Ως υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές του 2024, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε υποσχεθεί ότι θα έβαζε τέλος στους «αέναους πολέμους» και ότι θα έφερνε στους Αμερικανούς ευημερία.
Δύο χρόνια μετά την επάνοδό του στον Λευκό Οίκο, ο πόλεμος στο Ιράν -που η κυβέρνησή του εξαπέλυσε από κοινού με το Ισραήλ- διανύει τον ένατο μήνα, τα αμερικανικά (και όχι μόνο) νοικοκυριά συνθλίβονται από το αυξανόμενο κόστος ζωής και τα ποσοστά αποδοχής του 47ου προέδρου των ΗΠΑ είναι τα χαμηλότερα σε αυτή τη φάση της θητείας από την εποχή του Χάρι Τρούμαν.
Αν και ο Τραμπ δεν ήταν στο ψηφοδέλτιο, οι ενδιάμεσες εκλογές αποτέλεσαν άτυπο δημοψήφισμα για την προεδρία του και η συντριπτική ήττα των Ρεπουμπλικανών φέρει την υπογραφή του.
Το εκλογικό «μπλε κύμα» των Δημοκρατικών, που προέβλεπαν οι δημοσκοπήσεις, έγινε τελικά τσουνάμι, που κατέκλυσε το Κογκρέσο.
Εξασφαλίζουν σαφή πλειοψηφία και στη Βουλή των Αντιπροσώπων, και στη Γερουσία.
Άλωσαν πολιτικά «κάστρα» των Ρεπουμπλικανών, με θεαματικές νίκες έναντι MAGA υποψηφίων που στήριξε προσωπικά ο Τραμπ.
Η Ρεπουμπλικανή υποψήφια γερουσιαστής Ντάρλιν Γκράχαμ έχασε στη Νότια Καρολίνα.
Στο Τέξας, ο Τζέιμς Ταλαρίκο νίκησε τον τραμπικό Κεν Πάξτον και γίνεται ο πρώτος Δημοκρατικός γερουσιαστής που εκλέγεται στη συντηρητική πολιτεία εδώ και 38 χρόνια.
Στο Κάνσας, οι Δημοκρατικοί κέρδισαν πρώτη φορά εδώ και σχεδόν έναν αιώνα την έδρα στη Γερουσία, με τον πάστορα Άνταμ Χάμιλτον.
Πρόκειται για ηχηρά πολιτικά χαστούκια για τον Τραμπ.
Η ήττα βαραίνει κυρίως τον ίδιο, το επιτελείο του και τις πολιτικές του, παρότι ο ίδιος σπεύδει να μεταθέσει την ευθύνη.
Οι Ρεπουμπλικανοί θα είχαν σημειώσει «σαρωτική νίκη», αν ήταν εκείνος στο ψηφοδέλτιο, ισχυρίστηκε στο Truth Social, ενώ προεκλογικά «όργωσε» τις ΗΠΑ, καλώντας τους υποστηρικτές του να ψηφίσουν «σαν να είμαι εγώ στο ψηφοδέλτιο».
Σαφής, η λαϊκή ετυμηγορία αποτελεί ράπισμα.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, στην τελευταία προεκλογική ομιλία του ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, τη Δευτέρα, στην Ουάσιγκτον (REUTERS/Umit Bektas)
Η επιστροφή των θεσμικών αντίβαρων
Έπειτα από μια διετία της εποχής Τραμπ 2.0, με έναν πρόεδρο επί της ουσίας ανεξέλεγκτο -ξεχειλώνοντας τα όρια της εξουσίας του απέναντι σε ένα Κογκρέσο υπό ρεπουμπλικανικό έλεγχο και σε ένα Ανώτατο Δικαστήριο με συντηρητική υπερπλειοψηφία (6-3), τα θεσμικά αντίβαρα επιστρέφουν από τον προσεχή Ιανουάριο στις ΗΠΑ.
Με τη Βουλή των Αντιπροσώπων να περνά στον έλεγχο των Δημοκρατικών -με τον Νεοϋορκέζο Χακίμ Τζέφρις να αναμένεται να γίνει ο πρώτος Αφροαμερικανός πρόεδρός της- αναμένονται σκληρές μάχες για τον προϋπολογισμό και εξεταστικές επιτροπές για τα πεπραγμένα της κυβέρνησης Τραμπ, για κακοδιαχείριση και διαφθορά.
Με την πλειοψηφία στη Γερουσία, οι Δημοκρατικοί αποκτούν λόγο και στους διορισμούς.
Μπορούν να απορρίπτουν υποψηφίους του Τραμπ για κυβερνητικές θέσεις και για τα ομοσπονδιακά δικαστήρια, ακόμη και για το Ανώτατο Δικαστήριο.
Μπορούν επίσης να δώσουν μάχη για κάθε δολάριο που δαπανάται στον πόλεμο με το Ιράν ή να φρενάρουν την προσέγγιση με τη Ρωσία του Πούτιν.
Ο Τραμπ έχει ήδη προαναγγείλει την απάντησή του στο εσωτερικό: θα γίνει, λέει, «ο κ. Βέτο».
Για να ανατραπεί ένα προεδρικό βέτο απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων και στα δύο σώματα του Κογκρέσου, δηλαδή διακομματική συναίνεση που δύσκολα θα βρεθεί.
Το πιθανότερο σενάριο είναι η πολιτική εμπλοκή στην Ουάσιγκτον, με αντιπαραθέσεις από τον προϋπολογισμό και τις δαπάνες υγείας, μέχρι τους δασμούς και το Ιράν.
Σκιαγραφείται, δηλαδή, μια θεσμική διελκυστίνδα ανάμεσα στο Καπιτώλιο και στον Λευκό Οίκο, καθώς Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί θα ετοιμάζονται για τη μεγάλη εκλογική μάχη του 2028.
Δεν θα αφορούν μόνο την εκλογή νέου προέδρου στις ΗΠΑ, αλλά και την εκλογή νέας Βουλής των Αντιπροσώπων (τα μέλη της έχουν διετή θητεία), καθώς και την ανανέωση του ενός τρίτου των εδρών της Γερουσίας (με εξαετή θητεία).
Υπό αυτό το πρίσμα, η πειθαρχία των Ρεπουμπλικανών νομοθετών στο Κογκρέσο πιθανόν θα δοκιμαστεί, ενόσω ο Τραμπ διαψεύδει τα σενάρια ανασχηματισμού.
Γράφημα με έναν μαινόμενο Ντόναλντ Τραμπ στο Ουισκόνσιν (REUTERS/Kayla Wolf)
Ο Τραμπ ως «κουτσή πάπια» ή «πληγωμένο λιοντάρι»;
Ο Τραμπ δεν θα χρειαστεί να αντιμετωπίσει ξανά το εκλογικό σώμα στις ΗΠΑ και αυτό, κατά πολλούς, τον καθιστά επικίνδυνα απρόβλεπτο.
Ο ίδιος αρνείται να γίνει «κουτσή πάπια», ένας πρόεδρος σε πολιτική αποδρομή, εγκλωβισμένος στο δεύτερο μισό της τελευταίας θητείας του απέναντι σε ένα εχθρικό προς αυτόν Κογκρέσο.
Θα επιχειρήσει να ανακτήσει τον έλεγχο της αφήγησης, δείχνοντας στο κόμμα του, στους υποστηρικτές του και στη χώρα ποιος παραμένει το «αφεντικό».
Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει πληθώρα εκτελεστικών διαταγμάτων, νέους δασμούς, νέες επιθέσεις στο Ιράν.
Ωστόσο, η νέα σύνθεση της Γερουσίας και της Βουλής θα επηρεάσει το πόσο εύκολα θα μπορεί να εφαρμόσει την εξωτερική πολιτική του, ενώ οι έως τώρα επιλογές του -από το Ιράν και την Ουκρανία, μέχρι το ευρωατλαντικό ρήγμα- θέτουν υπό αμφισβήτηση την αμερικανική ισχύ.
Αυτά, ενώ η αρχίζει η μάχη για τη διαδοχή του, ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2028.
Για τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ και πρώην γερουσιαστή από το Οχάιο, Τζέι Ντι Βανς, η ήττα των Ρεπουμπλικανών στη διεκδίκηση της έδρας στη Γερουσία στην πολιτεία του αποτελεί κακό οιωνό.
Ο Στιβ Μπάνον, πρώην σύμβουλος στρατηγικής του Τραμπ και ο «εγκέφαλος» πίσω από το κίνημα MAGA, είχε ήδη προειδοποιήσει για «εμφύλιο» στο κόμμα, αναφέροντας ως διαχωριστικές γραμμές ζητήματα όπως το Ισραήλ, το Ιράν, η μετανάστευση και το λεγόμενο «βαθύ κράτος».
Ανήκει επίσης στους επικριτές της συμμαχίας του Αμερικανού προέδρου με τους δισεκατομμυριούχους της τεχνολογίας -πολλώ μάλλον τώρα που το μισό δισεκατομμύριο δολάρια που διέθεσε προεκλογικά ο Έλον Μασκ υπέρ των Ρεπουμπλικανών έγινε «άνθρακας» στην κάλπη.
Όσο για τους Δημοκρατικούς;
Μπορεί τώρα να πανηγυρίζουν, παραμένουν ωστόσο χωρίς σαφή ηγέτη, με ανοιχτή την αντιπαράθεση μεταξύ προοδευτικών και μετριοπαθών για την εφεξής κατεύθυνση του κόμματος.
Στο μεσοδιάστημα, με ενδιαφέρον αναμένεται η επίδραση της ήττας του τραμπισμού στην ευρωπαϊκή ακροδεξιά, εν αναμονή μιας κρίσιμης για την Ευρώπη εκλογικής χρονιάς.
Πηγή: in.gr
