Πενήντα δύο χρόνια μετά την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ, η Διακήρυξη της 3ης Σεπτέμβρη εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς για την ελληνική πολιτική ζωή. Με αφορμή τη σημερινή επέτειο, πολιτικά πρόσωπα από διαφορετικές γενιές και αφετηρίες ανατρέχουν στην ιστορική διακήρυξη, αποτιμούν την πορεία του κόμματος και αναδεικνύουν τα μηνύματα που, κατά την άποψή τους, παραμένουν επίκαιρα.
Η 3η Σεπτέμβρη γίνεται και φέτος αφορμή για πολιτικό αναστοχασμό γύρω από την παρακαταθήκη του Ανδρέα Παπανδρέου, την πορεία του ΠΑΣΟΚ και τον ρόλο της σοσιαλδημοκρατίας στη σύγχρονη Ελλάδα.
- Γιώργος Παπανδρέου
«Πενήντα δύο χρόνια μετά την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ, η Διακήρυξη της 3ης του Σεπτέμβρη αποτελεί ζωντανή πολιτική και ηθική δέσμευση», τονίζει ο Γιώργος Παπανδρέου σε δήλωσή του.
Τονίζει ότι «χρειαζόμαστε σήμερα μια νέα δημοκρατική και πράσινη αλλαγή. Ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο που θα απελευθερώνει τις δημιουργικές δυνάμεις της χώρας, θα μειώνει τις ανισότητες, θα εγγυάται την αξιοπρέπεια και θα δίνει δύναμη και φωνή στον πολίτη και στον ελληνισμό».
Ο πρώην πρωθυπουργός σημειώνει ότι το πνεύμα της 3ης Σεπτέμβρη σήμερα είναι «να ξανακάνουμε την πολιτική υπόθεση των πολλών». «Αυτός είναι ο αγώνας που αξίζει να συνεχίσουμε. Μαζί», υπογραμμίζει.
Αναλυτικά η δήλωση του Γιώργου Παπανδρέου:
«3η Σεπτέμβρη: Μνήμη, ευθύνη και νέα αλλαγή
Πενήντα δύο χρόνια μετά την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ, η Διακήρυξη της 3ης του Σεπτέμβρη αποτελεί ζωντανή πολιτική και ηθική δέσμευση.
Κάθε γενιά δεν καλείται να επαναλάβει τις απαντήσεις του 1974. Καλείται, όμως, να αναμετρηθεί με τα ίδια θεμελιώδη ερωτήματα:
Ποιος αποφασίζει για το μέλλον της χώρας; Ποιος ελέγχει την εξουσία και τον πλούτο; Ποιος ωφελείται από την ανάπτυξη; Πώς γίνεται ο πολίτης πραγματικός πρωταγωνιστής της δημοκρατίας;
Η Ελλάδα του 1974 έβγαινε από τη δικτατορία, βαθιά τραυματισμένη από την τραγωδία της Κύπρου. Η ιδρυτική Διακήρυξη έδωσε όνομα σε ένα συλλογικό αίτημα αξιοπρέπειας και αλλαγής: εθνική ανεξαρτησία, λαϊκή κυριαρχία, κοινωνική απελευθέρωση, δημοκρατική διαδικασία.
Σήμερα, οι μορφές εξάρτησης έχουν αλλάξει. Δεν εμφανίζονται πάντοτε με πραξικοπήματα, στρατούς και τανκς. Εκφράζονται μέσα από τη συγκέντρωση του πλούτου και της ενημέρωσης, την αιχμαλωσία των θεσμών, τις πελατειακές σχέσεις, την ενεργειακή και τεχνολογική εξάρτηση, την ανεξέλεγκτη δύναμη των μεγάλων πλατφορμών και των αλγορίθμων, την ύπονομευση του κράτους δικαίου και την επικράτηση του νόμου του ισχυρού.
Εκφράζονται όταν ο πολίτης αισθάνεται ανίσχυρος απέναντι στο κράτος, όταν η νέα γενιά εργάζεται χωρίς ασφάλεια και προοπτική, όταν η στέγη, η υγεία και η ποιοτική παιδεία μετατρέπονται από δικαιώματα σε προνόμια, όταν η περιφέρεια εγκαταλείπεται και ο δημόσιος πλούτος αντιμετωπίζεται ως λάφυρο των λίγων.
Γι’ αυτό και οι τέσσερις αρχές της 3ης του Σεπτέμβρη παραμένουν επίκαιρες. Απαιτούν, όμως, νέο περιεχόμενο.
Εθνική ανεξαρτησία σήμερα σημαίνει δημοκρατική αυτονομία. Σημαίνει μια Ελλάδα που μπορεί να αποφασίζει για το μέλλον της, μέσα σε μια ισχυρή και δημοκρατική Ευρώπη, χωρίς να υποτάσσεται σε οικονομικά ολιγοπώλια, ενεργειακούς εκβιασμούς ή γεωπολιτικούς καταναγκασμούς. Μια Ελλάδα δύναμη ειρήνης, διεθνούς δικαίου και συνεργασίας. Με σταθερή προσήλωση σε μια δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού.
Λαϊκή κυριαρχία σήμερα σημαίνει κράτος δικαίου χωρίς εξαιρέσεις. Ανεξάρτητη Δικαιοσύνη, ελεύθερη και πλουραλιστική ενημέρωση, διαφάνεια, λογοδοσία και ουσιαστικό έλεγχο κάθε εξουσίας. Σημαίνει ότι τα προσωπικά μας δεδομένα, οι νέες τεχνολογίες και η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν μπορούν να αποτελούν αποκλειστικό πεδίο ελέγχου ιδιωτικών συμφερόντων. Πρέπει να υπηρετούν τον άνθρωπο και τη δημοκρατία.
Κοινωνική απελευθέρωση σήμερα σημαίνει αξιοπρεπή εργασία, προσιτή κατοικία, ισχυρό δημόσιο σύστημα υγείας, σύγχρονη δημόσια παιδεία και πραγματικές ευκαιρίες για κάθε νέο και νέα. Σημαίνει δίκαιη πράσινη μετάβαση, με την κοινωνία συμμέτοχη και όχι θεατή. Σημαίνει προστασία του περιβάλλοντος, του δημόσιου πλούτου και των δικαιωμάτων των επόμενων γενεών.
Δημοκρατική διαδικασία σήμερα σημαίνει να περάσουμε ξανά από τον συγκεντρωτισμό στη συμμετοχή. Να δώσουμε δύναμη στις τοπικές κοινωνίες, στους εργαζομένους, στους συνεταιρισμούς, στα κινήματα, στους νέους και στις γυναίκες. Να αξιοποιήσουμε νέους θεσμούς συμμετοχικής δημοκρατίας, συνελεύσεις πολιτών και διαφανείς ψηφιακές διαδικασίες. Να γίνει ο πολίτης συνδιαμορφωτής των αποφάσεων και όχι απλός ψηφοφόρος κάθε τέσσερα χρόνια.
Το ΠΑΣΟΚ δεν γεννήθηκε ως ένας ακόμη μηχανισμός διαχείρισης της εξουσίας. Γεννήθηκε ως Κίνημα που έφερε στο προσκήνιο όσους βρίσκονταν στο περιθώριο και άλλαξε τους κοινωνικούς και πολιτικούς συσχετισμούς υπέρ των πολλών.
Αυτό είναι και σήμερα το μέτρο της ευθύνης μας και της προοοτικης που εγγυάται για την Ελλάδα.
Δεν τιμούμε την ιστορία μας με νοσταλγία, εξιδανίκευση ή απλώς επετειακές τελετές. Την τιμούμε με αυτογνωσία, αναγνωρίζοντας τις μεγάλες κατακτήσεις αλλά και τις δυσκολίες που αντιμετωπίσαμε. Κυρίως, την τιμούμε όταν τολμούμε να αλλάξουμε ξανά.
Η 3η του Σεπτέμβρη δεν είναι ιδιοκτησία κανενός. Είναι μια διαρκής υπόσχεση προς τον ελληνικό λαό. Μια υπόσχεση ότι η πολιτική μπορεί να ξαναγίνει υπόθεση αρχών, συμμετοχής και συλλογικής δημιουργίας.
Χρειαζόμαστε σήμερα μια νέα δημοκρατική και πράσινη αλλαγή. Ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο που θα απελευθερώνει τις δημιουργικές δυνάμεις της χώρας, θα μειώνει τις ανισότητες, θα εγγυάται την αξιοπρέπεια και θα δίνει δύναμη και φωνή στον πολίτη και στον ελληνισμό.
Με μνήμη, αλλά χωρίς να μένουμε στο παρελθόν.
Με αυτογνωσία, αλλά χωρίς παραίτηση.
Με πίστη στη δύναμη της δημοκρατίας και της συλλογικής δράσης.
Να ξανακάνουμε την πολιτική υπόθεση των πολλών.
Αυτό είναι σήμερα το πνεύμα της 3ης του Σεπτέμβρη.
Αυτός είναι ο αγώνας που αξίζει να συνεχίσουμε. Μαζί.».
- Χάρης Δούκας
Με ένα βίντεο με έντονο ιστορικό και πολιτικό συμβολισμό τιμά ο Χάρης Δούκας την 3η Σεπτεμβρίου 1974, ημέρα ίδρυσης του ΠΑΣΟΚ.
Το βίντεο ανατρέχει σε εικόνες από την ιστορία του Κινήματος και του Ανδρέα Παπανδρέου, αλλά και σε στιγμές κοινωνικών και πολιτικών αγώνων, συνδέοντας το παρελθόν με το σήμερα.
«Η ημέρα αυτή είναι αφιερωμένη σε εκείνους που δεν συμβιβάστηκαν», αναφέρεται χαρακτηριστικά στο βίντεο, ενώ ακολουθούν αναφορές σε εκείνους που «στάθηκαν απέναντι» και αγωνίστηκαν «για την ελευθερία και την ισότητα».
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις διαχρονικές ιδέες που συνδέθηκαν με την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ, όπως η κοινωνική απελευθέρωση, η εθνική ανεξαρτησία και η λαϊκή κυριαρχία.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
- Κώστας Τσουκαλάς
Άρθρο Κώστα Τσουκαλά, Εκπροσώπου Τύπου ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής στην εφημερίδα «Τα Νεα» για την επέτειο της 3ης Σεπτέμβρη:
Δεν είναι τυχαίο ότι η 3η του Σεπτέμβρη είναι η μοναδική ημερομηνία ίδρυσης κόμματος που θυμάται ο ελληνικός λαός. Η ίδρυση του ΠΑΣΟΚ αποτύπωσε ηγεμονικά το πνεύμα της Γ΄ Ελληνικής Δημοκρατίας και, μαζί με τη νίκη του 1981, αποτέλεσε μία από τις κορυφαίες δημοκρατικές στιγμές της Μεταπολίτευσης. Ένωσε το δημοκρατικό πνεύμα της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, την εθνική διάσταση που ανέδειξε η τραγωδία της Κύπρου και το σοσιαλιστικό όραμα στην ελληνική του εκδοχή. Η Διακήρυξη της 3ης του Σεπτέμβρη ενσωμάτωσε με μοναδικό τρόπο τους δημοκρατικούς, κοινωνικούς και πατριωτικούς αγώνες του λαού μας σε ένα ενιαίο πολιτικό σχήμα και, ταυτόχρονα, σε ένα σχέδιο κοινωνικής και εθνικής ανόρθωσης.
Το ΠΑΣΟΚ συμπύκνωσε τρεις μεγάλες δημοκρατικές παραδόσεις: τον βενιζελισμό, την εαμική παράδοση της Εθνικής Αντίστασης και την προοδευτική αντιδεξιά κουλτούρα που σφυρηλατήθηκε στους αγώνες του 114, κατά της Αποστασίας και της αντίστασης στη δικτατορία. Συναρμόζοντας τον μεταρρυθμισμό του Κέντρου, το κοινωνικό πρόσημο της Αριστεράς με τον πατριωτισμό, συγκρότησε μια αυτοδύναμη δημοκρατική παράταξη με βαθιές κοινωνικές ρίζες.
Ο Ανδρέας Παπανδρέου κατόρθωσε να μετασχηματίσει αυτή την ιστορική και κοινωνική δυναμική σε πολιτικό κίνημα. Η πορεία προς την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ αποδεικνύει ότι τα κινήματα που αλλάζουν τους συσχετισμούς δεν δημιουργούνται στο κενό ούτε επιβάλλονται από πάνω. Δεν αρκεί μια προσωπική φιλοδοξία. Είναι λαογέννητα, προϊόντα αγώνων και κοινωνικής ωρίμανσης. Γι’ αυτό και η δημοκρατική παράταξη δεν μπορεί να είναι σημαία ευκαιρίας. Έρχεται από μακριά για να πάει μακριά και βασική προϋπόθεση της αντοχής της είναι η πολιτική αυτονομία.
Στην ιστορική του διαδρομή, το ΠΑΣΟΚ μετέτρεψε τα ιδρυτικά οράματα σε μεγάλες κοινωνικές και θεσμικές αλλαγές: το Εθνικό Σύστημα Υγείας, την εθνική συμφιλίωση, την ισονομία των πολιτών, την αναδιανομή υπέρ της κοινωνικής πλειοψηφίας, τη στήριξη των δικαιωμάτων των γυναικών, την ενίσχυση της δημόσιας παιδείας, το ισχυρό κοινωνικό κράτος, τις υποδομές, τις μεταρρυθμίσεις για την αξιοκρατία, την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας, την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και της Ελλάδας στην Ευρωζώνη. Ακόμη και στις δυσκολότερες στιγμές, το ΠΑΣΟΚ ανέλαβε το βάρος και πλήρωσε το τίμημα για να παραμείνει η χώρα όρθια.
Σήμερα οι αρχές της 3ης του Σεπτέμβρη δεν χρειάζονται επετειακή επανάληψη, χρειάζονται επανανοηματοδότηση. Σε ένα περιβάλλον υποβάθμισης των θεσμών και της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, αποσταθεροποίησης του διεθνούς συστήματος ασφαλείας, συμπίεσης των εργατικών στρωμάτων, απαξίωσης της μισθωτής εργασίας και διεύρυνσης της απήχησης ακροδεξιών και κοινωνικά αντιδραστικών θέσεων, η πολιτική πρόκληση είναι συγκεκριμένη.
Αυτό το περιεχόμενο αποκτά σήμερα συγκεκριμένη πολιτική έκφραση με το πολιτικό σχέδιο του ΠΑΣΟΚ, όπως το έχει αναπτύξει ο Νίκος Ανδρουλάκης: με την επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων, τη μείωση του χρόνου εργασίας, την προστασία της πρώτης κατοικίας, μια δίκαιη λύση για το ιδιωτικό χρέος, την ενίσχυση των αγροτών, των μικρομεσαίων, των δημοσίων υπαλλήλων και των συνταξιούχων. Η κοινωνική δικαιοσύνη δεν είναι σύνθημα, είναι επιλογή σύγκρουσης με ένα μοντέλο που διευρύνει ανισότητες, συμπιέζει τη μεσαία τάξη και επιτρέπει σε λίγους ισχυρούς να καθορίζουν τους όρους της αγοράς εις βάρος της κοινωνικής πλειοψηφίας.
Με το πρόγραμμά μας για μια παραγωγική Ελλάδα, αποκαθιστούμε την αξιοπρέπεια της εργασίας, την αξιοπιστία των θεσμών, τη διεθνή αξιοπιστία της χώρας και τη στιβαρότητα της εξωτερικής μας πολιτικής. Έχουμε την πολιτική βούληση να συγκρουστούμε με τα ολιγοπώλια, τον πελατειασμό, τη διαφθορά και την αναξιοκρατία. Και να εδραιώσουμε ξανά την πεποίθηση ότι, σε μια Ελλάδα αξιοκρατίας, ανοιχτών οριζόντων, κοινωνικής δικαιοσύνης και εθνικής αυτοπεποίθησης, κάθε πολίτης μπορεί να προκόψει με τη δουλειά του, να δημιουργήσει και να συμβάλει ουσιαστικά στην εθνική πρόοδο. Με το ΠΑΣΟΚ, για την ισχυρή και δίκαιη Ελλάδα του μέλλοντος που αξίζει στους Έλληνες και τις Ελληνίδες. Για να γίνει το όραμα της δικαιοσύνης και της ευημερίας χειροπιαστή πραγματικότητα για όλους.
- Νίκος Ανδρουλάκης
Η 3η Σεπτέμβρη δεν είναι μόνο η ιστορία μας. Είναι το ξεκίνημα για την επόμενη Αλλαγή.
Για μια καλύτερη Ελλάδα. Για τις νεότερες γενιές. Για το μέλλον που θέλουμε να χτίσουμε μαζί.
Η επόμενη Αλλαγή ξεκινά από εμάς.
@nikos.androulakisΗ 3η Σεπτέμβρη δεν είναι μόνο η ιστορία μας. Είναι το ξεκίνημα για την επόμενη Αλλαγή. Για μια καλύτερη Ελλάδα. Για τις νεότερες γενιές. Για το μέλλον που θέλουμε να χτίσουμε μαζί. Η επόμενη Αλλαγή ξεκινά από εμάς.
Πηγή: tanea.gr
