Η ελληνική οικονομία εισέρχεται στο δεύτερο εξάμηνο του 2026 με αυξημένους εξωτερικούς και εσωτερικούς κινδύνους, καθώς ο πληθωρισμός παραμένει αισθητά υψηλότερος από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, η ενεργειακή αβεβαιότητα εξακολουθεί να σκιάζει τις προοπτικές και η προεκλογική περίοδος δημιουργεί πρόσθετες ανησυχίες για την πορεία των μεταρρυθμίσεων. Αυτά επισημαίνει το ΙΟΒΕ στην τελευταία του έκθεση, προειδοποιώντας ότι οι πληθωριστικές πιέσεις ενδέχεται να αποδειχθούν πιο επίμονες από τις σημερινές εκτιμήσεις.
Σύμφωνα με την έκθεση, ο μεγαλύτερος κίνδυνος προέρχεται από μια πιθανή αναζωπύρωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να προκαλέσει νέο ενεργειακό σοκ, οδηγώντας σε νέα άνοδο των διεθνών τιμών της ενέργειας και σε έναν ακόμη γύρο πληθωριστικών πιέσεων. Το ΙΟΒΕ εκτιμά ότι σε αυτό το σενάριο η απόκλιση του ελληνικού πληθωρισμού από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης θα μπορούσε να διευρυνθεί περαιτέρω, δυσχεραίνοντας τη διαδικασία σύγκλισης της ελληνικής οικονομίας.
Οι κίνδυνοι για την ελληνική οικονομία
Παράλληλα, το Ινστιτούτο εντοπίζει σημαντικούς εγχώριους κινδύνους. Η είσοδος της χώρας σε προεκλογική περίοδο και το ενδεχόμενο να μην επιτευχθούν οι απαραίτητες πολιτικές συναινέσεις μετά τις εκλογές αυξάνουν, σύμφωνα με την έκθεση, την πιθανότητα επιβράδυνσης του μεταρρυθμιστικού προγράμματος. Μια τέτοια εξέλιξη θα είχε αρνητικές επιπτώσεις στην παραγωγικότητα, την ανταγωνιστικότητα και στις μεσοπρόθεσμες αναπτυξιακές προοπτικές της οικονομίας. Επιπλέον, το ΙΟΒΕ προειδοποιεί ότι τυχόν καθυστερήσεις στην απορρόφηση και την αποτελεσματική αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας θα αποδυνάμωναν την επενδυτική δυναμική των επόμενων ετών.
Ο πληθωρισμός
Η έκθεση καταγράφει αισθητή επιδείνωση του πληθωρισμού κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, αποδίδοντας την εξέλιξη κυρίως στο ενεργειακό σοκ που προκάλεσε η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Ο εθνικός Δείκτης Τιμών Καταναλωτή αυξήθηκε κατά 4,0% σε ετήσια βάση, έναντι 2,5% το αντίστοιχο διάστημα του 2025, ενώ ο εναρμονισμένος δείκτης διαμορφώθηκε στο 3,8%, από 2,9% ένα χρόνο νωρίτερα. Τον Ιούνιο, ο εθνικός πληθωρισμός επιταχύνθηκε περαιτέρω στο 4,4%, ενώ ο εναρμονισμένος δείκτης έφθασε στο 3,9%, τοποθετώντας την Ελλάδα στις υψηλότερες θέσεις της Ευρωζώνης και σαφώς πάνω από τον σταθμισμένο μέσο όρο της.
Καθοριστικό ρόλο στην άνοδο των τιμών διαδραμάτισε η ενέργεια. Οι τιμές των ενεργειακών αγαθών αυξήθηκαν κατά 9,1% το πρώτο εξάμηνο του 2026, όταν το αντίστοιχο διάστημα του 2025 είχαν υποχωρήσει κατά 0,7%. Ενδεικτική της έντασης του σοκ είναι η μεταβολή μέσα στο ίδιο εξάμηνο: από πτώση 3,9% το πρώτο δίμηνο, οι τιμές της ενέργειας εκτινάχθηκαν κατά 15,9% την περίοδο Μαρτίου-Ιουνίου μετά την έναρξη της σύγκρουσης. Στην Ευρωζώνη η αντίστοιχη αύξηση περιορίστηκε στο 4,6%, έναντι μείωσης 1,4% το 2025.
Ανοδικές πιέσεις καταγράφηκαν και στα τρόφιμα και τα αλκοολούχα ποτά, όπου ο πληθωρισμός αυξήθηκε στο 3,5% από 2,1%. Αντίθετα, ο πληθωρισμός στα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά υποχώρησε στο 0,5% από 0,7%, ενώ στις υπηρεσίες διαμορφώθηκε στο 4,4% από 4,8%, παραμένοντας ωστόσο περίπου 1,3 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερα από τον αντίστοιχο δείκτη της Ευρωζώνης.
Το διεθνές ενεργειακό περιβάλλον επιβάρυνε περαιτέρω τις εξελίξεις. Η μέση τιμή του πετρελαίου ανήλθε στα 91,7 δολάρια ανά βαρέλι, σημειώνοντας αύξηση 27,6% σε ετήσια βάση. Η ανατίμηση του ευρώ έναντι του δολαρίου κατά 6,8% περιόρισε μέρος της επιβάρυνσης για τις ευρωπαϊκές οικονομίες, με τη μέση τιμή να διαμορφώνεται στα 78,7 ευρώ ανά βαρέλι, αυξημένη κατά 19,1%.
Πρόβλεψη
Με βάση τα σημερινά δεδομένα, το ΙΟΒΕ προβλέπει ότι ο εναρμονισμένος πληθωρισμός θα διαμορφωθεί περίπου στο 3,7% το 2026 και θα αποκλιμακωθεί στο 2,7% το 2027, κυρίως λόγω της σταδιακής εξομάλυνσης των διεθνών ενεργειακών τιμών. Ωστόσο, επισημαίνει ότι οι προβλέψεις αυτές προϋποθέτουν ότι δεν θα υπάρξει νέα κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Η έκθεση προβλέπει ακόμη ότι το εξωτερικό έλλειμμα θα παραμείνει υψηλό και θα διευρυνθεί περαιτέρω το 2027. Οι εξαγωγές εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 2% το 2026 και 2,5% το 2027, ενώ οι εισαγωγές αναμένεται να αυξηθούν ταχύτερα, κατά 3% και 4,2% αντίστοιχα. Παράλληλα, η ανεργία προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 8,7% το 2026 και να υποχωρήσει στο 8,2% το 2027.
Το συνολικό συμπέρασμα του ΙΟΒΕ είναι ότι οι οικονομικές προοπτικές της Ελλάδας εξακολουθούν να περιβάλλονται από αυξημένη αβεβαιότητα. Η εξέλιξη της γεωπολιτικής κρίσης, η πορεία των μεταρρυθμίσεων και η ταχύτητα αξιοποίησης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης θα αποτελέσουν τους βασικούς παράγοντες που θα καθορίσουν την πορεία του πληθωρισμού και της ελληνικής οικονομίας τα επόμενα δύο χρόνια.
Πηγή: ot.gr
