Η παράδοξη συμμαχία Uber – συνδικάτων απέναντι στα robotaxi

Σε μια εντυπωσιακή ανατροπή της στρατηγικής της, η Uber επιδιώκει να συμμαχήσει με τα συνδικάτα οδηγών, ζητώντας πιο αργή ανάπτυξη των αυτόνομων ταξί στις ΗΠΑ.

Η εταιρεία που στα πρώτα χρόνια της έγινε συνώνυμη με την επιθετική αμφισβήτηση των κανόνων της παραδοσιακής αγοράς ταξί και την αντίσταση σε αυστηρότερη προστασία των εργαζομένων, επιχειρεί σήμερα να περιορίσει την ταχύτητα με την οποία τα ρομποταξί εισέρχονται στην αγορά, αναφέρουν οι Financial Times. Ο λόγος είναι απλός: αυτή τη φορά, η τεχνολογική αλλαγή απειλεί το ίδιο το επιχειρηματικό μοντέλο της.

Η Uber έχει ταχθεί υπέρ ενός μοντέλου «υβριδικού δικτύου», στο οποίο θα συνυπάρχουν αυτόνομα οχήματα και αυτοκίνητα με οδηγό. Παράλληλα, ασκεί πιέσεις για κανόνες που θα διασφαλίζουν ότι ένα σημαντικό μέρος των διαδρομών εξακολουθεί να πραγματοποιείται από ανθρώπους. Στο Νιου Τζέρσεϊ, για παράδειγμα, οι λομπίστες της πρότειναν, στο πλαίσιο πιλοτικού προγράμματος τριών ετών, τουλάχιστον το 85% των διαδρομών μιας πλατφόρμας ρομποταξί να πραγματοποιείται από οδηγούς.

Η αλλαγή είναι αξιοσημείωτη, αλλά έχει ξεκάθαρη οικονομική λογική. Η Uber δεν θέλει να βρεθεί αντιμέτωπη με έναν κόσμο όπου εταιρείες αυτόνομων οχημάτων θα μπορούν να προσφέρουν απευθείας μετακινήσεις στους καταναλωτές, χωρίς να χρειάζονται την πλατφόρμα της. Ο μεγαλύτερος αντίπαλός της, η Waymo, θυγατρική της Alphabet, έχει ήδη αναπτύξει υπηρεσίες χωρίς οδηγό σε αρκετές αμερικανικές πόλεις, λειτουργώντας σε ορισμένες περιπτώσεις μέσα από δική της εφαρμογή.

Το διπλο πρόβλημα της Uber

Η ανάπτυξη των ρομποταξί δημιουργεί έτσι ένα διπλό πρόβλημα για την Uber. Από τη μία πλευρά, μπορεί να μειώσει το κόστος των μετακινήσεων και να ανοίξει μια αγορά τεράστιων δυνατοτήτων. Από την άλλη, μπορεί να αφαιρέσει από την Uber τον ρόλο του μεσάζοντα ανάμεσα στους επιβάτες και τους οδηγούς. Όπως έχει υποστηρίξει πρώην στέλεχος της εταιρείας, για να κλιμακωθούν τα αυτόνομα οχήματα «οι οδηγοί πρέπει να χάσουν», ενώ στόχος της Uber είναι να επιβιώσει από τη μετάβαση.

Η εταιρεία έχει ήδη επενδύσει σημαντικά στην προσπάθεια να παραμείνει παρούσα στη νέα τεχνολογική αγορά. Η διοίκηση του Ντάρα Κοσροβσάχι πούλησε το 2020 την εσωτερική μονάδα αυτόνομης οδήγησης της Uber έναντι περίπου 4 δισ. δολαρίων, επιλέγοντας στη συνέχεια ένα μοντέλο συνεργασιών αντί για ανάπτυξη της τεχνολογίας αποκλειστικά με ίδια μέσα. Έκτοτε, η Uber έχει δεσμεύσει περισσότερα από 10 δισ. δολάρια για την αγορά οχημάτων και επενδύσεις σε εταιρείες αυτόνομης οδήγησης.

Παρά τη συζήτηση γύρω από την επανάσταση των ρομποταξί, οι αυτόνομες διαδρομές εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν λιγότερο από 0,5% του συνολικού όγκου διαδρομών της Uber. Η διοίκηση υποστηρίζει ότι μέχρι σήμερα η τεχνολογία δεν έχει πλήξει ουσιαστικά το μερίδιο αγοράς της. Ωστόσο, η πίεση των επενδυτών για μια σαφέστερη στρατηγική αυξάνεται.

Η συμμαχία με τα συνδικάτα είναι επομένως περισσότερο μια συμμαχία συμφέροντος παρά μια πραγματική αλλαγή φιλοσοφίας. Η Uber χρειάζεται τους οδηγούς για να διατηρήσει το υφιστάμενο επιχειρηματικό της μοντέλο, ενώ τα συνδικάτα θέλουν να περιορίσουν την απώλεια θέσεων εργασίας. Οι δύο πλευρές έχουν, τουλάχιστον προσωρινά, κοινό αντίπαλο: την ανεξέλεγκτη εξάπλωση της αυτονομίας.

Μια ανίερη συμμαχία

Ο πρόεδρος του συνδικάτου 32BJ της Νέας Υόρκης, Μάνι Πάστραϊχ, αναγνωρίζει αυτή τη συγκυριακή σύμπτωση. Όπως επισημαίνει στους FT, το συνδικάτο θα αξιοποιήσει τη στήριξη της Uber όπου αυτή εξυπηρετεί τα συμφέροντα των οδηγών, χωρίς όμως να θεωρεί την εταιρεία σταθερό σύμμαχο.

Η δυσπιστία έχει βαθιές ρίζες. Ο ιδρυτής της Uber, Τράβις Κάλανικ, είχε αποκτήσει φήμη για τη σύγκρουσή του με τις τοπικές αρχές και τις παραδοσιακές οργανώσεις ταξί. Ο Κοσροβσάχι υιοθέτησε πιο συναινετική στάση, όμως η εταιρεία εξακολουθεί να δέχεται πιέσεις για μισθούς, παροχές και το καθεστώς των οδηγών.

Και η Uber δεν είναι η μόνη που χρησιμοποιεί την πολιτική για να προστατεύσει τη θέση της. Η Waymo ασκεί επίσης πιέσεις κατά των «υβριδικών» δικτύων, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει ανάγκη για κανόνες που υποχρεώνουν τις αυτόνομες υπηρεσίες να συνδυάζονται με ανθρώπινους οδηγούς.

Το πραγματικό διακύβευμα, συνεπώς, είναι πολύ μεγαλύτερο από μια διαμάχη για τους κανόνες κυκλοφορίας. Είναι η κατανομή των κερδών της επόμενης γενιάς μετακινήσεων. Τα ρομποταξί μπορούν να μειώσουν δραστικά το κόστος ανά διαδρομή, αλλά ταυτόχρονα απειλούν εκατομμύρια θέσεις εργασίας και αλλάζουν το ποιος ελέγχει την επαφή με τον πελάτη.

Η Uber, που κάποτε επιτάχυνε την τεχνολογική ανατροπή στην αγορά ταξί, βρίσκεται τώρα αντιμέτωπη με το παράδοξο να ζητά περισσότερο χρόνο για να προσαρμοστεί στην επόμενη ανατροπή. Και η πρόσφατη απόφαση να περικόψει περίπου 3.300 θέσεις εργασίας, σχεδόν το 10% του παγκόσμιου προσωπικού της, δείχνει ότι η εταιρεία βρίσκεται ήδη σε φάση αναδιάρθρωσης και ανακατανομής πόρων.

Για την Uber, το ζητούμενο πλέον δεν είναι να σταματήσει την αυτονομία. Είναι να διασφαλίσει ότι όταν οι οδηγοί αντικατασταθούν σταδιακά από αλγόριθμους, η ίδια δεν θα βρεθεί επίσης εκτός παιχνιδιού.

Πηγή: ΟΤ