήματα, καθώς καλεί τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να επιβάλλουν κόστος ακόμη και όταν η ταυτότητα του υπευθύνου δεν έχει εξακριβωθεί με βεβαιότητα
«Να δηλώσουν εκ των προτέρων και από κοινού: Μπορεί να μη γνωρίζουμε με βεβαιότητα ποιος βρίσκεται πίσω από το επόμενο κύμα επιθέσεων, αλλά, αν αυτό εκδηλωθεί, θα επιβάλουμε κόστος με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, ακόμη κι αν αυτά είναι ελλιπή» λέει χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος παραδέχεται ότι πρόκειται για ένα πρότυπο αντίδρασης που βασίζεται σε «εκτιμήσεις πιθανοτήτων και βρίσκεται πιο κοντά στον τρόπο λειτουργίας των υπηρεσιών πληροφοριών παρά στον τρόπο λειτουργίας των δικαστηρίων».
Αντιλαμβάνεται ότι είναι μια προσέγγιση «δύσκολη» για τις δημοκρατίες που «δεσμεύονται από το κράτος δικαίου και είναι συνηθισμένες σε πρότυπα αδιάσειστων αποδείξεων» και ότι «εμπεριέχει επίσης τον κίνδυνο λάθους».
Ωστόσο, το θεωρεί μια λύση, διότι η εναλλακτική, είναι η βέβαιη συνέχιση μιας εκστρατείας που δεν κοστίζει τίποτα στον αντίπαλο και υπονομεύει τον στόχο κάθε φορά.
Με αυτόν τον τρόπο, ωστόσο, η απόδοση ευθύνης με βάση ελλιπή στοιχεία και η επιβολή αντιποίνων ενδέχεται να έχουν τα αντίθετα αποτελέσματα: αντί να αποτρέψουν νέες επιθέσεις, να προκαλέσουν ανεξέλεγκτη κλιμάκωση. Πρόκειται για έναν κίνδυνο που ο ίδιος ο Ιταλός αναλυτής αναγνωρίζει, αλλά φαίνεται να θεωρεί μικρότερο από το κόστος της ευρωπαϊκής αδράνειας.
Πηγή: in.gr





