Ολο και περισσότεροι τραπεζίτες και επενδυτές επιλέγουν την Ελλάδα ως εναλλακτικό προορισμό εγκατάστασης, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον από τα παραδοσιακά χρηματοοικονομικά κέντρα, όπως το Λονδίνο, προς την Αθήνα. Αυτό διαπιστώνει μεταξύ άλλων ο αρθρογράφος του Bloomberg Lionel Laurent, επισημαίνοντας μεταξύ άλλων ότι μετά την επιστροφή Ελλήνων επαγγελματιών του χρηματοοικονομικού κλάδου που είχαν εγκαταλείψει τη χώρα στα χρόνια της κρίσης, διαχειριστές κεφαλαίων και hedge funds ακολουθούν τον ίδιο δρόμο και κάνει αναφορά στην πρόσφατη απόφαση του δισεκατομμυριούχου Κρις Ρόκος να μεταφέρει τη φορολογική του κατοικία στην Ελλάδα, καθώς και στην δημιουργία γραφείου της Millennium Management στην Αθήνα.
Ο αρθρογράφος επικαλείται ως παράδειγμα τον Κωνσταντίνο Σαραφόπουλο της Alpha Bank, ο οποίος επέστρεψε στην Ελλάδα το 2021, ύστερα από περισσότερες από δύο δεκαετίες στο Ηνωμένο Βασίλειο, εκ των οποίων 17 χρόνια στη JPMorgan.
Η περίπτωση του Σαραφόπουλου εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση. Στην Alpha Bank υπάρχουν περίπου 120 εργαζόμενοι που έχουν επιστρέψει από το εξωτερικό, τους οποίους στην τράπεζα αποκαλούν «Ιθακήσιους», παραπέμποντας στην περιπετειώδη επιστροφή του Οδυσσέα στην Ιθάκη. Μάλιστα, έχουν ακόμη και δική τους κοινότητα στο WhatsApp, σύμφωνα με το άρθρο.
Το κύμα δεν περιορίζεται ωστόσο πλέον στους Έλληνες τραπεζίτες, σημειώνει ο Laurent. Ο δισεκατομμυριούχος διαχειριστής hedge fund Κρις Ρόκος μεταφέρει τη φορολογική κατοικία του από τη Βρετανία στην Αθήνα, ενώ η Millennium Management ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να ανοίξει γραφείο στην ελληνική πρωτεύουσα.
Οι δύο αυτές κινήσεις ενισχύουν τις προσδοκίες ότι η Αθήνα θα μπορούσε σταδιακά να αναπτύξει ένα μικρό αλλά δυναμικό οικοσύστημα διαχείρισης κεφαλαίων – που θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και πρόσθετη δραστηριότητα για δικηγορικά γραφεία, συμβούλους, ελεγκτικές εταιρείες και παρόχους χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι μια ευρύτερη αντιστροφή του brain drain βρίσκεται σε εξέλιξη, αν και είναι ακόμη νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα. Το 2023 οι Έλληνες που επέστρεψαν στη χώρα ξεπέρασαν εκείνους που μετανάστευσαν, κάτι που θα έμοιαζε αδιανόητο πριν από μία δεκαετία, όταν περίπου μισό εκατομμύριο νέοι είχαν εγκαταλείψει την Ελλάδα.
Φορολογικά κίνητρα και σταθερότητα
Καθοριστικό ρόλο στην προσέλκυση εύπορων φορολογουμένων διαδραματίζει το καθεστώς που εφαρμόζεται από το 2019. Όσοι μεταφέρουν τη φορολογική κατοικία τους στην Ελλάδα μπορούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και εφόσον πραγματοποιήσουν επενδύσεις, να καταβάλλουν ετήσιο κατ’ αποκοπήν φόρο 100.000 ευρώ για τα εισοδήματα που αποκτούν στο εξωτερικό.
Από το 2021 εφαρμόζεται επίσης έκπτωση 50% στον φόρο εισοδήματος για επτά χρόνια για εργαζομένους και αυτοαπασχολούμενους που επιστρέφουν ή μετακομίζουν στην Ελλάδα.
Το ελληνικό πλαίσιο δεν είναι τόσο γενναιόδωρο όσο το καθεστώς μηδενικής φορολογίας του Ντουμπάι, αναφέρει ο αρθρογράφος. Προσφέρει, όμως, σταθερότητα σε μια περίοδο κατά την οποία ανταγωνιστικές χώρες αλλάζουν τους κανόνες τους. Η Ιταλία έχει αυξήσει δύο φορές τον κατ’ αποκοπήν φόρο της, η Πορτογαλία κατάργησε φορολογικές ελαφρύνσεις για εύπορους αλλοδαπούς και η Βρετανία περιόρισε το καθεστώς των non-doms. Έως το 2024 εκτιμάται ότι 213 άτομα υψηλής καθαρής περιουσίας είχαν μεταφέρει τη φορολογική κατοικία τους στην Ελλάδα.
Η ανάπτυξη της οικονομίας
Η οικονομία αναπτύσσεται ταχύτερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, η ανεργία έχει περιοριστεί περίπου στο μισό σε σχέση με το 2019 και η χρηματιστηριακή αγορά ετοιμάζεται να περάσει από την κατηγορία των αναδυόμενων σε εκείνη των ανεπτυγμένων αγορών.
Έρευνα του ΟΟΣΑ για την ελληνική διασπορά διαπίστωσε ότι πολλοί επαναπατριζόμενοι ηλικίας 30 έως 49 ετών επιστρέφουν πλέον για επαγγελματικούς λόγους και όχι μόνο λόγω οικογενειακών δεσμών ή ποιότητας ζωής. Παράλληλα, επενδύσεις όπως εκείνες της Microsoft σε κέντρα δεδομένων ενισχύουν την εικόνα μιας οικονομίας που αποκτά περισσότερες θέσεις υψηλής ειδίκευσης.
Οι προκλήσεις, πάντως, παραμένουν. Έρευνα του 2025 έδειξε ότι οι περισσότεροι Έλληνες του εξωτερικού δεν σχεδίαζαν να επιστρέψουν εντός δύο ετών, κυρίως εξαιτίας των χαμηλών αποδοχών. Το υψηλό κόστος στέγασης στην Αθήνα και η προσωρινή διάρκεια ορισμένων φορολογικών κινήτρων δημιουργούν επίσης ερωτήματα για το πόσο μόνιμες θα είναι οι αφίξεις.
Η Αθήνα απέχει ακόμη πολύ από το να ανταγωνιστεί το Λονδίνο, το Ντουμπάι ή τη Νέα Υόρκη. Ωστόσο, σε μια περίοδο κατά την οποία το Ηνωμένο Βασίλειο γίνεται λιγότερο φιλικό προς τους πλούσιους φορολογουμένους και το Ντουμπάι αντιμετωπίζει αυξημένο γεωπολιτικό κίνδυνο, η ελληνική πρωτεύουσα αποκτά μια ευκαιρία που πριν από λίγα χρόνια δύσκολα θα μπορούσε να φανταστεί.
Πηγή: ot.gr
