Του Νίκου Ρουσάνογλου
Δομικές είναι οι μεταβολές που καταγράφονται στην αγορά κατοικίας σήμερα, καθώς η μείωση της ιδιοκατοίκησης και η αύξηση του ποσοστού των νοικοκυριών που νοικιάζουν έχουν αλλάξει και τα χαρακτηριστικά της ζήτησης.
Σύμφωνα με την έρευνα της Prosperty, που παρουσιάστηκε στην έναρξη του 4ου Real Estate Conference “Νέα εποχή για την αγορά ακινήτων – Ευκαιρίες και Προκλήσεις” του Capital.gr/Forbes, η νέα στεγαστική πραγματικότητα επιβάλλει την αναθεώρηση πολλών από τα μέχρι πρότινος δεδομένα, όσον αφορά τη διαμόρφωση της ζήτησης και κυρίως της προσβασιμότητας στην απόκτηση κατοικίας.
Παρακολουθήστε ζωντανά τις εργασίες από το Μέγαρο Μουσικής
“Νέοι με χαμηλούς ή ασταθείς μισθούς δυσκολεύονται συνολικά να υποστηρίξουν την αγορά κατοικίας. Όμως ακόμη και χιλιάδες νέα ζευγάρια με μεσαία εισοδήματα δεν εμποδίζονται κυρίως από τη μηνιαία δόση. Αποκλείονται επειδή δεν μπορούν να συγκεντρώσουν την προκαταβολή που απαιτείται για να μπουν στην αγορά. Πώς μπορεί μια νέα γενιά να αποκτήσει σπίτι, όταν το κόστος στέγασης καταναλώνει το κεφάλαιο που απαιτείται για να το αγοράσει;”, αναφέρεται στην έρευνα της Prosperty.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη κι ένα ζευγάρι με μηνιαίο εισόδημα 3.000 ευρώ υπολογίζεται ότι θα χρειαστεί σχεδόν δύο δεκαετίες (19 χρόνια) για να αποταμιεύσει το απαιτούμενο ποσό για την αγορά κατοικίας, χωρίς μάλιστα να υπολογίζεται το στεγαστικό δάνειο, εφόσον μένει στο ενοίκιο. Συγκεκριμένα, για ένα ακίνητο 90-100 τ.μ., αξίας 320.000 ευρώ, απαιτείται η αποταμίευση ενός ποσού 80.000 ευρώ (64.000 ευρώ για την προκαταβολή και 16.000 για τα έξοδα μεταβίβασης), με τα υπόλοιπα 256.000 ευρώ να αφορούν τραπεζικό δανεισμό (δόση 1.200 ευρώ).
Αν, αντιθέτως, το ζευγάρι συνεχίζει να μένει στην οικογενειακή εστία, τότε ο χρόνος που χρειάζεται για να συγκεντρωθεί το ποσό αυτό πέφτει σε μόλις 6,5 χρόνια, δείγμα της σημασίας που έχει η διαμονή εκεί έναντι του ενοικίου. Όπως σημειώνει η Prosperty, “το πραγματικό εμπόδιο δεν είναι η μηνιαία δόση του δανείου, αλλά η αδυναμία δημιουργίας του αρχικού κεφαλαίου που απαιτείται για την πρόσβαση στο στεγαστικό δάνειο. Έτσι, δύο νοικοκυριά με το ίδιο εισόδημα έχουν εντελώς διαφορετική δυνατότητα αγοράς, ανάλογα με το αν διαθέτουν οικογενειακή στήριξη ή δωρεάν στέγαση, καθώς το υψηλό κόστος ενοικίασης και ζωής στις μεγάλες πόλεις περιορίζει δραματικά τη δυνατότητα αποταμίευσης, ακόμη και για οικογένειες με μεσαία ή υψηλότερα εισοδήματα”.
Η εικόνα αυτή έχει ασφαλώς και τις κοινωνικές της προεκτάσεις, καθώς σήμερα μόλις το 10% των νέων ηλικίας 25-34 ετών ζουν σε ιδιόκτητο σπίτι, από 25% που ήταν το αντίστοιχο ποσοστό το 2005, ενώ το ποσοστό των ενοικιαστών στο σύνολο του πληθυσμού έχει αυξηθεί σε σχεδόν 33% (3 στους 10 Έλληνες). Αντίστοιχα, πάνω από το 30% των νέων 25-34 ετών και το 56,3% εκείνων από 18-34 ετών συνεχίζει να μένει με τους γονείς του, κάτι που αλλάζει τη γεννητικότητα, τη δημιουργία οικογένειας, την κοινωνική και γεωγραφική κινητικότητα.
Το αποτέλεσμα είναι να αλλάζουν και οι αγοραστικές τάσεις της ζήτησης, η οποία μετατοπίζεται σε άλλες περιοχές που να είναι πιο προσιτές οικονομικά, ενώ συμβιβασμοί γίνονται και σε άλλα ζητήματα, όπως ο όροφος (χαμηλότερος), η ηλικία (μεγαλύτερη), η θέση στάθμευσης, η ενεργειακή κλάση (χαμηλότερη) και οι ανάγκες ανακαίνισης. Παράλληλα, αποκλείονται πλέον τα νεόδμητα ακίνητα, τα οποία είναι πλέον απρόσιτα για τη μεσαία τάξη, ειδικά στα βόρεια και τα νότια προάστια, αλλά και στο κέντρο της Αθήνας.
Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με την Prosperty, δημιουργούνται νέες ζώνες ζήτησης. Για παράδειγμα, στα βόρεια προάστια παρατηρείται εσωτερική μετακίνηση των νέων οικογενειών προς πιο βόρεια σημεία, πιο περιφερειακά ή και σε ακίνητα μεγαλύτερης ηλικίας, ενώ οι περιοχές υψηλής ζήτησης είναι πλέον το Χαλάνδρι, ο Παπάγου, τα Βριλήσσια, ο Γέρακας και η Παλλήνη, αντί, π.χ., για την Κηφισιά, το Μαρούσι και το Νέο Ψυχικό. Παρόμοιες τάσεις παρατηρούνται και στα νότια (π.χ. Αργυρούπολη, Άγιος Δημήτριος και Άνω Γλυφάδα), ή στο κέντρο της Αθήνας, όπου η ζήτηση μετακινείται προς συνοικίες όπως η Κυψέλη και τα Πατήσια.
Πηγή: capital.gr
