Του Κώστα Κατίκου
Οικονομική ανάσα που εκτιμάται περίπου στα 90 εκατ. ευρώ δίνουν με τις εισφορές τους στον κλάδο επικουρικής ασφάλισης του ΕΦΚΑ (ΕΤΕΑΕΠ) οι 165.000 εργαζόμενοι συνταξιούχοι που καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές κύριας και επικουρικής ασφάλισης, είτε ως μισθωτοί είτε ως αυτοαπασχολούμενοι γιατροί, δικηγόροι και μηχανικοί. Μπορεί το σύνολο των συνταξιούχων που δηλώνουν ότι απασχολούνται να έχει φτάσει στους 294.000, αλλά από αυτούς οι 165.000 υπόκεινται σε ασφαλιστικές κρατήσεις, καθώς οι υπόλοιποι εξαιρούνται βάσει νόμου, με πρώτους τους συνταξιούχους του ΟΓΑ που συνεχίζουν την αγροτική δραστηριότητα.
Με έναν μέσο όρο μηνιαίων εισφορών επικουρικής στα 45 ευρώ, το συνολικό ποσό που συγκεντρώνει το ΕΤΕΑΕΠ σε ετήσια βάση από τους 165.000 εργαζόμενους συνταξιούχους αγγίζει τα 90 εκατ. ευρώ (89,1 εκατ. για την ακρίβεια).
Το ποσό αυτό δεν θα το είχε από καμία άλλη πηγή ο επικουρικός κλάδος, καθώς μετά τη λειτουργία του κεφαλαιοποιητικού επικουρικού ταμείου (ΤΕΚΑ) για νέους έως 35 ετών ασφαλισμένους, σταμάτησαν από το 2023 να μπαίνουν νέες εισφορές στο ΕΤΕΑΕΠ και έμειναν αυτές των παλιών ασφαλισμένων.
Για να μην υπάρχουν ελλείμματα, το κράτος οφείλει να καλύπτει το κενό των εισφορών που χάνει το ΕΤΕΑΕΠ, με ένα ποσό της τάξης των 160 εκατ. ευρώ έως 200 εκατ. ευρώ ετησίως.
Τα έσοδα όμως που ήρθαν από τους εργαζόμενους συνταξιούχους είναι αυτά που κυριολεκτικά κρατούν όρθιο το ΕΤΕΑΕΠ και συμβάλλουν στην επίτευξη πλεονάσματος ήδη για δύο χρονιές (2024 και 2025), ενώ και για το 2026 αναμένεται πλεόνασμα.
Το 2024 το πλεόνασμα είχε διαμορφωθεί περίπου στα 50 εκατ. ευρώ, το 2025 ήταν μεγαλύτερο, ενώ το 2026 αναμένεται επίσης θετικό για τον επικουρικό κλάδο του ΕΦΚΑ.
Τι συμβαίνει με τις αυξήσεις
Το οξύμωρο είναι πως το ΕΤΕΑΕΠ, παρότι πλεονασματικό, δεν έχει δώσει καθόλου αυξήσεις στις επικουρικές συντάξεις, καθώς το υπουργείο Εργασίας εξακολουθεί να εφαρμόζει τη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος του νόμου Κατρούγκαλου, παρά το γεγονός ότι ο επικουρικός κλάδος του ΕΦΚΑ έχει περάσει στα πλεονάσματα.
Άλλωστε, αυτό φαίνεται και από το γεγονός ότι μόλις πρόσφατα, αναφερόμενη στην αποκατάσταση των περικοπών για τις συντάξεις χηρείας, η υπουργός Εργασίας ισχυρίστηκε ότι ο δημοσιονομικός χώρος που προέκυψε για να χρηματοδοτηθεί η κατάργηση των περικοπών ήταν από τα επιπλέον έσοδα 514 εκατ. ευρώ που έφερε στα ταμεία η εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας. Μέρος των εσόδων αυτών μπήκε και στο ΕΤΕΑΕΠ, και μάλιστα πέραν των εισφορών που καταβάλλουν οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι.
Παρά ταύτα, το υπουργείο δεν έχει ακυρώσει τη ρήτρα του νόμου Κατρούγκαλου, με αποτέλεσμα να μένουν χωρίς αυξήσεις οι επικουρικές συντάξεις παρά τα πλεονάσματα.
Η ρήτρα που απαγορεύει τις αυξήσεις είναι του άρθρου 96 του νόμου 4387/2026. Η επίμαχη διάταξη αναφέρει ότι, από το 2016 ως το 2019, οι επικουρικές δεν αναπροσαρμόζονται (ούτε αυξάνονται αλλά ούτε και μειώνονται) αν ο κλάδος επικουρικής ασφάλισης εμφανίζει έλλειμμα ή αν η αρνητική διαφορά εσόδων–εξόδων είναι μικρότερη του 0,5% των εσόδων. Ακολούθως, μετά το 2019, η διάταξη προβλέπει ότι οι επικουρικές δεν θα μπορούν να αναπροσαρμόζονται (στην ουσία δεν θα αυξάνονται) αν υπάρχει το οποιοδήποτε αρνητικό αποτέλεσμα. Επιπλέον, η διάταξη αναφέρει ότι σε περίπτωση ελλείμματος θα μπορεί να αξιοποιείται και η περιουσία του κλάδου επικουρικής ασφάλισης για την επάρκεια των συντάξεων.
Με βάση τα οικονομικά δεδομένα των τριών τελευταίων ετών, όμως, ελλείμματα δεν φαίνονται στο ΕΤΕΑΕΠ. Αντιθέτως, και μόνον τα 90 εκατ. ευρώ από τις εισφορές των εργαζόμενων συνταξιούχων επαρκούν για να δοθούν οι αυξήσεις στις επικουρικές συντάξεις.
Πηγή: capital.gr
