Η τάση των coolcations, οι διακοπές σε πιο δροσερούς και ήπιους προορισμούς αντί για τα παραδοσιακά καλοκαιρινά hotspots, δεν είναι καινούργια. Ειδικά στην Ευρώπη, που η μέση θερμοκρασία αυξάνεται με διπλάσια ταχύτητα από τον υπόλοιπο πλανήτη, οι θερινοί καύσωνες, οι δασικές πυρκαγιές και τα ακραία καιρικά φαινόμενα, αναδιαμορφώνουν και τις επιλογές για διακοπές.
Όμως, ο φετινός Ιούνιος, που ήταν οι πιο ζεστός μήνας που έχει γνωρίσει η δυτική Ευρώπη στην σύγχρονη ιστορία της, αλλάζει τα δεδομένα και για τo τι συνιστά coolcation για τη Γηραιά ήπειρο. Η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο κατέγραψαν θερμοκρασίες κατά περίπου 3°C υψηλότερες από τον μακροχρόνιο μέσο όρο, σύμφωνα με στοιχεία της ευρωπαϊκής υπηρεσίας παρακολούθησης κλίματος Copernicus. Η Ισπανία βρέθηκε αντιμέτωπη με ακραία ζέστη, όμως το πιο βαρύ πλήγμα ήταν οι καταστροφικές δασικές πυρκαγιές που ξεκίνησαν στα τέλη Ιουλίου, οι οποίες πλήττουν και τη Γαλλία. Στην Ελλάδα οι καύσωνες μπορεί να μην ήταν φέτος τόσο ακραίοι όσο άλλες χρονιές, όμως δεν γλιτώσαμε από τις δασικές πυρκαγιές, με αποκορύφωμα τα τραγικά γεγονότα των τελευταίων ημερών.
Τα παραπάνω μπορεί να μην έχουν άμεσες επιπτώσεις στις ταξιδιωτικές εισπράξεις, που στην Ελλάδα εμφανίζονται αυξημένες, διαμορφώνουν όμως το έδαφος για νέες αλλαγές και μετατοπίσεις στον ευρωπαϊκό και διεθνή τουρισμό.
Τα στοιχεία που παρουσιάζουν ταξιδιωτικοί οργανισμοί και ιστοσελίδες για τις κρατήσεις ταξιδιών για το υπόλοιπο της σεζόν είναι ξεκάθαρα. Όπως αναφέρει το γαλλικό πρακτορείο ειδήσεων AFP, στη γαλλική έκδοση του Hotels.com, οι αναζητήσεις για δωμάτια στην Κοπεγχάγη έχουν εκτοξευθεί κατά 246% από το πρώτο κύμα καύσωνα που έπληξε τη Γαλλία τον Μάιο. Οι αναζητήσεις για το Δουβλίνο έχουν αυξηθεί κατά 151%. Η τάση δεν περιορίζεται στη Γαλλία. Η Jonna Robertson, σύμβουλος ταξιδιών στην εταιρεία Fora Travel με έδρα τη Νέα Υόρκη, σημειώνει ότι το Όσλο έχει καταγράψει αύξηση κρατήσεων 154% σε ετήσια βάση, ενώ το Ελσίνκι 124%.
πηγή: AirDNA – Eπεξεργασία γραφήματος Claude
Διακοπές στον 55ο παράλληλο
Η ψηφιακή πλατφόρμα αναλύσεων AirDNA, που καταγράφει τις τάσεις στην αγορά βραχυχρόνιων μισθώσεων, δίνει ένα σαφές στίγμα για το προς τα πού στρέφεται η τουριστική κίνηση το φετινό καλοκαίρι.
Νέα έρευνα της ΑirDNA αναφέρεται στην άνοδο των «Ευρωπαϊκών Coolcations», κατηγοριοποιώντας τη ζήτηση ανά γεωγραφικό πλάτος.
Οι περιοχές πάνω από τον 55ο παράλληλο, που αντιστοιχούν σε προορισμούς της Βόρειας Ευρώπης, κινούνται με ρυθμό 14% έως 21% υψηλότερο σε σχέση με πέρυσι για τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.
Αντίθετα, παραδοσιακοί μεσογειακοί προορισμοί δέχονται πίεση, με τις κρατήσεις στην Ισπανία να υποχωρούν κατά 6% και στην Κροατία κατά 4%.
Σε τοπικό επίπεδο η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ευδιάκριτη, καθώς η δανέζικη ακτογραμμή, τα νορβηγικά φιόρδ και οι αλπικοί προορισμοί συγκαταλέγονται ανάμεσα στις ταχύτερα αναπτυσσόμενες καλοκαιρινές αγορές της Ευρώπης, την ώρα που τμήματα των ισπανικών ακτών και νησιών καταγράφουν διψήφιες πτώσεις.
Η Ελλάδα αντέχει, αν και ο Ιούνιος ήταν αρνητικός, με πτώση της ζήτησης για βραχυχρόνιες μισθώσεις κατά -2,5%, ποσοστό μικρότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του -3,3%. Toν Ιούλιο και τον Αύγουστο η Ελλάδα εμφανίζει άνοδο 4,9%, υψηλότερη του μέσου όρου των χωρών που βρίσκονται στο ίδιο γεωγραφικό πλάτος, αλλά χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκο μέσο όρο.
Η μετατόπιση δεν αφορά μόνο τη γεωγραφία, αλλά και τον τύπο προορισμού. Συγκρίνοντας την ετήσια μεταβολή ζήτησης ανάμεσα στις 50 μεγαλύτερες πόλεις της Ευρώπης και στην υπόλοιπη ήπειρο, προκύπτει σαφής προτίμηση για προορισμούς εκτός πόλης κατά τους μήνες αιχμής του καλοκαιριού, με τη ζήτηση να επιστρέφει στα αστικά κέντρα τον Σεπτέμβριο, καθώς οι θερμοκρασίες πέφτουν. Η διαφορά είναι πιο έντονη τον Ιούλιο, όταν οι 50 μεγαλύτερες πόλεις κινούνται μόλις 1,2% πάνω από πέρυσι, έναντι 5,8% για την υπόλοιπη Ευρώπη.
Η ζήτηση παραμένει ισχυρή, αλλά μετατοπίζεται χρονικά
Παρά τους καύσωνες και το υψηλό κόστος ταξιδιού, η συνολική καλοκαιρινή ζήτηση στην Ευρώπη κινείται με σαφώς καλύτερο ρυθμό σε σχέση με πέρυσι, με τις διανυκτερεύσεις να αυξάνονται κατά 5,3% τον Ιούλιο και κατά 5,4% τον Αύγουστο. Η εικόνα αυτή υποδηλώνει πως μέρος της ζήτησης μετατοπίζεται από τον Ιούνιο προς τους μήνες αιχμής.
Διακοπές τον Σεπτέμβριο, πιο δροσερά και οικονομικά
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η εικόνα ανά κατηγορία τιμής. Τον Ιούλιο τα πολυτελή καταλύματα προηγούνται, κινούμενα 1,9 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από πέρυσι, κάτι λογικό αφού πρόκειται για την περίοδο αιχμής των διακοπών, όπου οι απαιτητικότεροι ταξιδιώτες είναι λιγότερο ευαίσθητοι στην τιμή.
Τον Αύγουστο η διαφορά ανάμεσα στις κατηγορίες στενεύει σημαντικά, με όλα τα τμήματα της αγοράς να κινούνται μεταξύ 0,7 και 1,1 ποσοστιαίας μονάδας πάνω από πέρυσι, γεγονός που δείχνει ότι η ζήτηση αιχμής είναι πλέον ευρεία και δεν περιορίζεται στους πιο εύπορους ταξιδιώτες. Τον Σεπτέμβριο η δυναμική μετατοπίζεται προς τα μεσαία και οικονομικά καταλύματα, καθώς οι πιο προσεκτικοί στο κόστος ταξιδιώτες φαίνεται να προγραμματίζουν τα ταξίδια τους στην πιο ήσυχη και οικονομική περίοδο του τριμήνου.
Ο Νότος δεν χάνει το προβάδισμα
Παρά τη δυναμική του Βορρά, οι ειδικοί είναι επιφυλακτικοί ως προς το αν πρόκειται για μόνιμη ανατροπή. Ο Σουηδός καθηγητής και ειδικός στον τουρισμό Stefan Gossling επισημαίνει ότι όλες οι ευρωπαϊκές χώρες καταγράφουν αύξηση αφίξεων, χωρίς να διαφαίνεται σαφής τάση συνδεδεμένη με τη ζέστη. Όπως σημειώνει, η θερμοκρασία είναι μόνο ένας παράγοντας που λαμβάνουν υπόψη οι ταξιδιώτες, ενώ η κουλτούρα, το περιβάλλον και οι τιμές παίζουν εξίσου σημαντικό ρόλο, με αποτέλεσμα οι άνθρωποι να μην αλλάζουν εύκολα τον αγαπημένο τους προορισμό.
Ανάλογη άποψη εκφράζει και ο νορβηγικός οργανισμός τουριστιμού, ο οποίος αναφέρει πως περίπου ένας στους πέντε ξένους τουρίστες θεωρεί τις δροσερότερες θερινές θερμοκρασίες έναν από τους λόγους επιλογής της Νορβηγίας, χωρίς ωστόσο αυτό να αναιρεί τον ρόλο της ασφάλειας, της φύσης, της προσβασιμότητας, των αεροπορικών συνδέσεων και της συναλλαγματικής ισοτιμίας.
Η υψηλή προσέλευση στον Νότο επιβεβαιώνει την εικόνα αυτή. Η Ελλάδα κατέγραψε πέρυσι την καλύτερη χρονιά της σε αριθμό επισκεπτών, ενώ αντίστοιχο ρεκόρ σημείωσε και η Ισπανία. Στην ισπανική αγορά, η δαπάνη ντόπιων και ξένων τουριστών έχει ήδη αυξηθεί πάνω από 8% στο δεύτερο τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με στοιχεία της Exceltur, του φορέα που εκπροσωπεί τις μεγαλύτερες ισπανικές τουριστικές επιχειρήσεις.
Μόδα της στιγμής ή μόνιμη αλλαγή;
Η ταξιδιωτική σύμβουλος Jona Robertson, συνεργάτιδα του γραφείου Fora Travel, μιλώντας στο ΑFP, βλέπει το ενδεχόμενο μιας εποχικής αναδιανομής, με τα ταξίδια προς τις πιο ζεστές χώρες να μετατοπίζονται προς την άνοιξη ή το φθινόπωρο, ώστε να αποφεύγεται τόσο ο υπερτουρισμός όσο και οι εξαντλητικές θερμοκρασίες. Αν το σενάριο αυτό επιβεβαιωθεί, το coolcation ενδέχεται να μην αντικαταστήσει τελικά τον μεσογειακό τουρισμό, αλλά να αναδιατάξει το πότε και το πού ταξιδεύουν.
Στοιχεία από Euronews, ΑFP, AirDNA
Πηγή: in.gr
