Ανάπτυξη 2% και πληθωρισμό 3,5% για το 2026 προβλέπει η Τράπεζα της Ελλάδος, με την ελληνική οικονομία να διατηρεί τις αντοχές της, αλλά να αντιμετωπίζει επίμονες πιέσεις από την ακρίβεια, το ενεργειακό κόστος και την εξάρτηση της παραγωγής και των επενδύσεων από τις εισαγωγές. Η εικόνα που προκύπτει από την περιοδική ανάλυση της κεντρικής τράπεζα «Note on the Greek Economy» , η οποία δημοσιοποιήθηκε σήμερα είναι μιας οικονομίας που συνεχίζει να αναπτύσσεται, χωρίς να έχει εξασφαλίσει μια σταθερή πορεία αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού.
Η κεντρική τράπεζα αναβάθμισε οριακά την πρόβλεψη για τη φετινή ανάπτυξη, από 1,9% σε 2%, διατηρώντας αμετάβλητες τις εκτιμήσεις για το 2027 και το 2028, στο 1,9% και στο 2%, αντίστοιχα. Παράλληλα, μείωσε την πρόβλεψη για τον εναρμονισμένο πληθωρισμό του 2026 από 3,8% σε 3,5%.
Ωστόσο, η αναθεώρηση αυτή προηγήθηκε της νέας επιτάχυνσης των τιμών τον Σεπτέμβριο. Επομένως, το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο οι ευνοϊκότερες εκτιμήσεις μπορούν να αντέξουν απέναντι στις νεότερες πληθωριστικές πιέσεις.
Η κατανάλωση κρατά την ανάπτυξη
Στο πεδίο της οικονομικής δραστηριότητας, η ΤτΕ καταγράφει αύξηση του ΑΕΠ κατά 1,9% στο δεύτερο τρίμηνο, έναντι 1,2% στην ευρωζώνη. Η ιδιωτική κατανάλωση αυξήθηκε κατά 1,7%, οι επενδύσεις κατά 6,1% και οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών κατά 2,2%.
Η συμβολή της κατανάλωσης στην ανάπτυξη διαμορφώθηκε στις 1,2 ποσοστιαίες μονάδες και των επενδύσεων στη 1,1 μονάδα. Αντίθετα, οι καθαρές εξαγωγές είχαν αρνητική συνεισφορά 0,8 μονάδας, καθώς οι εισαγωγές αυξήθηκαν ταχύτερα από τις εξαγωγές.
Για το σύνολο του 2026, η ΤτΕ προβλέπει αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης κατά 1,8%, των επενδύσεων κατά 5,5% και των εξαγωγών κατά 2,8%. Η κατανάλωση αναμένεται να παραμείνει η σημαντικότερη πηγή συνεισφοράς στην ανάπτυξη, με στήριξη από την απασχόληση, τις αυξήσεις μισθών και τα μέτρα ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος.
Αυτό καθιστά την πορεία των τιμών ιδιαίτερα κρίσιμη. Όσο ο πληθωρισμός επιμένει, τόσο δυσκολότερα μετατρέπονται οι ονομαστικές αυξήσεις των εισοδημάτων σε ουσιαστική ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης.
Η πρόκληση μετά το Ταμείο Ανάκαμψης
Μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις αφορά τη συνέχεια των επενδύσεων μετά το 2026. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, ο ρυθμός αύξησής τους περιορίζεται από 5,5% φέτος σε 3,8% το 2027 και 3,4% το 2028.
Η ΤτΕ συνδέει την επιβράδυνση με την ολοκλήρωση της περιόδου υλοποίησης του NextGenerationEU. Οι επενδύσεις θα εξακολουθήσουν να συμβάλλουν θετικά στην οικονομική δραστηριότητα και στην κάλυψη του επενδυτικού κενού, αλλά με μικρότερη ταχύτητα. Στο τέλος του ορίζοντα πρόβλεψης αναμένεται να υπερβαίνουν το 19% του πραγματικού ΑΕΠ.
Το ζητούμενο είναι κατά πόσο η τραπεζική χρηματοδότηση, οι ξένες επενδύσεις και οι υπόλοιποι ευρωπαϊκοί πόροι μπορούν να διατηρήσουν τη δυναμική, όταν ολοκληρωθεί η συγκεκριμένη χρηματοδοτική ώθηση.
Το εξωτερικό έλλειμμα παραμένει αδυναμία
Παρά την ανάπτυξη, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών εξακολουθεί να εμφανίζει σημαντικό έλλειμμα. Η ΤτΕ προβλέπει ότι θα διαμορφωθεί στο 6% του ΑΕΠ το 2026, έναντι 5,7% το 2025, πριν περιοριστεί στο 5,6% το 2027 και στο 5,3% το 2028.
Η επιδείνωση συνδέεται με τις υψηλότερες τιμές καυσίμων, αλλά και με τις αυξημένες εισαγωγές επενδυτικών αγαθών. Η ίδια η επενδυτική επέκταση δημιουργεί, επομένως, πρόσθετες ανάγκες εισαγωγών, περιορίζοντας μέρος του οφέλους για την εγχώρια οικονομία.
Για το 2026, η αρνητική συμβολή του εξωτερικού τομέα στην ανάπτυξη εκτιμάται στις 0,4 ποσοστιαίες μονάδες. Ο τουρισμός αποτελεί στήριγμα, αλλά το ενεργειακό κόστος και μια ενδεχόμενη υποχώρηση της εξωτερικής ζήτησης παραμένουν πηγές κινδύνου.
Στην αγορά εργασίας, η πρόβλεψη παραπέμπει σε περαιτέρω βελτίωση: η ανεργία αναμένεται να περιοριστεί στο 8,1% το 2026, στο 7,7% το 2027 και στο 7,6% το 2028.
Παράλληλα, στο δεύτερο τρίμηνο του 2026 οι αμοιβές ανά εργαζόμενο αυξήθηκαν κατά 4,4% σε ετήσια βάση. Η εξέλιξη στηρίζει τα εισοδήματα, αλλά η τελική επίδραση στο βιοτικό επίπεδο εξαρτάται από την ακρίβεια και τις βασικές δαπάνες των νοικοκυριών.
Στη στέγαση, οι τιμές διαμερισμάτων συνέχισαν να αυξάνονται, με ρυθμό 5,5% στο δεύτερο τρίμηνο και 6% στο πρώτο εξάμηνο. Η επιβράδυνση των αυξήσεων δεν συνεπάγεται υποχώρηση των τιμών, με αποτέλεσμα η πρόσβαση στην αγορά κατοικίας να παραμένει δύσκολη.
Εξωτερικοί κίνδυνοι
Στα στηρίγματα της οικονομίας περιλαμβάνονται η δημοσιονομική επίδοση και η τραπεζική χρηματοδότηση. Το πρωτογενές πλεόνασμα του κρατικού προϋπολογισμού στο οκτάμηνο ξεπέρασε τον στόχο κατά 1,5 δισ. ευρώ, ενώ τον Αύγουστο οι καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα διαμορφώθηκαν στα 224 δισ. ευρώ και η ετήσια πιστωτική επέκταση προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις στο 9%.
Οι αντοχές αυτές, πάντως, συνυπάρχουν με συγκεκριμένες απειλές. Η ΤτΕ αναδεικνύει την παράταση των γεωπολιτικών συγκρούσεων, μια ταχύτερη άνοδο του πληθωρισμού, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και την καθυστέρηση των μεταρρυθμίσεων ως κινδύνους για την ανάπτυξη.
Η ελληνική οικονομία διατηρεί, λοιπόν, θετική δυναμική. Η πρόκληση είναι να τη μετατρέψει σε διατηρήσιμη βελτίωση των εισοδημάτων, ενώ οι επενδύσεις θα επιβραδύνονται και η αποκλιμάκωση της ακρίβειας θα εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις διεθνείς ενεργειακές εξελίξεις.
Πηγή: ot.gr
