Οι πολίτες στην Ελβετία προετοιμάζονται για μια εκρηκτική ψηφοφορία: αν θα απαγορεύσουν τα θορυβώδη πυροτεχνήματα (φωτογραφία, επάνω, από το Reuters/Florion Gog).
Με την υποστήριξη ομάδων για την προστασία των ζώων και περιβαλλοντικών οργανώσεων, η «λαϊκή πρωτοβουλία» που προτείνεται από τους πολίτες θα τεθεί σε ψηφοφορία στις 29 Νοεμβρίου, όπως μεταδίδει το euronews.com.
Δημοσκόπηση έδειξε ότι το 69% των ψηφοφόρων υποστηρίζουν την απαγόρευση των πυροτεχνημάτων
Ψηφοφορίες σαν κι αυτές είναι συνηθισμένες στην Ελβετία, όπου οποιοσδήποτε πολίτης ή ομάδα μπορεί να ξεκινήσει μια πρωτοβουλία συγκεντρώνοντας 100.000 έγκυρες υπογραφές (φωτογραφία αρχείου Reuters)
«Για τα κατοικίδια, τα άγρια ζώα και τα ζώα φάρμας, τα πυροτεχνήματα δεν είναι γιορτή, αλλά καθαρό άγχος», λέει ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός Schweizer Tierschutz STS (Ελβετική Προστασία Ζώων), ο οποίος υποστηρίζει την πρωτοβουλία.
Η πρόταση ζητά επίσης καλύτερη προστασία των ανθρώπων και του φυσικού περιβάλλοντος από τον θόρυβο, την ατμοσφαιρική ρύπανση, τα σκουπίδια, τα ατυχήματα και τις πυρκαγιές που προκαλούνται από πυροτεχνήματα.
Μια αρχική δημοσκόπηση της Ελβετικής Ραδιοτηλεόρασης (SBC) που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή (23 Οκτωβρίου) έδειξε ότι το 69% των ψηφοφόρων την υποστηρίζουν.
Ενώ η πρόταση αποδείχθηκε πιο δημοφιλής μεταξύ των αριστερών ψηφοφόρων, έλαβε την υποστήριξη της πλειοψηφίας σε όλο το πολιτικό φάσμα, και ιδιαίτερα μεταξύ των γυναικών.
Ψηφοφορίες σαν κι αυτές είναι συνηθισμένες στην Ελβετία, όπου οποιοσδήποτε πολίτης ή ομάδα μπορεί να ξεκινήσει μια πρωτοβουλία συγκεντρώνοντας 100.000 έγκυρες υπογραφές από άτομα με δικαίωμα ψήφου.
Πλήρης απαγόρευση;
Θα σήμαινε αυτό μια πλήρη απαγόρευση των πυροτεχνημάτων στην Ελβετία;
Η πρόταση αποσκοπεί στον «σημαντικό περιορισμό των ιδιαίτερα θορυβωδών και ενοχλητικών πυροτεχνημάτων» σε ιδιωτικούς χώρους, μέσω της απαγόρευσης πώλησής τους.
Θα εξακολουθούν να επιτρέπονται πιο αθόρυβες εναλλακτικές, όπως τα βεγγαλικά χειρός (σύρματα με σπίθες) και τα πυροτεχνήματα τύπου «ηφαίστειο».
Επίσης, θα δίνεται η δυνατότητα στα «καντόνια» (τοπικές διοικητικές περιφέρειες) να χορηγούν εξαιρέσεις για εκδηλώσεις «υπερτοπικής σημασίας», όπως η 1η Αυγούστου (Εθνική Εορτή της Ελβετίας) και η παραμονή της Πρωτοχρονιάς, με την προϋπόθεση ωστόσο ότι θα δίνεται έμφαση σε πιο αθόρυβες επιλογές.
Σήμερα, τα ελβετικά καντόνια και οι δήμοι έχουν τη δυνατότητα να περιορίζουν ή να απαγορεύουν την πώληση και τη χρήση πυροτεχνημάτων σε τοπικό επίπεδο. Η χρήση τους διέπεται επίσης από ηλικιακά όρια και απαιτήσεις αδειοδότησης.
Η οργάνωση STS αναφέρει ότι η πρωτοβουλία, με τίτλο «Για τον περιορισμό των πυροτεχνημάτων», θα θεσπίσει έναν σαφή κανόνα που θα ισχύει για ολόκληρη τη χώρα.
Ωστόσο, ο κλαδικός φορέας «Ελβετικό Γραφείο Συντονισμού για τα Πυροτεχνήματα» (SFK) υποστηρίζει ότι η πρόταση αποτελεί «απειλή για την ελβετική παράδοση», ενώ ορισμένοι πολιτικοί δήλωσαν ότι θα θίξει τις προσωπικές ελευθερίες των πολιτών και ότι η ρύθμιση του ζητήματος θα πρέπει να εναπόκειται στα καντόνια.
Το Ελβετικό Λαϊκό Κόμμα, το κόμμα «Το Κέντρο» (Die Mitte) και η Ελβετική Ενωση Επαγγελματιών ξεκίνησαν εκστρατεία κατά του μέτρου, προειδοποιώντας για τις επιπτώσεις στους επιχειρηματίες και για τον κίνδυνο να καλλιεργηθεί μια «κουλτούρα απαγορεύσεων».
Η πρόταση, η οποία κατατέθηκε αρχικά το 2023, συγκέντρωσε περισσότερες από 137.000 υπογραφές. Δεδομένου ότι μια αντιπρόταση που κατατέθηκε το καλοκαίρι δεν τελεσφόρησε, το ζήτημα θα παραπεμφθεί πλέον σε δημόσια ψηφοφορία.
Εάν η πρόταση εγκριθεί, η Ελβετία ενδέχεται να ακολουθήσει το παράδειγμα της Ολλανδίας, όπου τέθηκε σε ισχύ φέτος το καλοκαίρι μια ευρύτερη απαγόρευση πυροτεχνημάτων — κυρίως για λόγους ασφαλείας, αλλά και για λόγους προστασίας των ζώων και του περιβάλλοντος.
Αλλες ευρωπαϊκές χώρες εφαρμόζουν τους δικούς τους κανόνες και περιορισμούς· για παράδειγμα, στο Βέλγιο, η χρήση μεγάλων και ισχυρών πυροτεχνημάτων επιτρέπεται αποκλειστικά σε επαγγελματίες.
Πώς επηρεάζουν το περιβάλλον;
Οταν τα πυροτεχνήματα εκρήγνυνται, απελευθερώνουν μικροσκοπικά σωματίδια σκόνης, τα οποία είναι πλούσια σε τοξικά μέταλλα που προέρχονται από την πυρίτιδα και τις χρωστικές ουσίες που περιέχουν.
Σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Αστυνομική Υπηρεσία της Ελβετίας, στην Ελβετία χρησιμοποιούνται ετησίως 1.000 έως 2.000 τόνοι πυροτεχνημάτων —τα τρία τέταρτα των οποίων αποτελούνται από συσκευασίες—, παράγοντας 200 έως 400 τόνους αιωρούμενων σωματιδίων ανά έτος.
Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί στο 2% με 3% των ετήσιων εκπομπών αιωρούμενων σωματιδίων στη χώρα, σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Περιβάλλοντος (FOEN).
Εκτός από το ότι συμβάλλουν στη ρύπανση του αέρα, του νερού και του εδάφους, αυτά τα λεπτά σωματίδια μπορούν να έχουν επιπτώσεις στην υγεία των ανθρώπων που θα τα εισπνεύσουν, ιδίως σε ευάλωτα άτομα με υποκείμενα προβλήματα υγείας.
Οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες μπορούν να επιτείνουν τις αρνητικές συνέπειες· για παράδειγμα, η ομίχλη μπορεί να εγκλωβίσει τα σωματίδια στην ατμόσφαιρα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ενώ οι συνθήκες ζέστης και ξηρασίας μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο πρόκλησης πυρκαγιών.
Η FOEN συνιστά την υπεύθυνη απόρριψη των χρησιμοποιημένων πυροτεχνημάτων: αφού κρυώσουν, μπορούν να πεταχτούν στα κοινά οικιακά απορρίμματα, ενώ οι συσκευασίες τους θα πρέπει να ανακυκλώνονται.
Προκαλούν «φόβο, πανικό και αποπροσανατολισμό»
Οι οργανώσεις για την προστασία των ζώων έχουν εκφράσει έντονα τη στήριξή τους στην απαγόρευση των πυροτεχνημάτων.
«Ο ξαφνικός θόρυβος προκαλεί φόβο, πανικό και αποπροσανατολισμό [στα ζώα]», αναφέρει η STS. «Οι συνέπειες κυμαίνονται από τάσεις φυγής και οξύ στρες, μέχρι τραυματισμούς ή ακόμα και θάνατο. Επομένως, η προστασία των ζώων από περιττό θόρυβο αποτελεί κεντρικό μέλημα της προστασίας των ζώων».
Σε βίντεο της εκστρατείας για τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία, η ελβετίδα κτηνίατρος Maruschka Blaser εξηγεί ότι τα ζώα αντιλαμβάνονται τους ήχους υψηλής συχνότητας και τους δυνατούς κρότους πολύ πιο έντονα από ό,τι οι άνθρωποι.
Αναφερόμενη στα άλογα για παράδειγμα, επισημαίνει ότι «η κατάσταση μπορεί να γίνει επικίνδυνη πολύ γρήγορα, όταν τα ζώα τρέχουν ανεξέλεγκτα εξαιτίας των πυροτεχνημάτων» — είτε πρόκειται για κίνδυνο για τους ανθρώπους σε πολυσύχναστους χώρους είτε για άλλα ζώα σε βοσκοτόπια.
«Οσον αφορά τα κατοικίδια, όπως οι γάτες και οι σκύλοι, μερικές φορές χρειάζεται να τους χορηγηθεί, φαρμακευτική αγωγή για να ηρεμήσουν» ημέρες πριν από τη ρίψη πυροτεχνημάτων, λέει η Blaser.
«Γνωρίζω επίσης οικογένειες που περνούν τη νύχτα σε καταφύγιο μαζί με τα κατοικίδιά τους, αλλά, κατά κάποιον τρόπο, ούτε αυτό αποτελεί λύση», προσθέτει.
«Εκατομμύρια κατοικίδια ζουν στην Ελβετία. Για πολλά από αυτά, τα πυροτεχνήματα προκαλούν στρες ή πανικό», δηλώνει σε βίντεο της εκστρατείας ο Casimir von Arx, πρόεδρος του παραρτήματος Βέρνης της Schweizer Tierschutz (STS – Ελβετική Οργάνωση Προστασίας των Ζώων).
«Μπορούμε να τα προστατέψουμε μόνο εάν, ως κοινωνία, δείξουμε σεβασμό και μέριμνα ο ένας για τον άλλον», τονίζει.
Πηγή: in.gr
