Η προκαταρκτική ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν είχε μόλις τεθεί σε ισχύ, όταν την Παρασκευή (19 Ιουνίου 2026) η κατάσταση παραλίγο να εκτροχιαστεί. Για δεύτερη φορά μέσα σε λίγες εβδομάδες, το μέτωπο που απείλησε να τινάξει στον αέρα τη συμφωνία ήταν ο Λίβανος.
Η σύγκρουση εκεί, που κάποτε θεωρούνταν δευτερεύουσα, έχει πλέον μετατραπεί σε βασικό εμπόδιο για την οριστική παύση των πυρών στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με τους New York Times.
Οι μάχες μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ κλιμακώθηκαν επικίνδυνα, οδηγώντας στην ακύρωση νέου γύρου συνομιλιών μεταξύ αμερικανών και ιρανών αξιωματούχων στην Ελβετία. Πηγές ανέφεραν ότι η Τεχεράνη αποσύρθηκε από τις διαπραγματεύσεις εξαιτίας των ισραηλινών επιθέσεων στον Λίβανο.
«Η νέα ηγεσία του Ιράν θεωρεί τον Λίβανο αναπόσπαστο μέρος της εθνικής της ασφάλειας», δήλωσε ο Μοχανάντ Χάτζε Αλί, ανώτερος ερευνητής στο Κέντρο Κάρνεγκι για τη Μέση Ανατολή. «Για το Ιράν, ο τελικός στόχος είναι η αποχώρηση του Ισραήλ από τον Λίβανο».
Ήταν η δεύτερη φορά που οι συνομιλίες ματαιώνονταν λόγω της έντασης στα σύνορα. Νωρίτερα τον Ιούνιο, οι επιθέσεις του Ισραήλ στα προάστια της Βηρυτού είχαν προκαλέσει ιρανικά πυραυλικά πλήγματα, στα οποία το Ισραήλ απάντησε με εκτεταμένες επιθέσεις εντός της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Η διακοπή των συνομιλιών σημειώθηκε λίγες ημέρες μετά την υπογραφή προκαταρκτικής συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου ΗΠΑ–Ιράν, που προέβλεπε «άμεση και μόνιμη παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων» και δέσμευση για τη διαφύλαξη της «εδαφικής ακεραιότητας και κυριαρχίας» του Λιβάνου.
Διπλωματικές εντάσεις και αντιδράσεις
Η συμπερίληψη του Λιβάνου στη συμφωνία θεωρήθηκε διπλωματική επιτυχία για το Ιράν, που είχε επιμείνει να περιληφθεί η χώρα λόγω της στενής σχέσης του με τη Χεζμπολάχ. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, αντέδρασε έντονα στους όρους αυτούς, δεσμευόμενος να συνεχίσει τη στρατιωτική εκστρατεία. Παρ’ όλα αυτά, ο πρέσβης του Ισραήλ στις ΗΠΑ, Γιεχίελ Λάιτερ, δήλωσε ότι η χώρα του είχε δεσμευτεί για άμεση κατάπαυση του πυρός, αν και οι επιχειρήσεις στο νότιο Λίβανο συνεχίζονται «για την εξουδετέρωση της Χεζμπολάχ».
Οι όροι της συμφωνίας έχουν προκαλέσει ερωτήματα, καθώς ούτε το Ισραήλ ούτε η Χεζμπολάχ υπέγραψαν το μνημόνιο. Παραμένει ασαφές πώς θα εφαρμοστεί και αν θα υπάρξει συμμόρφωση από τις εμπλεκόμενες πλευρές.
Εύθραυστη εκεχειρία και ανησυχίες Ουάσιγκτον
Η αμερικανική πλευρά, υπό τον Ντόναλντ Τραμπ, εμφανίζεται ανήσυχη ότι οι συνεχιζόμενες ισραηλινές επιθέσεις μπορεί να υπονομεύσουν τη συμφωνία. Ο Τραμπ έχει εκφράσει την απογοήτευσή του προς τον Νετανιάχου, πιέζοντας για περιορισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Αν και το Ισραήλ έχει μειώσει τη συχνότητα των επιθέσεων, οι συγκρούσεις συνεχίζονται. Η Χεζμπολάχ ανακοίνωσε ενέδρα σε ισραηλινά στρατεύματα κοντά στη Ναμπατίε, με τέσσερις νεκρούς στρατιώτες, ενώ το Ισραήλ απάντησε με περισσότερες από 150 επιθέσεις, προκαλώντας τουλάχιστον 47 θανάτους, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου.
Ο Ασάφ Όριον, συνταξιούχος ισραηλινός ταξίαρχος, σημείωσε ότι το Ιράν «κατάφερε να συνδέσει τα δύο μέτωπα» και να αξιοποιήσει τις διαπραγματεύσεις με τον Τραμπ, αλλά είναι «πολύ νωρίς για να κριθεί» αν η αυτοσυγκράτηση θα διατηρηθεί.
Το μέλλον της ειρήνης στον Λίβανο
Η πρόσφατη εμπειρία της εκεχειρίας του Απριλίου δείχνει πόσο εύθραυστη είναι η ισορροπία. Παρότι το Ισραήλ είχε ανακοινώσει παύση επιθετικών επιχειρήσεων, επανέλαβε τις επιθέσεις επικαλούμενο «δικαίωμα αυτοάμυνας» και στη συνέχεια επέκτεινε την εισβολή του.
Νέος γύρος συνομιλιών μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου προγραμματίζεται για την επόμενη εβδομάδα στην Ουάσιγκτον, όπως ανακοίνωσε το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών μετά από επικοινωνία του υπουργού Μάρκο Ρούμπιο με τον πρόεδρο του Λιβάνου, Τζόζεφ Αούν.
Αδιέξοδο για τη Χεζμπολάχ και την ισραηλινή κατοχή
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η επιρροή του Ιράν στη Χεζμπολάχ έχει ενισχυθεί μετά τον θάνατο του Χασάν Νασράλα σε ισραηλινή επιδρομή το 2024. Παρά τις κατά καιρούς εκεχειρίες, οι συγκρούσεις αναζωπυρώθηκαν με τον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ εναντίον του Ιράν στις αρχές του 2026.
Η ερευνήτρια Λίνα Χατίμπ από το Chatham House εκτιμά ότι η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν «μπορεί να δημιουργήσει προϋποθέσεις αποκλιμάκωσης» αλλά δεν επιλύει τα θεμελιώδη ζητήματα: την αποχώρηση του Ισραήλ και το μέλλον του οπλοστασίου της Χεζμπολάχ. Οι ισραηλινές δυνάμεις εξακολουθούν να κατέχουν μεγάλο τμήμα του νότιου Λιβάνου, ενώ περισσότεροι από ένα εκατομμύριο κάτοικοι έχουν εκτοπιστεί.
Το Ισραήλ δηλώνει ότι δεν δεσμεύεται από τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν σχετικά με τον Λίβανο, ενώ η Χεζμπολάχ επιμένει ότι η παρουσία ισραηλινών στρατευμάτων δικαιολογεί τη διατήρηση των όπλων της. Η κυβέρνηση του Λιβάνου έχει δεσμευτεί να θέσει τον έλεγχο όλων των όπλων στο κράτος, χωρίς όμως να διαθέτει τα μέσα για να το επιβάλει.
«Είναι απίθανο η σύγκρουση στο Λίβανο να επιλυθεί σύντομα», κατέληξε η Χατίμπ.
Πηγή: tanea.gr
