Η ημέρα είχε προχωρήσει αρκετά εκείνη την Πέμπτη, 22 Νοεμβρίου. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής καθόταν βυθισμένος στις σκέψεις του στο μικρό σαλόνι του σπιτιού της οδού Μονμορανσί 21, στο 16ο διαμέρισμα του Παρισιού, στο οποίο κατοικούσε με τη σύζυγό του Αμαλία μετά την αυτοεξορία του, το 1963.
Η εμπειρία που διέθετε και οι πληροφορίες που έφταναν από την Ελλάδα, ειδικά μετά την άγρια και αιματηρή καταστολή της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, το περασμένο Σάββατο, τον οδηγούσαν στο συμπέρασμα πως οι εξελίξεις θα επιταχύνονταν και το σκηνικό θα άλλαζε ριζικά και μάλλον σύντομα. Ο ίδιος ήταν δεδομένο πως θα ήταν παρών – δεν γνώριζε, όμως, ακριβώς τον τρόπο και τον χρόνο.
Κάποια στιγμή, χτύπησε την πόρτα ο Κώστας, ο στενός του συνεργάτης. Όταν μπήκε, του έτεινε ένα χαρτί. «Ένα τηλεγράφημα κύριε πρόεδρε. Από τον Ανδρέα Παπανδρέου». Ο Καραμανλής σήκωσε το κεφάλι. «Τι να θέλει ο τρισκατάρατος;», αναρωτήθηκε πιθανότατα, καθώς ήταν γνωστή η απέχθεια που έτρεφε προς τον Ανδρέα, αλλά και προς τον πατέρα του, Γεώργιο Παπανδρέου. Ήταν, δε, τόσο μεγάλη, ώστε τον Αύγουστο του 1965, λίγο μετά τα Ιουλιανά και την Αποστασία – που άνοιξαν, ουσιαστικά, τον δρόμο για το πραξικόπημα – είχε επικρίνει τους πολιτικούς του φίλους στην Ελλάδα. «Αγανακτεί κανείς (…) όταν σκέπτεται ότι θα ήτο εύκολον να εκμηδενισθεί ο Παπανδρέου κατά το πρώτον 48ωρον, εάν εις τον αιφνιδιασμόν προσετίθετο και ολίγη ευφυΐα και αποφασιστικότης», έγραφε σε επιστολή του προς τον Τσάτσο.
Χτύπημα
Όλα αυτά ανήκαν στο παρελθόν, όμως. Έτσι, όταν πήρε το τηλεγράφημα, συνειδητοποίησε γρήγορα ότι επρόκειτο για ένα «χτύπημα» του πολιτικού αντιπάλου του, που είχε στόχο να τον εκθέσει στην Ελλάδα και σε όλο τον Ελληνισμό. «Την ώρα αυτή της σφαγής αγωνιστών για τη δημοκρατία, τη λαϊκή κυριαρχία και την εθνική ανεξαρτησία στην πατρίδα μας από την αμερικανόδουλη χούντα, κανείς Ελληνας που κατείχε δημόσιο αξίωμα και έχει σήμερα τη δυνατότητα να επηρεάσει τη διεθνή κοινή γνώμη δεν έχει το δικαίωμα να σιωπά, να μη συμπαραστέκεται στον ηρωικό λαό μας. Σε τι οφείλεται η δική σας σιωπή;», διάβασε.
Τα πράγματα ήταν πλέον πολύ σοβαρά. Η «Σφίγγα των Παρισίων», όπως τον ονόμαζαν πολλοί εξαιτίας των σπάνιων δημόσιων παρεμβάσεών του, δεν είχε την πολυτέλεια να μείνει για πολύ ακόμη στην ασφάλεια που του πρόσφεραν η γαλλική πρωτεύουσα και ο φίλος και ανερχόμενος πολιτικά Ζισκάρ. Πολύ περισσότερο, καθώς σκεφτόταν ότι ο Ανδρέας θα απολάμβανε εξ αποστάσεως – από το Τορόντο του Καναδά όπου βρισκόταν εκείνη την περίοδο – την ταραχή που (φανταζόταν ότι) του είχε προκαλέσει με το μήνυμά του.
Ο ηγέτης του ΠΑΚ, άλλωστε, έδειχνε αποφασισμένος να βγει επιθετικά στο προσκήνιο, με το βλέμμα στραμμένο στην επόμενη ημέρα. Επιδιώκοντας, ανάμεσα στα άλλα, μια ρεβάνς απέναντι στη Δεξιά και προσωπικά τον Καραμανλή – στον οποίο, εκτός των άλλων, δεν συγχώρησε το γεγονός ότι είχε αρνηθεί να τον συναντήσει όταν και ο ίδιος είχε βρεθεί στο Παρίσι, μετά την αποφυλάκισή του και διέμενε λίγα τετράγωνα πιο μακριά. Γι’ αυτό και, σχεδόν παράλληλα με το τηλεγράφημα στον Καραμανλή με το οποίο τον κατηγορούσε για «αφωνία», επεδίωξε να κάνει και μία ηχηρή δημόσια παρέμβαση. Το κατάφερε, δε, μέσα από τις σελίδες του «ΒΗΜΑΤΟΣ», όπου η επιστολή του έφτασε μέσω ενός δαιδαλώδους δικτύου συνεργατών και σε συνθήκες παρανομίας.
Το Πολυτεχνείο
«Το Πολυτεχνείο αποτελεί κορυφαία και αποφασιστική καμπή στον απελευθερωτικό αγώνα του ελληνικού λαού. Περνάει η πατρίδα μας την πιο κρίσιμη καμπή της σύγχρονης Ιστορίας της. Γιατί ο λαός με τα γυμνά στήθη του αντιμετωπίζει τα τανκς των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ και των πρακτόρων τους. Το εύθραυστο, το επιφανειακό καθεστώς της ωμής βίας θα τελειώσει. Ο λαός μίλησε. H κατοχή καταρρέει και η δημοκρατία θα νικήσει», τόνιζε σε αυτή – σε τόνο σαφώς πιο επιθετικό και ριζοσπαστικό σε σύγκριση με τον αντίστοιχο του Καραμανλή.
Η αλήθεια ήταν, βεβαίως, ότι και ο ιδρυτής της ΕΡΕ είχε καταλάβει από καιρό ότι η χούντα όδευε προς το τέλος της. Γι’ αυτό και τον Απρίλιο του ’73, δύο ημέρες μετά την έκτη επέτειο του πραξικοπήματος και λίγο μετά την κατάληψη της Νομικής, είχε κάνει αισθητή την παρουσία του με άρθρο στη «Βραδυνή» και τη «Θεσσαλονίκη». Φροντίζοντας να καταστήσει ξεκάθαρη την προτίμησή του στην ομαλή μετάβαση της εξουσίας – κάτι που απέδειξε και με τη στάση του απέναντι στο «πείραμα Μαρκεζίνη», την ύστατη προσπάθεια της χούντας να διασωθεί φορώντας ένα πιο μετριοπαθές προσωπείο.
«Η Ιστορία διδάσκει ότι όλαι οι επαναστάσεις τερματίζονται με την ψήφισιν του Συντάγματος. Και είτε αποκαθιστούν δι’ αυτού την λαϊκήν κυριαρχίαν είτε μεταβάλλονται, δι’ αυτού όμως και πάλιν, εις καθεστώς», σημείωνε εκεί. Εμφανιζόταν δε ως «Εθνάρχης», που μπορεί να ενώσει τους Ελληνες – σε αντίθεση με τον Παπανδρέου – κάνοντας λόγο για «μίαν Δημοκρατίαν, η οποία απηλλαγμένη από τας προκαταλήψεις του παρελθόντος, θα έχει την θέλησιν και την ικανότητα να πραγματοποιήσει τολμηράς μεταρρυθμίσεις, εις όλους τους τομείς της εθνικής μας ζωής».
Το σίγουρο είναι ότι το καλοκαίρι του 1974 και εν μέσω της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο, Καραμανλής και Παπανδρέου επέστρεψαν στην Ελλάδα, με διαφορά τριών περίπου εβδομάδων – κατά σύμπτωση (;), ο πρώτος με το τέλος του Αττίλα 1 και ο δεύτερος με το τέλος του Αττίλα 2. Εκτοτε, οι διάλογοι και οι συγκρούσεις τους γίνονταν και καταγράφονταν όχι μέσω τρίτων, τηλεγραφημάτων και άρθρων, αλλά απευθείας, εντός και εκτός Βουλής. Ο πρώτος υπήρξε ο απόλυτος κυρίαρχος στις εκλογές του ’74, με το εντυπωσιακό 52%. Ο δεύτερος πήρε το αίμα του πίσω το 1981. Και η «γενιά του Πολυτεχνείου» αναρωτιέται ακόμη ποιος την πρόδωσε περισσότερο…
Πηγή: tanea.gr
