Η Premier League επιχειρεί να βάλει τέλος σε ένα από τα πιο έντονα και αμφιλεγόμενα φαινόμενα του σύγχρονου αγγλικού ποδοσφαίρου: το χάος που δημιουργείται μέσα στις περιοχές στις εκτελέσεις κόρνερ και γενικότερα στα στημένα.
Κρατήματα, σπρωξίματα, αγκαλιές, τραβήγματα από τη φανέλα και μονομαχίες που συχνά θυμίζουν περισσότερο πάλη παρά ποδόσφαιρο έγιναν ιδιαίτερα συχνό φαινόμενο την περασμένη σεζόν, προκαλώντας την οργή προπονητών και ποδοσφαιριστών αλλά και έντονη συζήτηση για το κατά πόσο οι διαιτητές και το VAR παρεμβαίνουν όταν πρέπει. Η νέα αγωνιστική περίοδος φέρνει πλέον μια σαφέστερη και πιο επιθετική προσέγγιση από τους Άγγλους διαιτητές, οι οποίοι έχουν λάβει οδηγίες να είναι πιο αποφασιστικοί απέναντι σε ενέργειες που δεν έχουν σχέση με τη διεκδίκηση της μπάλας.
Το ζήτημα έγινε ιδιαίτερα εμφανές σε αναμετρήσεις της προηγούμενης σεζόν. Στο παιχνίδι της Έβερτον με τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ τον Φεβρουάριο, οι παίκτες των δύο ομάδων είχαν ουσιαστικά μετατρέψει την περιοχή σε πεδίο διαρκούς πάλης πριν από τις εκτελέσεις κόρνερ, με κρατήματα και σωματικές επαφές να σημειώνονται σχεδόν σε κάθε στατική φάση.
Ο προπονητής της Έβερτον, Ντέιβιντ Μόγιες, είχε εκφράσει τότε την απογοήτευσή του, υποστηρίζοντας ότι δημιουργείται η αίσθηση πως οι διαιτητές δεν θέλουν πλέον να εμπλακούν στις συγκεκριμένες φάσεις. Το πρόβλημα κορυφώθηκε τον Μάιο, όταν γκολ της Γουέστ Χαμ απέναντι στην Άρσεναλ ακυρώθηκε μετά από έλεγχο του VAR, καθώς πριν από την επίτευξή του είχαν σημειωθεί ταυτόχρονα αρκετές πιθανές παραβάσεις μέσα στην περιοχή.
Το θέμα αποτέλεσε μία από τις βασικές συζητήσεις στις επαφές που πραγματοποιήθηκαν το καλοκαίρι μεταξύ διαιτητών, αρχηγών, προπονητών και άλλων ανθρώπων του ποδοσφαίρου. Η απόφαση που προέκυψε δεν είναι αλλαγή των κανονισμών, αλλά αλλαγή στην εφαρμογή τους. Οι διαιτητές της Premier League, όπως και εκείνοι της αγγλικής Football League και της Women’s Super League, καλούνται πλέον να δίνουν μεγαλύτερη προσοχή σε κρατήματα τα οποία έχουν σαφή και ουσιαστική επίδραση στη φάση.
Στο επίκεντρο βρίσκονται κυρίως οι περιπτώσεις όπου ένας ποδοσφαιριστής δεν ενδιαφέρεται πραγματικά να παίξει την μπάλα αλλά έχει ως αποκλειστικό στόχο να εμποδίσει την κίνηση του αντιπάλου. Ένας παίκτης που κοιτάζει μόνο τον αντίπαλο και όχι την μπάλα, δεν κάνει καμία προσπάθεια να τη διεκδικήσει, χρησιμοποιεί και τα δύο χέρια για να κρατήσει τον αντίπαλό του ή επιμένει σε ένα παρατεταμένο και έντονο κράτημα του σώματος ή της φανέλας του, βρίσκεται πλέον πολύ πιο κοντά στο να τιμωρηθεί άμεσα.
Η λογική είναι απλή: το ποδόσφαιρο επιτρέπει τη σωματική επαφή, αλλά όχι ενέργειες που ουσιαστικά καταργούν την ελευθερία κίνησης ενός ποδοσφαιριστή. Έτσι, ένας αμυντικός που στέκεται με την πλάτη προς την κατεύθυνση από την οποία έρχεται η μπάλα και ενδιαφέρεται αποκλειστικά να «κλειδώσει» τον επιθετικό του αντιπάλου θα κινδυνεύει πλέον πολύ περισσότερο με καταλογισμό φάουλ.
Αμεση τιμωρία
Ο επικεφαλής της αγγλικής διαιτησίας, Χάουαρντ Γουέμπ, έχει δώσει το στίγμα της νέας πολιτικής: λιγότερες προειδοποιήσεις και περισσότερες άμεσες τιμωρίες. Στόχος δεν είναι να μετατραπούν οι εκτελέσεις των κόρνερ σε διαδοχικά σφυρίγματα ούτε να απαγορευτεί κάθε μορφή σωματικής επαφής. Αντίθετα, η επιδίωξη είναι οι διαιτητές να τιμωρούν με μεγαλύτερη συνέπεια τις ξεκάθαρες παραβάσεις, ώστε σταδιακά οι ίδιοι οι ποδοσφαιριστές να αλλάξουν συμπεριφορά. Με άλλα λόγια, η Premier League θέλει οι λιγότερες παραβάσεις να προκύψουν επειδή οι παίκτες θα καταλάβουν ότι πλέον τα συγκεκριμένα τεχνάσματα δεν περνούν απαρατήρητα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις περιπτώσεις όπου ο επιθετικός ή ο αμυντικός δεν μπορεί να συμμετάσχει κανονικά στη φάση επειδή κρατείται μακριά από την μπάλα.
Από τις σημαντικές αστοχίες του VAR την περασμένη σεζόν, αρκετές αφορούσαν πέναλτι που δεν καταλογίστηκαν ενώ ποδοσφαιριστές είχαν ουσιαστικά ανατραπεί ή ακινητοποιηθεί από αντιπάλους εκτός της άμεσης πορείας της μπάλας. Πρόκειται ακριβώς για το είδος των ενεργειών που οι νέες οδηγίες χαρακτηρίζουν «μη ποδοσφαιρικά κρατήματα» και θεωρούν ότι δεν έχουν θέση στο παιχνίδι.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα έχουν ήδη παρουσιαστεί στους ποδοσφαιριστές κατά τις ενημερώσεις που πραγματοποιήθηκαν στα προπονητικά κέντρα των συλλόγων. Σε μία περίπτωση, ο Κιν Λιούις-Πότερ της Μπρέντφορντ είχε εμπλακεί σε πάλη με τον Τόμας Σούτσεκ της Γουέστ Χαμ στο δεύτερο δοκάρι, χωρίς η μπάλα να βρίσκεται κοντά τους. Σε άλλη, ο Λουκ Ο’Νιεν της Σάντερλαντ είχε ρίξει στο έδαφος τον Πασκάλ Στράουκ της Λιντς χρησιμοποιώντας το χέρι του γύρω από τον λαιμό του αντιπάλου. Φάσεις αυτού του τύπου, οι οποίες την περασμένη σεζόν μπορεί να μην οδηγούσαν σε πέναλτι, πλέον θεωρούνται χαρακτηριστικές περιπτώσεις που πρέπει να τιμωρούνται.
Η μεγάλη πρόκληση, ωστόσο, βρίσκεται στις γκρίζες ζώνες. Δεν είναι κάθε πτώση μέσα στην περιοχή φάουλ και δεν είναι κάθε επαφή λόγος για παρέμβαση του VAR. Ακόμη και οι ίδιοι οι ποδοσφαιριστές εμφανίζονται διχασμένοι. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η περίπτωση του Μαρκ Γκέχι της Κρίσταλ Πάλας, ο οποίος είχε ανατραπεί από τον Μπαφόντε Ντιακιτέ της Μπόρνμουθ. Ο διαιτητής υπέδειξε πέναλτι, όμως οι απόψεις των παικτών που παρακολούθησαν τη φάση διχάστηκαν: κάποιοι θεώρησαν ότι ο Γκέχι είχε επιδιώξει την επαφή, ενώ άλλοι είδαν καθαρό κράτημα. Η θέση της διαιτησίας είναι ότι η απόφαση μέσα στον αγωνιστικό χώρο μπορούσε να σταθεί, αλλά η φάση δεν ήταν περίπτωση για παρέμβαση του VAR.
Ακριβώς εκεί βρίσκεται και το λεπτό όριο της νέας πολιτικής. Η Premier League δεν θέλει να μετατρέψει το VAR σε μηχανισμό που θα εξετάζει κάθε σπρώξιμο ή κάθε σύγκρουση μέσα στην περιοχή. Οι διαιτητές πρέπει να παίρνουν αποφάσεις στο γήπεδο, ενώ το VAR θα συνεχίσει να παρεμβαίνει μόνο όταν υπάρχει ξεκάθαρο και σημαντικό λάθος. Η πρόθεση είναι να αυξηθεί η συνέπεια στην εφαρμογή των κανονισμών χωρίς να χαθεί η φυσική σωματική επαφή που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του ποδοσφαίρου.
Ιδιαίτερη θέση στη συζήτηση έχει και η προστασία των τερματοφυλάκων. Στο πρόσφατο Παγκόσμιο Κύπελλο εφαρμόστηκε πιο αυστηρή αντιμετώπιση των επαφών με τους γκολκίπερ, γεγονός που περιόρισε σε σημαντικό βαθμό το grappling στις εκτελέσεις κόρνερ. Η Premier League δεν προτίθεται, πάντως, να ακολουθήσει ακριβώς την ίδια γραμμή. Η απλή επαφή με έναν τερματοφύλακα, ακόμη και αν υπάρξει ένα μικρό χτύπημα ή μια σύγκρουση, δεν θα οδηγεί αυτομάτως στην ακύρωση ενός γκολ. Η βασική αρχή παραμένει ότι η σωματική επαφή επιτρέπεται και το όριο για να θεωρηθεί μια σύγκρουση παράβαση θα παραμείνει σχετικά υψηλό. Αντίθετα, εάν ένας ποδοσφαιριστής περιορίζει ξεκάθαρα την κίνηση του χεριού του τερματοφύλακα, τότε η παράβαση θα πρέπει να καταλογίζεται.
Αλλαγή προσέγγισης
Το ενδιαφέρον είναι ότι η αλλαγή προσέγγισης έχει ήδη συζητηθεί εκτενώς μέσα στις ίδιες τις ομάδες. Κάθε καλοκαίρι οι εκπρόσωποι της αγγλικής διαιτησίας επισκέπτονται τα προπονητικά κέντρα και παρουσιάζουν στους ποδοσφαιριστές πραγματικές φάσεις, εξηγώντας τι θα θεωρείται αποδεκτό και τι όχι. Οι αντιδράσεις διαφέρουν από σύλλογο σε σύλλογο. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι παίκτες συμμετέχουν ενεργά στη συζήτηση και επιχειρούν να αμφισβητήσουν τις αποφάσεις, ενώ σε άλλες το ενδιαφέρον είναι σαφώς μικρότερο. Παρ’ όλα αυτά, η ενημέρωση έχει έναν βασικό στόχο: κανείς να μην μπορεί αργότερα να υποστηρίξει ότι δεν γνώριζε τη νέα γραμμή.
Οι επιπτώσεις μπορεί να είναι σημαντικές και για την αγωνιστική ισορροπία της Premier League. Την περασμένη σεζόν σημειώθηκαν 269 γκολ από στημένες φάσεις, χωρίς να υπολογίζονται τα πέναλτι και τα απευθείας φάουλ. Το ποσοστό των γκολ που προήλθαν από στατικές φάσεις έφτασε το 25,7%, επίδοση-ρεκόρ μεταξύ των κορυφαίων ευρωπαϊκών πρωταθλημάτων. Η Serie A ακολούθησε με 22,3%, ενώ στο Παγκόσμιο Κύπελλο το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μόλις 17,5%.
Η διαφορά αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνει πόσο καθοριστικό έχουν γίνει τα στημένα στο αγγλικό πρωτάθλημα.
Η Άρσεναλ αποτέλεσε το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα. Οι «Κανονιέρηδες» πέτυχαν 25 γκολ από στημένες φάσεις, περισσότερα από οποιαδήποτε άλλη ομάδα της Premier League, και παράλληλα δέχθηκαν μόλις επτά, επίδοση που επίσης ήταν η καλύτερη του πρωταθλήματος. Η επιτυχία τους δεν στηρίχθηκε μόνο στη δύναμη και στα σωματικά μαρκαρίσματα, αλλά κυρίως στην εξαιρετική οργάνωση, στην κίνηση χωρίς την μπάλα και στις καλά σχεδιασμένες κομπίνες. Ωστόσο, η αυξημένη σωματικότητα που χαρακτήριζε ορισμένες από αυτές τις φάσεις ενδέχεται να περιοριστεί.
Η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ ήταν δεύτερη στη σχετική κατάταξη με 21 γκολ από στημένα, ενώ η Τότεναμ πέτυχε 19, παρά την απογοητευτική συνολικά πορεία της. Από την άλλη πλευρά, ομάδες που αντιμετώπισαν σοβαρά προβλήματα στην άμυνα των στατικών φάσεων μπορεί να βγουν κερδισμένες. Η Λίβερπουλ δέχθηκε 19 γκολ από στημένα, τα περισσότερα στην κατηγορία, ενώ Τσέλσι και Νιούκαστλ ακολούθησαν με 17. Εάν οι διαιτητές περιορίσουν πραγματικά τα παράνομα κρατήματα και τις παρεμβολές, οι συγκεκριμένες ομάδες μπορεί να δουν σημαντική βελτίωση χωρίς να χρειαστεί να αλλάξουν ριζικά την αμυντική τους προσέγγιση.
Το μεγάλο ερώτημα είναι ποιο θα είναι το τελικό αποτέλεσμα. Η ιστορία των αλλαγών στη διαιτησία δημιουργεί λόγους για επιφυλακτικότητα. Συχνά οι διαιτητές εμφανίζονται ιδιαίτερα αυστηροί στις πρώτες αγωνιστικές μιας σεζόν, καταλογίζοντας παραβάσεις που προηγουμένως περνούσαν απαρατήρητες, και στη συνέχεια η εφαρμογή χαλαρώνει. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και τώρα. Εάν η νέα πολιτική περιοριστεί σε μερικές εβδομάδες αυξημένης αυστηρότητας, οι ομάδες θα προσαρμοστούν γρήγορα και οι παλιές πρακτικές μπορεί να επιστρέψουν.
Η πραγματική επιτυχία, επομένως, δεν θα κριθεί από τον αριθμό των φάουλ που θα σφυρίξουν οι διαιτητές στις πρώτες αγωνιστικές. Θα κριθεί από το εάν οι ποδοσφαιριστές αλλάξουν σταδιακά τη συμπεριφορά τους. Εάν οι επιθετικοί και οι αμυντικοί αντιληφθούν ότι το παρατεταμένο κράτημα, το τράβηγμα της φανέλας ή το «κλείδωμα» ενός αντιπάλου χωρίς πρόθεση διεκδίκησης της μπάλας οδηγεί σταθερά σε παράβαση, τότε οι ίδιες οι ομάδες θα εγκαταλείψουν μέρος αυτών των πρακτικών.
Και αυτό ακριβώς επιδιώκει η Premier League. Όχι να εξαφανίσει τη σωματικότητα από τα κόρνερ, αλλά να αποκαταστήσει μια σαφή γραμμή ανάμεσα στη νόμιμη μονομαχία και στην ενέργεια που μετατρέπει τη στατική φάση σε πάλη. Το ποδόσφαιρο θα εξακολουθήσει να έχει σπρωξίματα, επαφές και διεκδικήσεις. Αυτό που θέλουν πλέον οι Άγγλοι διαιτητές είναι οι παίκτες να ξέρουν ότι όταν η μπάλα βρίσκεται στον αέρα, το κράτημα με δύο χέρια, το τράβηγμα από τη φανέλα ή η προσπάθεια να ακινητοποιηθεί ένας αντίπαλος δεν θα αντιμετωπίζεται ως φυσιολογικό μέρος της τακτικής.
Πηγή: in.gr
