Ειδοποιήσεις στο κινητό για επικίνδυνες αλλαγές στο θαλασσινό νερό και συστήματα που επιτρέπουν τη μεταφορά των μυδιών σε μεγαλύτερα, ψυχρότερα βάθη δοκιμάζονται ως μέσα προστασίας των μυδοκαλλιεργειών από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Τα νέα εργαλεία και οι δυνατότητες αξιοποίησής τους από τους παραγωγούς βρίσκονται στο επίκεντρο ημερίδας που πραγματοποιείται την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου στον Βόλο, στο πλαίσιο του διεθνούς συνεδρίου HydroMediT 2026.
Μιλώντας στην ΕΡΤ Βόλου, ο Γεώργιος Α. Γκάφας, αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Γεωπονίας, Ιχθυολογίας και Υδάτινου Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, περιέγραψε ένα πρόβλημα που έχει ενταθεί την τελευταία πενταετία: υψηλή θνησιμότητα στις εκτροφές, με σοβαρές συνέπειες για την παραγωγή και το εισόδημα των μυδοκαλλιεργητών.
Όπως εξήγησε, η αύξηση της θερμοκρασίας του νερού, σε συνδυασμό με μεταβολές στην αλατότητα και το διαθέσιμο οξυγόνο, δημιουργεί συνθήκες πίεσης για τα μύδια. Οι ίδιοι οι παραγωγοί είναι συχνά οι πρώτοι που εντοπίζουν τις αλλαγές και ενημερώνουν τους ερευνητές. Σύμφωνα με τον καθηγητή, σε πληγείσες περιοχές της Αδριατικής έχουν καταγραφεί απώλειες παραγωγής που φθάνουν ακόμη και το 90%, ενώ μειώσεις παρατηρούνται τα τελευταία χρόνια και στην Ελλάδα.
Η προειδοποίηση στο κινητό και η αντίδραση του παραγωγού
Απάντηση σε αυτές τις πιέσεις επιχειρεί να δώσει το ευρωπαϊκό έργο TEAMFORADRIS. Η έρευνα συνδυάζει τη διερεύνηση των παραγόντων που συνδέονται με τη θνησιμότητα, τη συνεργασία με τους καλλιεργητές για βελτιωμένες πρακτικές εκτροφής και την ανάπτυξη ψηφιακών εφαρμογών.
Όπως ανέφερε ο κ. Γκάφας, αναπτύσσεται πλατφόρμα προσβάσιμη από κινητό τηλέφωνο, η οποία θα καταγράφει σε πραγματικό χρόνο περιβαλλοντικούς δείκτες, όπως η θερμοκρασία, το οξυγόνο και η αλατότητα, προειδοποιώντας για πιθανές επικίνδυνες μεταβολές.
Η έγκαιρη ενημέρωση μπορεί να δώσει στον παραγωγό περιθώριο να προστατεύσει την παραγωγή του. Εάν τα μύδια έχουν φτάσει στο εμπορικό μέγεθος, μπορεί να προχωρήσει στη συγκομιδή. Εάν βρίσκονται ακόμη σε στάδιο ανάπτυξης, μία από τις λύσεις που εξετάζονται είναι η μεταφορά τους βαθύτερα, όπου το νερό είναι ψυχρότερο.
Στο πλαίσιο των πιλοτικών δοκιμών χρησιμοποιείται υποβρύχια κατασκευή που επιτρέπει την αλλαγή του βάθους εκτροφής. Σύμφωνα με τον καθηγητή, τα πρώτα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, με ποσοστά επιβίωσης άνω του 70%. Πρόκειται, πάντως, για αποτελέσματα πιλοτικής εφαρμογής και όχι για εγγυημένη απόδοση σε κάθε μονάδα.
Ο κ. Γκάφας ανέφερε ότι οι δοκιμές πραγματοποιούνται σε τέσσερις περιοχές, μία από τις οποίες βρίσκεται στην Ελλάδα. Το έργο ολοκληρώνεται τον Αύγουστο του 2027, ενώ η ευρύτερη αξιοποίηση των εργαλείων θα εξαρτηθεί από τα αποτελέσματα και τις απαιτούμενες εγκρίσεις. Ο ίδιος εκτίμησε ότι θα μπορούσαν να γίνουν διαθέσιμα στους παραγωγούς σε περίπου δύο χρόνια.
Κατάρτιση και προοπτικές για το ανατολικό Πήλιο
Για να περάσουν οι νέες εφαρμογές από την έρευνα στην καθημερινή παραγωγή, ο καθηγητής θεωρεί απαραίτητη την κατάρτιση των μυδοκαλλιεργητών. Ζητούμενο είναι να αναγνωρίζουν τις απειλές και να γνωρίζουν πότε και πώς μπορούν να παρέμβουν. Παράλληλα, πρότεινε την επιδότηση ψηφιακών εργαλείων, ώστε οι παραγωγοί να μπορούν να τα εντάξουν στην εργασία τους.
Αναφερόμενος στη Μαγνησία, σημείωσε ότι η μυδοκαλλιέργεια δεν έχει αναπτυχθεί ιδιαίτερα στην περιοχή. Κατά την εκτίμησή του, οι συνθήκες στον Παγασητικό περιορίζουν τις δυνατότητες εγκατάστασης, ενώ οι ανατολικές ακτές του Πηλίου παρουσιάζουν καταλληλότερα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά και θα μπορούσαν να προσφέρουν νέες παραγωγικές προοπτικές.
Για τον καταναλωτή, ο κ. Γκάφας στάθηκε κυρίως στη μειωμένη διαθεσιμότητα μυδιών στην αγορά και στην εστίαση. Ως προς την ασφάλεια, παρέπεμψε στα προβλεπόμενα πρωτόκολλα ελέγχου κατά τη διαδρομή των προϊόντων μέχρι την πώλησή τους.
Η ημερίδα στο πλαίσιο του HydroMediT 2026
Η εκδήλωση «Μυδοκαλλιέργεια και Κλιματική Αλλαγή: Επιστήμη, Τεχνολογία και Τοπική Ανάπτυξη» φιλοξενείται στη Νέα Αίθουσα Ιχθυολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, στη Φυτόκου, στη Νέα Ιωνία. Η προσέλευση αρχίζει στις 08:45 και οι εργασίες ολοκληρώνονται στις 12:00.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τις αιτίες της μαζικής θνησιμότητας, τρόπους ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των μυδιών, την ποιότητα και ασφάλεια των θαλασσινών, καθώς και την ψηφιακή παρακολούθηση των εκτροφών. Προβλέπεται επίσης παρουσίαση του προγράμματος τοπικής ανάπτυξης για την αλιεία στη Μαγνησία και τις Σποράδες και συζήτηση για τα επόμενα βήματα του κλάδου.
Η ημερίδα συνδέει την έρευνα με τις πρακτικές ανάγκες των παραγωγών, μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο του 6ου Διεθνούς Συνεδρίου Εφαρμοσμένης Ιχθυολογίας, Ωκεανογραφίας και Υδάτινου Περιβάλλοντος. Το HydroMediT 2026 πραγματοποιείται στον Βόλο από τις 5 έως τις 8 Νοεμβρίου, με κεντρικό θέμα τη βιώσιμη ανάπτυξη των μεσογειακών υδάτινων οικοσυστημάτων και πόρων υπό συνθήκες κλιματικής αλλαγής.
www.ertnews.gr
Πηγή: ertnews.gr
