Οι Έλληνες καταναλωτές εξακολουθούν να εκτιμούν ότι ο πληθωρισμός είναι υψηλότερος και να αναμένουν μεγαλύτερες αυξήσεις τιμών σε σχέση με τους καταναλωτές της υπόλοιπης ζώνης του ευρώ. Αυτό υποστηρίζει ειδική μελέτη του οικονομολόγου της Τράπεζας της Ελλάδος, Ευάγγελου Χαραλαμπάκη, με τίτλο «Οι αντιλήψεις και οι προσδοκίες των καταναλωτών για τον πληθωρισμό στην Ελλάδα και στη ζώνη του ευρώ: Ευρήματα από την Έρευνα Προσδοκιών των Καταναλωτών», στο πλαίσιο του Οικονομικού Δελτίου της Τράπεζας της Ελλάδος Νο 63.
Η μελέτη βασίζεται στα στοιχεία της Έρευνας Προσδοκιών των Καταναλωτών (Consumer Expectations Survey – CES) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, μιας μηνιαίας έρευνας στην οποία συμμετέχουν περίπου 19.000 ενήλικοι καταναλωτές από 11 χώρες της ευρωζώνης, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Η έρευνα καταγράφει τόσο τις αντιλήψεις των καταναλωτών για τον πληθωρισμό των τελευταίων δώδεκα μηνών όσο και τις προσδοκίες τους για τους επόμενους δώδεκα μήνες, αλλά και για ορίζοντα τριών και πέντε ετών.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι αντιλήψεις και οι πληθωριστικές προσδοκίες των Ελλήνων καταναλωτών είναι διαχρονικά υψηλότερες από εκείνες των καταναλωτών της ζώνης του ευρώ, εξέλιξη που παρατηρείται και σε άλλες χώρες, όπως η Πορτογαλία. Παράλληλα, οι αντιλήψεις και οι προσδοκίες ακολουθούν στενά την πορεία του επίσημου πληθωρισμού, όπως αυτός αποτυπώνεται στον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ), ενώ η αβεβαιότητα γύρω από τον πληθωρισμό αυξάνεται όταν οι προσδοκίες για νέες ανατιμήσεις βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα.
Πληθωρισμός και ανάπτυξη
Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης είναι ότι οι καταναλωτές δεν συνδέουν τον υψηλότερο πληθωρισμό με ισχυρότερη οικονομική ανάπτυξη. Αντίθετα, οι υψηλότερες πληθωριστικές προσδοκίες συνοδεύονται από πιο απαισιόδοξες εκτιμήσεις για την οικονομία. Ειδικότερα, οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό εμφανίζουν αρνητική συσχέτιση με τις προσδοκίες για την οικονομική ανάπτυξη και θετική συσχέτιση με τις προσδοκίες για την ανεργία, στοιχείο που, σύμφωνα με τον συγγραφέα, ενισχύει την άποψη ότι οι παράγοντες από την πλευρά της προσφοράς διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των πληθωριστικών προσδοκιών.
Η εμπειρική ανάλυση δείχνει ακόμη ότι οι αντιλήψεις των καταναλωτών για τον σημερινό πληθωρισμό επηρεάζουν θετικά τις προσδοκίες τους τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και σε ορίζοντα τριών και πέντε ετών. Ωστόσο, η επίδραση αυτή εξασθενεί όσο μεγαλώνει ο χρονικός ορίζοντας, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι καταναλωτές αναμένουν σταδιακή αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και ότι οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες τους παραμένουν σχετικά σταθερές.
Οι κοινωνικές ομάδες
Η μελέτη αναδεικνύει επίσης σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάμεσα στις κοινωνικές ομάδες. Οι Έλληνες καταναλωτές με χαμηλότερο επίπεδο χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού και εκπαίδευσης εμφανίζουν υψηλότερες μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες πληθωριστικές προσδοκίες, ενώ η περιορισμένη ρευστότητα, η δυσχερής οικονομική κατάσταση και οι δυσκολίες πρόσβασης σε τραπεζική χρηματοδότηση ενισχύουν τις προσδοκίες για υψηλότερο πληθωρισμό περισσότερο στην Ελλάδα απ’ ό,τι στον μέσο όρο της ευρωζώνης.
Ακόμη, η περιορισμένη ρευστότητα, η δυσχερής χρηματοοικονομική κατάσταση και η δυσκολία πρόσβασης σε τραπεζική χρηματοδότηση επιδρούν αυξητικά στις πληθωριστικές προσδοκίες των καταναλωτών στην Ελλάδα, περισσότερο από ό,τι στη ζώνη του ευρώ.
Καταλήγοντας, ο Ευάγγελος Χαραλαμπάκης επισημαίνει ότι η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι καταναλωτές διαμορφώνουν τις πληθωριστικές τους προσδοκίες είναι κρίσιμη τόσο για την αποτελεσματικότητα της νομισματικής πολιτικής όσο και για τη βελτίωση της επικοινωνίας των κεντρικών τραπεζών, καθώς η CES παρέχει αναλυτικά και έγκαιρα στοιχεία που επιτρέπουν την καλύτερη κατανόηση της συμπεριφοράς των νοικοκυριών απέναντι στον πληθωρισμό.
Πηγή: ot.gr
