Κατεπείγουσα επιστολή στον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη απέστειλε η Ένωση Ιδιοκτητών Ακινήτων Δωδεκανήσου, μέλος της ΠΟΜΙΔΑ, ενόψει της λήξης στις 11 Σεπτεμβρίου 2026 της προθεσμίας για την εξαγορά διακατεχόμενων ακινήτων της ιδιωτικής περιουσίας του Δημοσίου.
Η Ένωση ζητά παράταση του Ν. 5024/2023, απλοποίηση των προϋποθέσεων εφαρμογής του και ειδική ρύθμιση για τις ιδιοκτησιακές και κτηματολογικές ιδιαιτερότητες των Δωδεκανήσων, υποστηρίζοντας ότι για σημαντικό αριθμό πολιτών η υφιστάμενη διαδικασία είναι εξαιρετικά δύσκολη ή ακόμη και αντικειμενικά αδύνατη.
Όπως επισημαίνεται στην επιστολή, στα Δωδεκάνησα ίσχυσε επί δεκαετίες ιδιαίτερο κτηματολογικό καθεστώς, το οποίο ανάγεται στην περίοδο της Ιταλοκρατίας και στον Κτηματολογικό Κανονισμό Δωδεκανήσου του 1929. Ως αποτέλεσμα, υπάρχουν περιπτώσεις εκτάσεων χωρίς αυτοτελείς κτηματολογικές μερίδες ή την απαιτούμενη σήμερα κτηματολογική αποτύπωση για την ηλεκτρονική, φορολογική και διοικητική ταυτοποίησή τους.
Το πρόβλημα με το Ε9
Ένα από τα βασικά ζητήματα που θέτει η Ένωση αφορά την υποχρέωση προηγούμενης δήλωσης του ακινήτου στο Ε9. Σύμφωνα με την επιστολή, η προϋπόθεση μπορεί να εφαρμοστεί όταν υπάρχει σαφής τίτλος και κτηματολογική ταυτότητα, δημιουργεί όμως αδιέξοδο σε περιπτώσεις όπου η έλλειψη αυτοτελούς κτηματολογικής μερίδας, ΚΑΕΚ ή άλλων στοιχείων ταυτοποίησης καθιστούσε αντικειμενικά αδύνατη την αντίστοιχη δήλωση.
Η Ένωση περιγράφει έναν “φαύλο κύκλο”, καθώς, όπως υποστηρίζει, η Πολιτεία ζητά από τον πολίτη να αποδείξει ότι δήλωνε επί σειρά ετών ένα ακίνητο, το οποίο δεν διέθετε την αναγκαία κτηματολογική ταυτότητα ώστε να μπορεί να δηλωθεί και να ταυτοποιηθεί με τον τρόπο που απαιτεί σήμερα η Διοίκηση.
Αιγιαλός και παραλία
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ζήτημα του καθορισμού και επανακαθορισμού των ορίων αιγιαλού και παραλίας. Η Ένωση υποστηρίζει ότι σε περιπτώσεις όπου το ιδιοκτησιακό καθεστώς συνδέεται με παλαιό καθορισμό, απαιτείται προηγουμένως επανακαθορισμός των ορίων, προκειμένου να διαπιστωθεί ποιο τμήμα μιας έκτασης βρίσκεται εντός αιγιαλού ή παραλίας και ποιο βρίσκεται εκτός και μπορεί να εξεταστεί για εξαγορά.
Ωστόσο, όπως αναφέρει, αιτήματα μακροχρόνιων κατόχων για επανεξέταση των ορίων απορρίπτονται σε ορισμένες περιπτώσεις με την αιτιολογία ότι οι ενδιαφερόμενοι στερούνται εννόμου συμφέροντος.
Η Ένωση θεωρεί ότι πρόκειται για διοικητικό αδιέξοδο: από τη μία πλευρά απαιτείται η έκταση να βρίσκεται εκτός αιγιαλού και παραλίας για να μπορεί να εξεταστεί η εξαγορά και από την άλλη δεν αναγνωρίζεται στον ενδιαφερόμενο το δικαίωμα να ζητήσει τον επανακαθορισμό των ορίων.
Τι ζητούν οι ιδιοκτήτες
Μεταξύ των προτάσεων που καταθέτει η Ένωση είναι:
-
Νέα ουσιαστική παράταση του Ν. 5024/2023, ώστε να υπάρχει επαρκής χρόνος για την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διοικητικών διαδικασιών.
-
Ειδική μεταβατική ρύθμιση για τα Δωδεκάνησα, λόγω του ιδιαίτερου ιστορικού και κτηματολογικού καθεστώτος.
-
Εξαίρεση από την υποχρέωση προηγούμενης δήλωσης στο Ε9, όταν υπήρχε αντικειμενική αδυναμία λόγω έλλειψης ΚΑΕΚ ή αυτοτελούς κτηματολογικής μερίδας.
-
Δυνατότητα απόδειξης της μακροχρόνιας κατοχής με κάθε πρόσφορο αποδεικτικό μέσο.
-
Ρητή αναγνώριση εννόμου συμφέροντος στον μακροχρόνιο κάτοχο που επιδιώκει την εξαγορά, ώστε να μπορεί να ζητήσει τον αναγκαίο επανακαθορισμό αιγιαλού και παραλίας.
-
Πρόβλεψη ώστε, όταν η εξαγορά εξαρτάται από τα όρια αιγιαλού και παραλίας, ο επανακαθορισμός να προηγείται της οριστικής εξέτασης της αίτησης εξαγοράς.
-
Αναστολή της οριστικής απόρριψης της αίτησης εξαγοράς όσο εκκρεμεί η διαδικασία επανακαθορισμού, ώστε να μην χάνεται το δικαίωμα λόγω παρέλευσης της προθεσμίας.
-
Δημιουργία συντονισμένης διαδικασίας μεταξύ Κτηματικής Υπηρεσίας, Επιτροπής Αιγιαλού, Ελληνικού Κτηματολογίου και ΑΑΔΕ, ώστε οι εκκρεμότητες να αντιμετωπίζονται ενιαία.
Η Ένωση ζητά, τέλος, η έλλειψη τίτλου κυριότητας ή ΚΑΕΚ να μην αποτελεί από μόνη της λόγο απόρριψης αιτήματος επανακαθορισμού, εφόσον ο ενδιαφερόμενος μπορεί να αποδείξει τη μακροχρόνια κατοχή και να προσδιορίσει την έκταση με εξαρτημένο τοπογραφικό διάγραμμα.
Σύμφωνα με την Ένωση Ιδιοκτητών Ακινήτων Δωδεκανήσου, η επίλυση των ζητημάτων θα μπορούσε να ενισχύσει την ασφάλεια δικαίου, να περιορίσει τις διοικητικές και δικαστικές διαφορές, να απελευθερώσει ακίνητα που παραμένουν σε καθεστώς ιδιοκτησιακής αβεβαιότητας και να δημιουργήσει έσοδα για το Ελληνικό Δημόσιο.
Η Ένωση καλεί την κυβέρνηση να προχωρήσει σε άμεση νομοθετική παρέμβαση πριν από τη λήξη της ισχύουσας προθεσμίας, στις 11 Σεπτεμβρίου 2026.
Πηγή: capital.gr
