Εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία και κατά την β’ ανάγνωσή του από την Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης για τον “Κώδικας Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών και άλλες διατάξεις” και αύριο εισάγεται για συζήτηση και ψήφιση στην Ολομέλεια.
“Υπέρ” του νομοσχεδίου και κατά την β’ ανάγνωσή του τοποθετήθηκε η ΝΔ. Το καταψήφισαν ΚΚΕ, Νίκη και Πλεύση Ελευθερίας, ενώ ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Ελληνική Λύση και ΣΥΡΙΖΑ επιφυλάχθηκαν για την συζήτηση στη Ολομέλεια.
Ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας ανακοίνωσε ότι αύριο κατά την έναρξη της συζήτησης του νομοσχεδίου στην Ολομέλεια, όπως έχει δεσμευτεί, έγκαιρα θα κατατεθούν νομοθετικές βελτιώσεις στο πλαίσιο των παρατηρήσεων και προτάσεων, που έχουν γίνει από τους φορείς και την κοινοβουλευτική επεξεργασία του στην Επιτροπή.
Ο κ. Μπούγας, σχολιάζοντας τις αρνητικές τοποθετήσεις των κομμάτων της Αντιπολίτευσης επισήμανε ότι σε όλες τις μεταρρυθμίσεις της Δικαιοσύνης η Αντιπολίτευση σύσσωμη επέδειξε την ίδια αρνητική στάση. Παρά όμως τις προβλέψεις αποτυχίας ο Δικαστικός Χάρτης, αυτό που ήδη έχει επιτύχει είναι η επιτάχυνση των εκδικάσεων στο Πρωτοδικείο Αθηνών είναι 141%, όπως και οι αλλαγές στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας έχουν επιτύχει το 10% των υποθέσεων της τακτικής διαδικασίας πλέον κατά τον προ έλεγχο να εκδίδεται διάταξη, όταν με το παλαιό δικονομικό καθεστώς θα είχαμε απόφαση που θα αφορούσε το παραδεκτό της άσκησης της αγωγής μετά από τέσσερα χρόνια! Καταλόγισε στα κόμματα της Αντιπολίτευσης ότι “εάν και μπορεί να είχατε πρόθεση να υποστηρίξετε τα συμφέροντα του απλού διαδίκου, όμως στην πραγματικότητα τα αντιστρατεύεστε όπως κάνετε και με αυτό το σχέδιο νόμου”.
Ο υφυπουργός, απέδωσε λανθασμένες αναγνώσεις και ερμηνείες στις διατάξεις που αφορούν που αφορούν την υπό όρους αυστηροποίηση από πλημμέλημα σε κακούργημα των πράξεων της απάτης, επισημαίνοντας πως οι απάτες που μετατρέπονται σε κακούργημα αφορούν όταν ο δράστης έχοντας ενωθεί με άλλον ή άλλους διαπράττουν απάτες κατ’ επάγγελμα., με την εκμετάλλευσης της ευαλωτότητας του θύματος λόγω ηλικίας ή διανοητικής κατάστασης ή με την πρόκληση φόβου ταραχής ή ανασφάλειας. Η δε αυτή αναβάθμιση του αξιοποίνου θα γίνεται με την κρίση του εισαγγελέως. Και αναρωτήθηκε “εάν διαφωνείτε σε αυτό θα πρέπει να το εξηγήσετε στα θύματα, ενός φαινομένου που ξελίσσεται σε κοινωνική μάστιγα”.
Για την διάταξη που προβλέπει ότι σε περίπτωση ενδείξεων εμπρησμού που συνδέονται με τη λειτουργία του δικτύου ηλεκτροδότησης, ο υφυπουργός εξήγησε ότι αυτό που εισάγεται είναι ότι οι αρμόδιοι υπάλληλοι δεν θα παραπέμπονται στην αυτόφωρη διαδικασία, εκτός εάν εισαγγελέας παραγγείλει διαφορετικά. Στόχος της διάταξης είναι να μην στερηθεί ο πολίτης την επιχειρησιακή συνδρομή των υπαλλήλων της αρμόδιας υπηρεσίας κατά το χρόνο που βρίσκεται σε εξέλιξη μια πυρκαγιά. Σε κάθε περίπτωση δεν θεσπίζεται το οποιοδήποτε ακαταδίωκτο. Το ίδιο, πρόσθεσε ο κ. Μπούγας ακολουθείται και για τους εκπαιδευτικούς σχετικά με την αυτόφωρη διαδικασία. Ζητώντας από τα κόμματα της Αντιπολίτευσης να σταματήσουν “τον ποινικό λαϊκισμό”.
Σχετικά με το υπόμνημα και τις αντιρρήσεις που εξέφρασε ο Δικηγορικός Σύλλογος της Αθήνας, ο κ. Μπούγας επισήμανε ότι Πρόεδρος του ΔΣΑ που είναι πρόεδρος της Ολομέλειας εάν και είχε την ευχέρεια να έρθει στην Επιτροπή και να εκθέσει τις αντιρρήσεις του δεν το έπραξε. Αντίθετα, οι θέσεις της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων, όπως εκφράστηκαν από τους εκπροσώπους τους, δεν ήταν αφοριστικές και προσέγγισαν το νομοσχέδιο με διαφορετική διάθεση”. Παράλληλα, επισήμανε διότι κανένας από τους εκπροσώπους των φορέων δεν μίλησε αρνητικά για το σχέδιο νόμου. Αντίθετα, όλοι είχαν κάτι θετικό να πουν και όλοι το έκριναν και το θεώρησαν ως ένα περαιτέρω βήμα εκσυγχρονισμού και αναβάθμισης των διαδικασιών εναλλακτικής επίλυσης των διαφορών.
Ο υφυπουργός, επισήμανε ότι μέχρι σήμερα οι νόμοι που αφορούν την διαμεσολάβηση δεν προώθησαν το θεσμό και ένα πολύ μικρό ποσοστό τελικώς επιλύεται δια αυτής της μεθόδου της διαμεσολάβησης. Αυτό που εισάγεται, εξήγησε ο κ. Μπούγας, είναι ότι καθιστούμε ισοδύναμη τη δικαστική μεσολάβηση με την διαμεσολάβηση. Τα μέρη, λοιπόν, αν συμφωνήσουν, μπορεί να ακολουθήσουν είτε τη διαμεσολάβηση, είτε τη δικαστική μεσολάβηση. Αν όμως δεν επέλθει συμφωνία, τότε εκ του νόμου θα πρέπει υποχρεωτικώς να υπάρξει διαδικασία διαμεσολάβησης. Επομένως, δεν υπάρχει καμία διπλή υποχρεωτικότητα. Αυτό είναι απολύτως καθαρό και δεν αλλάζει πολύ τα πράγματα από αυτό που συνέβη μέχρι τώρα. Η υποχρεωτική, λοιπόν, συμμετοχή στη διαδικασία δεν συνεπάγεται υποχρεωτικότητα στον συμβιβασμό, στο να βρεθεί “ντε και καλά” μια συμβιβαστική λύση για την επίλυση της διαφοράς. Τα μέρη έχουν μεν υποχρέωση να επιχειρήσουν φιλικά την επίλυση της διαφοράς τους, δεν είναι όμως υποχρεωμένα να το κάνουν. Και εφόσον δεν είναι υποχρεωμένα να το κάνουν, η πρόταση την οποία μπορεί να κάνει με συμφωνία των μερών ο διαμεσολαβητής ή ο Δικαστής μεσολαβητής δεν είναι υποχρεωτική και ασφαλώς δεν είναι δεσμευτική.
Οι θέσεις των κομμάτων
Η εισηγήτρια της ΝΔ Κωνσταντίνα Καραμπατσώλη, ζήτησε την υπερψήφιση του νομοσχεδίου τονίζοντας ότι “στόχος μας η επίλυση των διαφορών μέσα από την συζήτηση και την διαπραγμάτευση σε κοινά αποδεκτές λύσεις, προτού προστρέξουμε στην ψυχρή και συχνά χρονοβόρα διαδικασία μιας δικαστικής διαμάχης” Υποστήριξε ότι “το ιδεολογικό υπόβαθρο του νομοσχεδίου συνομιλεί άμεσα με τις ανάγκες της σύγχρονης, ανοιχτής και εξωστρεφούς οικονομίας εισάγοντας καινοτομίες όπως το μονιστικό σύστημα σε διαιτησία για εσωτερικές και διεθνείς διαδικασίες και τη δυνατότητα χρηματοδότησης από τρίτους, όπου ευθυγραμμιζόμαστε πλήρως με τις βέλτιστες διεθνείς και ευρωπαϊκές πρακτικές”. Επισήμανε πως “η οικονομία της διαδικασίας δε σημαίνει εκπτώσεις στην ποιότητα, αλλά σεβασμό στο χρόνο και στους πόρους του πολίτη και του επιχειρηματία” και πρόσθεσε πως “η Ελλάδα παύει να είναι ουραγός των δικαστικών καθυστερήσεων και αποκτά ένα από τα πιο σύγχρονα μεταρρυθμιστικά νομοθετήματα στην Ευρώπη”. Χαρακτήρισε τον Κώδικα Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών ως “ένα βαθιά προοδευτικό βήμα. Είναι μια μεταρρύθμιση που εκσυγχρονίζει τη δομή του κράτους δικαίου, αποσυμφορεί τα δικαστήρια και πάνω απ’ όλα προσφέρει στους πολίτες μια ταχύτερη και δικαιότερη διέξοδο στα προβλήματά τους” σημειώνοντας ότι “η δικαιοσύνη δεν κρίνεται μόνο από την αυστηρότητα των ποινών ή το μέγεθος των Δικαστικών Μεγάρων κρίνεται πρωτίστως από την αποτελεσματικότητα και την ταχύτητά της και ο κώδικας αυτός υπηρετεί αυτόν ακριβώς τον σκοπό. Δεν φέρνουμε απλώς νέες δικονομικές ρυθμίσεις φέρνουμε μια νέα φιλοσοφία δικαίου. Σπάμε τα δεσμά του γραφειοκρατικού νομικού φορμαλισμού και προσφέρουμε στην ελληνική κοινωνία τα εργαλεία για ένα πιο ταχύ και συναινετικό μέλλον για την επίλυση των διαφορών”.
Η εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ- ΚΙΝΑΛ Ευαγγελία Λιακούλη ζήτησε την απόσυρση του νομοσχεδίου. Αναφερόμενη στην ανακοίνωση του ΔΣΑ, η βουλευτής είπε ότι το νομοσχέδιο χαρακτηρίζεται ως “μία ακόμη αχρείαστη επιβάρυνση της πολιτικής δίκης, με πληθώρα δικονομικών και οικονομικών επιβαρύνσεων, χωρίς κανένα ορατό όφελος για τους διαδίκους και την επιτάχυνση στην απονομή της δικαιοσύνης”. Ζήτησε από το Υπουργείο να καταθέσει τα στοιχεία της έρευνας που οδηγούν στην υιοθέτησης της οριζόντιας εισαγωγής στην υποχρεωτική προδικασία διαφόρων. Υποστήριξε πως επιχειρείται βίαια αλλοίωση του θεσμού της διαμεσολάβησης, διακυβεύοντας τις αρχές της ιδιωτικής αυτονομίας, της εμπιστευτικότητας και της αυτονομίας των συμμετεχόντων. Επίσης, αντιστρατεύεται τις αρχές της αναλογικότητας σε σχέση με το συνταγματικό δικαίωμα δικαστικής προστασίας και της ισότιμη πρόσβασης στον φυσικό δικαστή. Η εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ- ΚΙΝΑΛ, επισήμανε ότι με την υποχρεωτικότητα της διαδικασίας της μεσολάβησης από την στιγμή που θα συντάσσεται ένα πρακτικό, εάν η υπόθεση εισαχθεί στον δικαστή, αυτός θα επηρεάζεται στην απόφασή του. Η εισαγωγή με αυτό τον τρόπο της διαδικασία της διαμεσολάβησης , εκτίμησε η κυρία Λιακούλη, γίνεται “βόμβα μολότοφ στα θεμέλια της ειρηνικής επίλυσης της διαφοράς”. Η βουλευτής, επίσης, εξέφρασε έντονους προβληματισμούς τόσο για την αποτελεσματικότητα κατά την εφαρμογή που θα έχει η διάταξη για την πάταξη του αδικήματος της απάτης, όσο, κυρίως, για την απαλλαγή των υπεύθυνων των δικτύων του ΔΕΔΔΗΕ και του ΑΔΜΗΕ, όταν εξ αιτίας της κακής συντήρησης προκαλείται φωτιά.
Η αγορήτρια του ΚΚΕ Μαρία Κομνηνάκα επέμεινε στην καταψήφιση του νομοσχεδίου λέγοντας ότι είναι “ψευτοδίλλημα ότι η διαμεσολάβηση γίνεται μεταξύ δύο ίσων μερών. Στην πραγματικότητα το πιο αδύναμο μέρος βρίσκεται αντιμέτωπο με πιέσεις, εκβιασμούς και τώρα αυτή η ανισότητα των μερών εισάγεται σε μια ιδιωτική διαδικασία και όχι στην αίθουσα ενός δικαστηρίου”. Η βουλευτής υπογάμμισε πως αυτό που καθιστά κάποιον ελεύθερο ή όχι να διαπραγματευτεί, είναι και η δυνατότητα της τσέπης του και εάν θα θέλαμε να βοηθηθεί το αδύναμο μέρος, θα έπρεπε να καταργηθούν τα μεγάλα κόστη για την πρόσβαση στη δικαιοσύνη και αυτή να ήταν ταχεία στην εκδίκαση των υποθέσεων. Παρατήρησε ότι η σύνταξη υπομνήματος από τον διαμεσολαβητή για τη φύση των λόγων άρνησης ενός μέρους μιας επίλυσης διαφοράς, ουσιαστικά, μπορεί να προϊδεάσει για τη δικαστική κρίση και στην πραγματικότητα, διαμορφώνεται ένα τέτοιο περιβάλλον, που μπορεί πολύ εύκολα να λειτουργήσει πιεστικά, εκβιαστικά. Χαρακτήρισε αδιανόητη διάταξη για τη δυνατότητα του δικαστή που έχει αναλάβει μια υπόθεση, σε κάθε στάση της δίκης, σε κάποιο βαθμό δικαιοδοσίας, να καλεί τους διαδίκους να υπαχθούν σε ιδιωτική διαμεσολάβηση. Διαφώνησε με την εισαγωγή της ιδιωτικής διαμεσολάβησης σε υποθέσεις διοικητικών δικαστηρίων. Η κυρία Κομνηνάκα είπε πως ο δικηγόρος από μαχητικός υπερασπιστής δεν μπορεί να ωθείται να γίνει προξενητής συνεννόησης. Επίσης, διαφώνησε και με τις συνεχείς αλλαγές στον Ποινικό Κώδικα.
Ο αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ Γιώργος Παπαηλιού επιφυλασσόμενος να τοποθετηθεί στην Ολομέλεια ανέφερε ότι η απώτερη στόχευση του νομοσχεδίου είναι “η περαιτέρω ιδιωτικοποίηση της δικαιοσύνης, η οποία φαίνεται ότι προωθείται με γοργούς ρυθμούς από την κυβέρνηση στα τα τέλη της διακυβέρνησής της προωθώντας συμφέροντα που δεν ανταποκρίνονται στα συμφέροντα και στις επιδιώξεις της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας”. Ανέφερε, πως οι εκ των υστέρων αλλαγές που έχουν γίνει στο σχέδιο νόμου μετά την διαβούλευσή του μπορεί να κινούνται προς την ορθή κατεύθυνση και να είναι καλοδεχούμενες, χωρίς όμως να αλλάζουν τη φιλοσοφία του νομοσχεδίου”. Παρατήρησε ότι “ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, όπως και οι άλλοι Δικηγορικοί Σύλλογοι, επικρίνουν το συγκεκριμένο νομοσχέδιο” και σημείωσε ότι και με τις “λοιπές διατάξεις” που προστέθηκαν “ξηλώνεται και πάλι ο Ποινικός Κώδικας και ο Κώδικας Ποινικής Δικονομίας, με τρόπο που έχουν καταστεί “κουρελούδες”.
Ο αγορητής της Νίκης Γιώργος Ρούντας, ανέφερε πως το κόμμα του θα καταψηφίσει το νομοσχέδιο, καθώς είναι “προβληματικός ο χαρακτήρας της γενικής νοοτροπίας της φύσεως, της βάσης του συγκεκριμένου νομοσχεδίου. Παρατήρησε, ότι είναι ιδιαιτέρως επικριτικό το Υπόμνημα της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής. Το παρόν νομοσχέδιο είπε δεν αποτελεί μια ενιαία κωδικοποίηση, των κανόνων δικαίου της διαμεσολάβησης και της διαιτησίας. Αντίθετα, αυτό που γίνεται είναι η ομαδοποίηση δυο ανόμοιων θεσμών, που διαφέρουν μεταξύ τους ουσιαστικά της διαμεσολάβισης, που ο ρόλος της είναι να βοηθήσει τα δύο μέρη να βρούν μια κοινή αποδεκτή λύση και της διαιτησίας η οποία εξετάζει τη διαφορά και εκδίδει μία απόφαση, η οποία δεσμεύει τα Μέρη. Ο κ. Ρούντας εκτίμησε ότι το νομοσχέδιο και ο μηχανισμός Εναλλακτικός τρόπος Επίλυσης, έτσι όπως προωθείται, έχει και τεχνικά προβλήματα.
Η αγορήτρια της Πλεύσης Ελευθερίας Έλλη Ρούσου καταψηφίζοντας το νομοσχέδιο υποστήριξε ότι “ο Κώδικας Εναλλακτικής επίλυσης διαφορών, μπορεί να παρουσιάζεται από την Κυβέρνηση ως μια εμβληματική μεταρρύθμιση που θα αποσυμφορήσει τα δικαστήρια και θα επιταχύνει τις διαδικασίες, όμως στην πραγματικότητα το νομοσχέδιο αυτό, αποτελεί και μια ομολογία αποτυχίας του Υπουργείου Δικαιοσύνης να οργανώσει ένα σύγχρονο, γρήγορο και αποτελεσματικό δημόσιο σύστημα δικαιοσύνης”. Το νομοθέτημα αυτό είπε “ορθώνει ένα και δαπανηρό και δαιδαλώδες τείχος ανάμεσα στον πολίτη και στο συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα του προσφυγής στη δικαιοσύνη, δημιουργώντας έναν προθάλαμο με σοβαρές δομικές αστοχίες” Αντί για απλοποιήσεις με το νέο Κώδικα εισάγεται ένας πρωτοφανής κυκεώνας από δικαστικά στάδια, ασφυκτικές προθεσμίες και υποχρεωτικές προσκλήσεις. Μια αλυσίδα ενεργειών και αχρείαστων δικονομικών σταδίων, που αυξάνουν το φόρτο εργασίας των νομικών και παρατείνουν την εκκρεμότητα των υποθέσεων. Η βουλευτής τόνισε πως “η διαμεσολάβηση από τη φύση της, βασίζεται στην εκούσια συμμετοχή των μερών, όταν μετατρέπεται σε βίαιη προϋπόθεση για να μπορέσει κάποιος να προσφύγει στο δικαστήριο δεν έχει λόγο να υπάρχει, μετατρέπεται σε μία τυπική γραφειοκρατική σφραγίδα, που απλώς καθυστερεί την έναρξη της πραγματικής δίκης. Η πολυπλοκότητα αυτή των νέων κανόνων δημιουργεί δικονομικές παγίδες. Η γενίκευση της υποχρεωτικότητας σε μεγάλες κατηγορίες αστικών και περιουσιακών διαφορών, μεταφράζεται σε άμεση οικονομική επιβάρυνση για τα νοικοκυριά, τους εργαζόμενους, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Ο πολίτης υποχρεούται να προκαταβάλει αμοιβές σε ιδιώτες διαμεσολαβητές, να καλύψει τα έξοδα των προκαταρκτικών συνεδριών, χωρίς καμία εγγύηση ότι η διαφορά του θα επιλυθεί. Η βουλευτής είπε πως με το νομοσχέδιο, εισάγεται ένας ντε φάκτο ταξικός διαχωρισμός. Οι οικονομικά ισχυροί και οι μεγάλες εταιρείες έχουν την άνεση να χρηματοδοτούν αυτές τις εξωδικαστικές διαδικασίες, ενώ ο οικονομικά ασθενέστερος πολίτης αποθαρρύνεται από το να διεκδικήσει το δίκιο του, καθώς αυτό το προκαταρκτικό κόστος λειτουργεί ως αποτρεπτικός παράγοντας.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
Πηγή: capital.gr
