Του Νίκου Κωτσικόπουλου
Με συγκεκριμένες χρονικές προθεσμίες στις απευθείας διμερείς ρυθμίσεις, πλαφόν 15% στην προκαταβολή, πλαίσιο προστασίας του συνεπούς οφειλέτη από κατασχέσεις και πλειστηριασμούς και του ανώτατου ποσού αύξησης του χρέους από ανατοκισμούς καθώς και αυστηρότερες υποχρεώσεις για τους servicers, επιχειρεί η κυβέρνηση να δημιουργήσει ένα βελτιωμένο πλαίσιο για τη ρύθμιση των χρεών εκτός Εξωδικαστικού Μηχανισμού.
Ο στόχος είναι να λειτουργούν οι ρυθμίσεις με αντίστοιχο τρόπο με τις θεσμοθετημένες ρυθμίσεις του Εξωδικαστικού Μηχανισμού και βελτιώνει μια σειρά από διαδικασίες ώστε να είναι ξεκάθαρες. Αυτός φαίνεται πως είναι και η πρόθεση της κυβέρνησης με τους κανόνες που παρουσίασε.
Επιπλέον ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, είπε ότι θέλει να μετατρέψει την έως τώρα “ουσιαστικά μη δεσμευτική” απευθείας διαπραγμάτευση σε σαφές πλαίσιο με κανόνες, προθεσμίες απάντησης και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης, προστατεύοντας παράλληλα τον συνεπή οφειλέτη από κατάσχεση ή πλειστηριασμό. Αντίστοιχη ήταν και η διατύπωση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας Κυριάκου Πιερρακάκη, ο οποίος αναφέρθηκε σε προσπάθεια να μπουν “καθαροί κανόνες” στην αγορά του ιδιωτικού χρέους και πραγματικές συνέπειες όταν παραβιάζονται.
Στην αγορά οι χρηματοοικονομικοί κύκλοι δεν διατύπωσαν την άποψή τους, αλλά πηγές που γνωρίζουν καλά τον τρόπο λειτουργίας των διαχειριστών οφειλών από δάνεια, είπαν στο Capital.gr ότι οι λεπτομέρειες των ρυθμίσεων έχουν ιδιαίτερη σημασία και θα ήθελαν να έχουν ξεκάθαρη εικόνα πριν εκφράσουν οποιαδήποτε άποψη.
Το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει 16 παρεμβάσεις: οκτώ αφορούν άμεσα τους οφειλέτες και οκτώ τη λειτουργία, τη διαφάνεια και τον έλεγχο των servicers. Η πιο βασική αλλαγή είναι ότι, η απευθείας διαπραγμάτευση οφειλέτη και πιστωτή θα γίνεται πλέον με συγκεκριμένους κανόνες, χρονικές προθεσμίες και συνέπειες όταν οι κανόνες αυτοί δεν τηρούνται.
Μέχρι σήμερα η διμερής ρύθμιση στηριζόταν κυρίως στον Κώδικα Δεοντολογίας. Σύμφωνα με συγκριτικό κείμενο (πριν και μετά) που έδωσε το ΥΠΕΘΟ, είχαν καταγραφεί περιπτώσεις μεγάλων καθυστερήσεων στις απαντήσεις των πιστωτών, ελλιπείς ενημερώσεις των οφειλετών και συνέχιση της τοκοφορίας όσο η διαδικασία παρέμενε ανοιχτή.
Εδώ το νέο σύστημα θέτει όρια: ο πιστωτής πρέπει να απαντήσει μέσα σε τρεις μήνες, ο οφειλέτης έχει έναν μήνα για να ανταποκριθεί και όλη η διαδικασία πρέπει να κλείσει το αργότερο σε έξι μήνες.
Κυρίως όμως προβλέπεται ρητά η “επαναφορά του ανώτατου ορίου τριπλάσιου του αρχικού κεφαλαίου” και μάλιστα πέραν της ειδικήςς κατηγορία παλαιών ληξιπρόθεσμων οφειλών, σύμφωνα με το ΥΠΕΘΟ. Το μέγιστο ποσό της οφειλής δεν μπορεί να ξεπερνά το τριπλάσιο του αρχικού κεφαλαίου για τις παλαιές οφειλές, ενώ σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε το υπουργείο, αυτή η προστασία επανέρχεται και διευρύνεται για δάνεια και πιστώσεις σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών. Μπαίνει δηλαδή και πλαφόν στο ανώτατο όριο διόγκωσης του χρέους από ανατοκισμούς.
Στη διαδικασία της ρύθμισης, η πρόταση πρέπει να είναι έγγραφη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη με βάση το εισόδημα και την περιουσία του οφειλέτη. Αν υπάρχουν δύο εφικτές λύσεις, θα πρέπει να δίνονται και οι δύο. Αν ο πιστωτής απορρίψει το αίτημα, θα πρέπει να εξηγεί γραπτώς το γιατί. Τρεις μήνες πριν από πλειστηριασμό θα πρέπει επίσης να καταθέτει πραγματική και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης.
Πλαφόν 15% στην προκαταβολή
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που φέρνει η κυβέρνηση, αφορά τα χρήματα που πρέπει να προκαταβάλει ο οφειλέτης για να κλείσει μια απευθείας ρύθμιση. Μέχρι σήμερα το ποσό αποτελούσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης και σύμφωνα με ΥΠΕΘΟ υπήρχαν απαιτήσεις για ποσά πάνω από 30% ή και 50% της οφειλής. Πλέον η προκαταβολή δεν θα μπορεί να ξεπερνά το 15%, ενώ μπορεί να είναι χαμηλότερη όταν υπάρχουν τεκμηριωμένες οικονομικές, κοινωνικές ή σοβαρές υγειονομικές δυσκολίες. Υπενθυμίζεται ότι στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό το αντίστοιχο πλαφόν είναι ήδη 10%.
Κατάσχεση και πλειστηριασμός: τι αλλάζει αν τηρείται η ρύθμιση
Ισχυρότερη προστασία αποκτά και ο οφειλέτης που έχει ήδη συμφωνήσει ρύθμιση και πληρώνει κανονικά. Όσο παραμένει συνεπής, ο πιστωτής δεν θα μπορεί να καταγγείλει τη ρύθμιση, να εκδώσει ή να εκτελέσει διαταγή πληρωμής, να προχωρήσει σε κατάσχεση ή να συνεχίσει τη διαδικασία πλειστηριασμού. Η ίδια προστασία ισχύει όταν η πληρωμή μιας δόσης δεν έγινε, επειδή ο servicer δεν έδωσε εγκαίρως τα απαραίτητα στοιχεία πληρωμής.
Εάν παραβιαστούν αυτοί οι κανόνες, η πράξη ακυρώνεται αυτομάτως. Παράλληλα, ο οφειλέτης πιστώνεται με ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις, η ρύθμιση παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση και προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ.
Η ξεκάθαρη ενημέρωση και το πλαφόν στους τόκους
Ο οφειλέτης αποκτά επίσης ρητό δικαίωμα στην ενημέρωση, ώστε να ζητήσει δωρεάν ολόκληρη την εικόνα του χρέους του: συμβάσεις και τροποποιήσεις, ιστορικό πληρωμών, κεφάλαιο, τόκους, επιτόκιο, προμήθειες και λοιπές χρεώσεις.
Ο πιστωτής έχει 45 ημέρες για να δώσει τα στοιχεία, εφόσον αυτά δεν είναι ήδη πλήρως διαθέσιμα ηλεκτρονικά. Αν δεν το κάνει, σταματά η τοκοφορία μέχρι να τα παραδώσει.
Παράλληλα με αυτό επανέρχεται και διευρύνεται η προστασία που είχαν προβλέψει οι νόμοι του 2000 και του 2004 για τη διόγκωση παλαιών ληξιπρόθεσμων χρεών. Θα καλύπτει δάνεια και πιστώσεις που βρίσκονται τουλάχιστον 90 ημέρες σε καθυστέρηση, χωρίς τους περιορισμούς που ίσχυαν μέχρι σήμερα.
Περισσότερος έλεγχος στους servicers
Το δεύτερο τμήμα του πακέτου που ανακοινώθηκε, αφορά στους servicers. Θα δημοσιεύουν ετησίως περισσότερα στοιχεία για τα οικονομικά τους, την εταιρική διακυβέρνηση, τα χαρτοφυλάκια που διαχειρίζονται, τα αποτελέσματα και τα παράπονα των δανειοληπτών. Θα καταθέτουν επίσης κάθε χρόνο στην Τράπεζα της Ελλάδος σχέδιο με τις προβλέψεις εισπράξεων, τη στρατηγική ανά κατηγορία δανείων, τους πόρους, το κόστος και τους κινδύνους.
Για τις τιτλοποιήσεις που συνδέονται με κρατική εγγύηση προβλέπεται ανεξάρτητος ετήσιος έλεγχος, ενώ οι κυρώσεις που επιβάλλονται στους servicers θα δημοσιοποιούνται.
Δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα
Το ΥΠΕΘΟ έδωσε παραδείγματα που δημοσίευσε το Capital.gr. Χαρακτηριστικά:
-Σε οφειλή 100.000 ευρώ, εάν ένας πιστωτής ζητούσε προκαταβολή 40%, ο οφειλέτης θα έπρεπε να βρει 40.000 ευρώ. Με το νέο πλαφόν, το ανώτατο ποσό πέφτει στις 15.000 ευρώ. Η διαφορά στην άμεση ανάγκη για ρευστό φτάνει τα 25.000 ευρώ.
-Σε ενεργή ρύθμιση με μηνιαία δόση 600 ευρώ, εάν ο servicer κινηθεί παράνομα κατά συνεπούς οφειλέτη, η πίστωση των πέντε δόσεων αντιστοιχεί σε 3.000 ευρώ, ενώ η διάρκεια της ρύθμισης παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς επιβάρυνση.
Πηγή: capital.gr
