Τη στιγμή που οι συνομιλίες Αθήνας-Τρίπολης για τον καθορισμό θαλασσίων ζωνών διεξάγονται με ταχύτητα νηπιακών βημάτων, οι τουρκικές μυστικές υπηρεσίες επιδεικνύουν έντονη δραστηριότητα φιλοξενώντας ανώτερους Λίβυους αξιωματούχους στην Άγκυρα.
Την Τετάρτη 5 Αυγούστου, ο διευθυντής της τουρκικής Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (MIT), Ιμπραήμ Καλίν, συναντήθηκε στην Άγκυρα με ανώτερους Λίβυους αξιωματούχους, στο πλαίσιο επίσκεψης υψηλόβαθμης λιβυκής αντιπροσωπείας, στην οποία συμμετείχαν ο αναπληρωτής υπουργός Άμυνας της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας, Αμπντουλσαλάμ αλ-Ζούμπι, ο σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Ιμπραήμ Ντμπεϊμπά και ο υπουργός Εσωτερικών Εμάντ Τραμπέλσι.
Υπενθυμίζεται ότι η Λιβύη παραμένει διαιρεμένη μεταξύ της διεθνώς αναγνωρισμένης από τον ΟΗΕ Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας υπό τον πρωθυπουργό Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπεϊμπά στην Τρίπολη και της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, που στηρίζεται από τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, του οποίου ο Λιβυκός Εθνικός Στρατός ελέγχει μεγάλο μέρος της ανατολικής και νότιας χώρας.
Οι αξιωματούχοι είχαν χωριστές συνομιλίες με τον Καλίν και τον Τούρκο υπουργό Εσωτερικών Μουσταφά Τσιφτσί, καθώς και με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν.
Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στις εξελίξεις στη Λιβύη και την ευρύτερη περιοχή, στα βήματα για την εμβάθυνση της τουρκο-λιβυκής συνεργασίας και στις συνεχιζόμενες προσπάθειες διατήρησης της σταθερότητας στη χώρα, σύμφωνα με το τουρκικό TRT.
Ο Καλίν δήλωσε ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να στηρίζει την εδαφική και πολιτική ενότητα της Λιβύης, συμπεριλαμβανομένων των προσπαθειών για την ενοποίηση των ανατολικών και δυτικών διοικήσεων της χώρας υπό ένα ενιαίο εθνικό πλαίσιο, μετέδωσε η TRT.
Οι αμερικανικές πρωτοβουλίες
Η επίσκεψη πραγματοποιείται την ώρα που οι ΗΠΑ εντείνουν τις προσπάθειες για την υπαγωγή των αντίπαλων αρχών της Λιβύης σε ένα ενιαίο σύστημα διαμοιρασμού της εξουσίας. Κατά το Al Monitor, η αμερικανική πρωτοβουλία παρουσιάζει πρόοδο.
Ο σύμβουλος του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για αραβικές και αφρικανικές υποθέσεις Μασάντ Μπούλος πραγματοποίησε διαδοχικές επαφές με τα αντίπαλα στρατόπεδα της Λιβύης καθ’ όλη τη διάρκεια του Ιουλίου.
Στις 6 Ιουλίου συναντήθηκε στη Μάλτα με εκπροσώπους και των δύο πλευρών, την επόμενη ημέρα είχε συνομιλίες με τον Ντμπεϊμπά στην Τρίπολη και στις 8 Ιουλίου συναντήθηκε με τον Χάφταρ στη Βεγγάζη, ενώ στις 27 Ιουλίου ακολούθησε νέα τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ντμπεϊμπά. Κατά την περιοδεία του συναντήθηκε επίσης με σειρά Λίβυων πολιτικών, στρατιωτικών και οικονομικών παραγόντων.
Σύμφωνα με την πρόταση των ΗΠΑ, η οποία έχει παρουσιαστεί εκτενώς από τα μέσα ενημέρωσης, ο Ντμπεϊμπά ή ενδεχομένως στενός συγγενής του θα διατηρούσε την πρωθυπουργία, ενώ ο Σαντάμ Χάφταρ, γιος του Χαλίφα Χάφταρ, θα αναλάμβανε την ηγεσία ενός νέου προεδρικού ή εκτελεστικού συμβουλίου.
Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι η ρύθμιση αυτή θα θεσμοθετούσε τον διαμοιρασμό της εξουσίας μεταξύ των οικογενειών Ντμπεϊμπά και Χάφταρ, αντί να δημιουργήσει μια συμπεριληπτική πολιτική μετάβαση ή μια σαφή πορεία προς τη διεξαγωγή εκλογών.
Η τελευταία αυτή πρωτοβουλία βασίζεται σε οικονομική συμφωνία που επιτεύχθηκε στις 11 Απριλίου με τη στήριξη των ΗΠΑ, όταν οι ανατολικές και δυτικές αρχές της Λιβύης ενέκριναν ένα ενιαίο πλαίσιο δημόσιων δαπανών για το 2026.
Η συμφωνία, η οποία καλύπτει σχεδόν 190 δισεκ. λιβυκά δηνάρια, αποτέλεσε την πρώτη πανεθνική συμφωνία για τις δημόσιες δαπάνες μεταξύ των αντίπαλων διοικήσεων από το 2013 και παρουσιάστηκε από την Ουάσιγκτον ως ένα πρώτο βήμα προς την ενοποίηση των κρατικών θεσμών της Λιβύης.
Τουρκική κινητικότητα
Ο Ιμπραήμ Καλίν, πάντως εντείνει τις προσπάθειες να προσεγγίσει και τα δύο στρατόπεδα. Υπενθυμίζεται ότι στα τέλη Ιουνίου ο Καλίν είχε συναντήσει στη Βεγγάζη τον Σαντάμ Χάφταρ, αναπληρωτή διοικητή των δυνάμεων που εδρεύουν στην ανατολική Λιβύη.
Στη συνάντηση είχαν συζητήσει τις προσπάθειες για την ενοποίηση των διοικήσεων και των στρατιωτικών δυνάμεων της ανατολικής και της δυτικής Λιβύης υπό μία ενιαία αρχή. Συζητήθηκαν ακόμη οι σχέσεις Τουρκίας-Λιβύης, καθώς και τα βήματα για τη διεύρυνση της συνεργασίας σε διάφορους τομείς και την ενίσχυση της εταιρικής σχέσης μεταξύ των δύο πλευρών.
Για την Τουρκία πάντως κορυφαία προτεραιότητα είναι να επικυρωθεί η αμφιλεγόμενη συμφωνία για τις θαλάσσιες ζώνες που υπέγραψε η Τουρκία με την κυβέρνηση της Τρίπολης το 2019. Πρόκειται για τον μεγαλύτερο κίνδυνο που μπορεί να προκύψει σε περίπτωση που Βεγγάζη και Τρίπολη καταλήξουν σε συμφωνία.
Έτσι, η μεγαλύτερη απειλή για την Ελλάδα είναι να συνοδευτεί μια συμφωνία των δύο πλευρών από επικύρωση ή πολιτική αποδοχή του τουρκολιβυκού μνημονίου από το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης.
Φαίνεται πως γι’ αυτό εξάλλου, η Άγκυρα προσεγγίζει εν μέρει τη Βεγγάζη, ώστε να πείσει το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης να επικυρώσει τη συμφωνία για τις θαλάσσιες ζώνες, ενώ μια ευρύτερη διαδικασία πολιτικής ενοποίησης θα μπορούσε να προσδώσει στη συμφωνία μεγαλύτερη νομιμοποίηση σε ολόκληρη τη Λιβύη, όπως σημειώνει το Al Monitor. Προς αυτή τη κατεύθυνση, πάντως η Βουλή των Αντιπροσώπων άρχισε να εξετάζει το ενδεχόμενο έγκρισής της τον Ιούνιο του 2025, χωρίς όμως να την έχει ακόμη επικυρώσει.
Την ίδια στιγμκή η ελληνική διπλωματία επιδίδεται σε αγώνα δρόμου να αποτρέψει την διεθνή νομιμοποίηση του μνημονίου, καθώς επιτρέπει στην Άγκυρα να διεκδικεί δικαιώματα σε θαλάσσιες περιοχές που θεωρούνται πιθανώς πλούσιες σε ενεργειακούς πόρους.
Πηγές: Anadolu, Al Monitor
Πηγή: in.gr
