Καλύτερες οι προοπτικές ανάπτυξης της Ελλάδας μετά την συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν -…

Του Τάσου Δασόπουλου 

Επενδύσεις και τουρισμός εκτιμούν αρμόδιες πηγές του ΥΠΕΘΟ ότι θα διατηρήσουν τον ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας στο 2% για το σύνολο του χρόνου, αν τελικά η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν οδηγήσει στην αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα στενά του Ορμούζ. 

Ο προβληματισμός που υπήρχε για τις εξαγωγές αφορούσε κυρίως τον τουρισμό και τις ενδεχόμενες επιπτώσεις που μπορούσε να η κρίση στις αφίξεις, ειδικά στην παράταση της σεζόν μετά τον Σεπτέμβριο, όταν φτάνει στη χώρα μας ο λεγόμενος “ακριβός” τουρισμός. Δηλαδή οι επισκέπτες οι οποίοι έρχονται με τα δικά τους σκάφη και καταγράφουν τις μεγαλύτερες κατά κεφαλήν καταναλώσεις. Αν δεν γίνει κάτι απρόβλεπτο που θα επιδεινώσει ξανά την κατάσταση στη Μέση Ανατολή και τις χώρες του Περσικού, είναι πολύ πιθανό οι εισπράξεις από τουρισμό να έχουν νέο ρεκόρ για το 2026. 

Οι επενδύσεις 

Ένας δεύτερος σημαντικός προβληματισμός ήταν οι άμεσες ξένες επενδύσεις. Το υπουργείο εθνικής οικονομίας και οικονομικών, είχε υπολογίσει για φέτος επενδύσεις συνολικού ύψους περίπου 42 δισ. ευρώ. Από αυτές, τα 16,9 δισ. θα είναι δημόσιες επενδύσεις και περίπου 25 δισ. ευρώ θα είναι επενδύσεις χωρίς συγχρηματοδότηση από κοινοτικές αναπτυξιακές πρωτοβουλίες, όπως είναι το ΕΣΠΑ και το ΤΑΑ. Κυριότερος αντίπαλος για την υλοποίηση των επενδύσεων από τις αρχές Μαρτίου μέχρι και τώρα ήταν η αβεβαιότητα στις αγορές, η οποία έκανε τους πάντες επιφυλακτικούς, ειδικά για χώρες όμως η Ελλάδα, η οποία βρίσκεται κοντά στο πόλεμο που είχε ξεσπάσει στο Ιράν. Με την συμφωνία όμως, το κλίμα εξομαλύνεται και θα είναι πιο εύκολο να πραγματοποιηθούν επενδύσεις, οι οποίες θα στηρίξουν και την αύξηση του ΑΕΠ. 

Ένας δεύτερος ανασταλτικός παράγοντας είναι η αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ. Τούτο αν υλοποιήσει στο σύνολο του το σενάριο που έχουν προεξοφλήσει οι αγορές για τρεις αυξήσεις επιτοκίων του ευρώ της τάξης του -0,25% η κάθε μία μέχρι και το τέλος του χρόνου. Η αύξηση του κόστους χρήματος δεν ευνοεί τις επενδύσεις. Ωστόσο, αν η συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχει γερές βάσεις, ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη θα υποχωρήσει και η ΕΚΤ αναμένεται ότι θα αλλάξει τη στάση της. Μετά τις τελευταίες εξελίξεις, η ΤτΕ στο οικονομικό της Δελτίο προέβλεπε για την Ελλάδα ανάπτυξη 1,9% το 2026 και το 2027 και 2% για το 2028. Με άλλα λόγια, προέβλεπε ότι με την άρση της κρίσης, η Ελλάδα θα συνεχίσει να συγκλίνει σε επίπεδο εισοδημάτων με τον μέσο όρο της ΕΕ. 

Η ακρίβεια επιμένει 

Το μεγάλο πρόβλημα για την Ελλάδα, που αποτελεί και βασικότερη συνέπεια της κρίσης, είναι η άνοδος των τιμών. Παρά την πτώση των τιμών του πετρελαίου, οι τιμές στα υγρά καύσιμα αποκλιμακώνονται με αργούς ρυθμούς. Ο φόβος για τη συνέχιση της αύξησης του πληθωρισμού αφορά τις δευτερογενείς επιδράσεις των υψηλών τιμών στα καύσιμα για τις περίπου 100 ημέρες που διαρκούσε η κρίση. Μέτρα όπως το καθεστώς ανώτερου ποσοστού κέρδους και η επιδότηση του πετρελαίου κίνησης συγκράτησαν κάπως τα πράγματα τις ημέρες της κρίσης. Ωστόσο, το τρίμηνο κατά το οποίο οι τιμές της ενέργειας ήταν υψηλές, αποτέλεσε βάση για νέες ανατιμήσεις στα αγαθά που παρήχθησαν το διάστημα αυτό και σύντομα, οι αυξημένες τιμές θα βρεθούν στα ράφια των σούπερ μάρκετ και στους πάγκους της λαϊκής. Την κατάσταση θα επιβαρύνει η θερινή περίοδος κατά την οποία το κέντρο βάρος της κατανάλωσης μεταφέρεται από τα αστικά κέντρα στην περιφέρεια, λόγω του τουρισμού.