Δεν αρκεί πλέον να φορά κράνος μόνο ο οδηγός της μοτοσικλέτας. Ο νέος ΚΟΚ καθιστά σαφή την ευθύνη και για τον συνεπιβάτη, ενώ προβλέπει πρόσθετες κυρώσεις για τον οδηγό που δεν φροντίζει για την ασφάλειά του. Αντίστοιχα αυστηρές είναι οι διατάξεις και για τη μη χρήση ζώνης ασφαλείας.
Η χρήση κράνους στα δίκυκλα αποτελεί μία από τις βασικές υποχρεώσεις που υπενθυμίζει ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας, με τις διατάξεις να αφορούν όχι μόνο τον οδηγό αλλά και τον συνεπιβάτη.
Η νομοθεσία είναι ξεκάθαρη: σε μοτοποδήλατα, μοτοσικλέτες και τρίκυκλα χωρίς προστατευτικό κουβούκλιο, κράνος πρέπει να φορούν τόσο ο οδηγός όσο και ο επιβάτης και μάλιστα να είναι σωστά δεμένο.
Το σημαντικό είναι ότι η παράβαση δεν αφορά αποκλειστικά τον άνθρωπο που κάθεται πίσω. Ο οδηγός έχει ξεχωριστή υποχρέωση να ελέγχει ότι ο συνεπιβάτης μεταφέρεται με τα προβλεπόμενα μέτρα ασφαλείας.
Τι ισχύει για τον συνεπιβάτη
Με βάση το άρθρο 16 του Ν. 5209/2025, η χρήση προστατευτικού κράνους είναι υποχρεωτική για οδηγούς και επιβάτες μοτοποδηλάτων, μοτοσικλετών και τρίτροχων οχημάτων που δεν διαθέτουν κουβούκλιο.
Σε περίπτωση που ο συνεπιβάτης δεν φορά κράνος, η παράβαση κατατάσσεται στην κατηγορία Ε3-Α και προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο 350 ευρώ.
Ωστόσο, η υπόθεση δεν τελειώνει εκεί. Ο οδηγός μπορεί επίσης να βρεθεί αντιμέτωπος με κυρώσεις, ακόμη κι αν ο ίδιος φορά κανονικά το δικό του κράνος.
Η ευθύνη του οδηγού
Το άρθρο 37 του νέου ΚΟΚ προβλέπει ότι ο οδηγός οφείλει να μεριμνά για την ασφάλεια των συνεπιβατών του. Στην περίπτωση των δικύκλων, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να διαπιστώνει πως ο επιβάτης χρησιμοποιεί το απαιτούμενο προστατευτικό κράνος.
Κατά συνέπεια, το επιχείρημα «εγώ φοράω κράνος, ο συνεπιβάτης είναι ενήλικος και είναι δική του ευθύνη» δεν απαλλάσσει τον οδηγό από τις δικές του υποχρεώσεις.
Εφόσον ο επιβάτης εντοπιστεί χωρίς κράνος, επιβάλλεται σε εκείνον το προβλεπόμενο πρόστιμο των 350 ευρώ. Παράλληλα, ο οδηγός θεωρείται ότι δεν τήρησε την υποχρέωσή του να διασφαλίσει την ασφαλή μεταφορά του συνεπιβάτη.
Η παράβαση του οδηγού υπάγεται στην κατηγορία Ε3-Β, η οποία προβλέπει πρόστιμο 350 ευρώ, αλλά και αφαίρεση της άδειας οδήγησης και των στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος για 30 ημέρες.
Πότε ο λογαριασμός φτάνει τα 700 ευρώ
Στην πράξη, ένας έλεγχος της Τροχαίας μπορεί να έχει ιδιαίτερα βαρύ αποτέλεσμα.
Εάν ο οδηγός φορά κράνος αλλά ο συνεπιβάτης όχι, μπορεί να επιβληθούν:
-350 ευρώ στον συνεπιβάτη για τη μη χρήση κράνους.
-350 ευρώ στον οδηγό επειδή δεν μερίμνησε για την ασφάλεια του επιβάτη.
-Αφαίρεση της άδειας οδήγησης του οδηγού για 30 ημέρες.
-Αφαίρεση των στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος για 30 ημέρες.
Έτσι, τα συνολικά πρόστιμα μπορούν να ανέλθουν σε 700 ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται οι επιπλέον διοικητικές κυρώσεις που αφορούν τον οδηγό.
Η Ελληνική Αστυνομία έχει επανειλημμένα δώσει έμφαση στην υποχρεωτική χρήση κράνους, στο πλαίσιο των ελέγχων για την οδική ασφάλεια, επισημαίνοντας ότι οι κυρώσεις αφορούν και περιπτώσεις στις οποίες ο οδηγός δεν φροντίζει για την προστασία του συνεπιβάτη.
Τι ισχύει με τη ζώνη ασφαλείας
Ανάλογη είναι η λογική του νέου ΚΟΚ και για τη ζώνη ασφαλείας στα αυτοκίνητα, αν και τα πρόστιμα και οι διοικητικές κυρώσεις είναι διαφορετικά.
Η ζώνη ασφαλείας είναι υποχρεωτική για όλους τους επιβάτες, όχι μόνο για τον οδηγό και τον συνοδηγό. Επομένως, η υποχρέωση αφορά και όσους κάθονται στα πίσω καθίσματα.
Η μη χρήση ζώνης από επιβάτη κατατάσσεται στην κατηγορία Ε2-Α και προβλέπει πρόστιμο 150 ευρώ.
Παράλληλα, ο οδηγός έχει την υποχρέωση να μεριμνά ώστε οι συνεπιβάτες να χρησιμοποιούν τη ζώνη. Εάν δεν το πράξει, αντιμετωπίζει ξεχωριστή παράβαση κατηγορίας Ε2-Β, η οποία προβλέπει πρόστιμο 150 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 20 ημέρες.
Με άλλα λόγια, ούτε στην περίπτωση της ζώνης μπορεί ο οδηγός να επικαλεστεί ότι ο ενήλικος επιβάτης αποφάσισε μόνος του να μην τη χρησιμοποιήσει.
Η ζώνη αφορά και τα πίσω καθίσματα
Μία από τις συχνότερες λανθασμένες αντιλήψεις είναι ότι η ζώνη αφορά κυρίως τους επιβάτες των μπροστινών θέσεων.
Η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Η χρήση της είναι υποχρεωτική και στα πίσω καθίσματα, ενώ η παράλειψή της μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά επικίνδυνη σε περίπτωση σύγκρουσης.
Ένας επιβάτης που δεν φορά ζώνη μπορεί, λόγω της αδράνειας, να μετακινηθεί βίαια προς τα εμπρός σε ένα τροχαίο και να τραυματίσει όχι μόνο τον ίδιο αλλά και τους επιβάτες που βρίσκονται στις μπροστινές θέσεις.
Για τον λόγο αυτό, η νέα νομοθεσία αντιμετωπίζει την ασφάλεια των επιβατών ως ευθύνη που δεν σταματά στον οδηγό, αλλά αφορά συνολικά τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται η μεταφορά τους.
Ιδιαίτερη προσοχή όταν υπάρχουν παιδιά
Ακόμη μεγαλύτερη προσοχή απαιτείται όταν στο όχημα επιβαίνουν παιδιά.
Ο ΚΟΚ προβλέπει τη χρήση κατάλληλων συστημάτων συγκράτησης και προστασίας, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του παιδιού, ενώ υπάρχουν και ειδικές προβλέψεις για τη μεταφορά παιδιών στις μπροστινές θέσεις.
Επομένως, πριν από κάθε μετακίνηση, ο οδηγός οφείλει να βεβαιώνεται ότι όλοι οι επιβάτες, και ιδιαίτερα τα παιδιά, έχουν ασφαλιστεί με τον προβλεπόμενο τρόπο.
Το μήνυμα προς τους οδηγούς δικύκλων
Οι νέες διατάξεις στέλνουν ένα σαφές μήνυμα προς τους οδηγούς μοτοσικλετών και μοτοποδηλάτων: το κράνος δεν είναι προσωπική επιλογή ούτε του οδηγού ούτε του συνεπιβάτη.
Δεν έχει σημασία αν πρόκειται για μια διαδρομή λίγων μέτρων ή για μεγαλύτερη απόσταση. Δεν έχει σημασία αν ο συνεπιβάτης είναι ενήλικος και θεωρεί ότι μπορεί να αποφασίσει μόνος του.
Η ευθύνη του οδηγού παραμένει ενεργή.
Έτσι, ένας τυπικός έλεγχος μπορεί να οδηγήσει όχι μόνο σε πρόστιμο για τον συνεπιβάτη, αλλά και σε σημαντικές κυρώσεις για τον οδηγό, εφόσον δεν έχει φροντίσει να φορά ο επιβάτης κράνος.
Και πίσω από τα πρόστιμα και τις διοικητικές κυρώσεις υπάρχει ο βασικότερος στόχος του ΚΟΚ: η προστασία της ανθρώπινης ζωής. Το κράνος και η ζώνη δεν αποτελούν απλώς υποχρεώσεις που πρέπει να τηρούνται για την αποφυγή ενός προστίμου, αλλά βασικά μέσα προστασίας σε περίπτωση τροχαίου ατυχήματος.
