Της Ελευθερίας Πιπεροπούλου
Σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, αναδιάταξης των εφοδιαστικών αλυσίδων και ταχύτατης τεχνολογικής αλλαγής, οι οικονομικές σχέσεις Ελλάδας–ΗΠΑ εισέρχονται σε νέα φάση ενίσχυσης και διεύρυνσης. Όπως αναδείχθηκε σε διαδικτυακή εκδήλωση του Ελληνοαμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, οι διμερείς σχέσεις βρίσκονται σε ισχυρή τροχιά ανάπτυξης, με τις άμεσες ξένες επενδύσεις των ΗΠΑ στην Ελλάδα να ανέρχονται σε 1,9 δισ. δολάρια και με προοπτικές περαιτέρω ενίσχυσης του εμπορίου και των επενδυτικών ροών. Παράλληλα, διαμορφώνεται ένα νέο πεδίο συνεργασιών σε κρίσιμους τομείς όπως η ενέργεια, οι υποδομές, η τεχνολογία και η άμυνα, καθώς η Ελλάδα ενισχύει τον ρόλο της ως περιφερειακός κόμβος στη διατλαντική οικονομία.
Τα μεγέθη της διατλαντικής οικονομίας
Ο πρόεδρος του Ελληνοαμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, Γιάννης Σαρακάκης, ανέφερε ότι η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στο νέο διεθνές περιβάλλον, το οποίο χαρακτηρίζεται από γεωπολιτική αβεβαιότητα, μεταβολές στο διεθνές εμπόριο, αναδιάρθρωση των εφοδιαστικών αλυσίδων και ταχύτατη τεχνολογική μετάβαση.
Σε αυτό το πλαίσιο, υπογράμμισε ότι η σχέση Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών παραμένει όχι μόνο ισχυρή, αλλά και καθοριστική για τη σταθερότητα, τις επενδύσεις και τη βιώσιμη ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας.
Ο ίδιος παρουσίασε τα δεδομένα της “Έκθεσης Διατλαντικής Οικονομίας 2026”, σύμφωνα με την οποία η διατλαντική οικονομία ανέρχεται σε 9,8 τρισεκατομμύρια δολάρια, ενώ καθημερινά διακινούνται αγαθά και υπηρεσίες αξίας άνω των 6,4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών. Όπως σημείωσε, τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν όχι μόνο το μέγεθος μιας οικονομικής σχέσης, αλλά έναν από τους βασικότερους πυλώνες παγκόσμιας σταθερότητας, επενδυτικής συνεργασίας και τεχνολογικής καινοτομίας.
Οι οικονομικές σχέσεις Ελλάδας–ΗΠΑ
Για την Ελλάδα ειδικότερα, τα δεδομένα εμφανίζονται ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Ελληνοαμερικανικού Επιμελητηρίου.
Σύμφωνα με την “Έκθεση Διατλαντικής Οικονομίας 2026”, οι οικονομικές σχέσεις Ελλάδας–ΗΠΑ εμφανίζουν σαφή ενίσχυση τα τελευταία χρόνια, με την επενδυτική και εμπορική δραστηριότητα να καταγράφει ανοδική πορεία σε σειρά δεικτών.
Η θέση των αμερικανικών άμεσων ξένων επενδύσεων στην Ελλάδα σχεδόν εξαπλασιάστηκε μέσα σε μία πενταετία, φτάνοντας τα 2 δισ. δολάρια το 2024, από λίγο πάνω από 300 εκατ. δολάρια το 2019. Την ίδια στιγμή, οι ελληνικές άμεσες επενδύσεις στις ΗΠΑ καταγράφουν ήπια αλλά σταθερή άνοδο.
Σε επίπεδο πραγματικής οικονομίας, οι θυγατρικές αμερικανικών εταιρειών στην Ελλάδα εμφανίζουν σημαντικά υψηλότερη δραστηριότητα σε σχέση με τις ελληνικές θυγατρικές στις ΗΠΑ: οι πρώτες εκτιμάται ότι πραγματοποίησαν πωλήσεις ύψους 7 δισ. δολαρίων, έναντι 2,1 δισ. δολαρίων των δεύτερων.
Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται και στην απασχόληση, καθώς οι αμερικανικές εταιρείες στην Ελλάδα υποστηρίζουν περίπου 20.085 θέσεις εργασίας, ενώ οι ελληνικές επιχειρήσεις στις ΗΠΑ περίπου 3.914.
Στο εμπόριο αγαθών, το 2025 οι αμερικανικές εξαγωγές προς την Ελλάδα διαμορφώθηκαν περίπου στα 2,5 δισ. δολάρια, έναντι 2,4 δισ. δολαρίων των ελληνικών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ, με το ισοζύγιο να καταγράφει οριακό πλεόνασμα υπέρ των Ηνωμένων Πολιτειών, της τάξεως των 0,1 δισ. δολαρίων.
Στο πεδίο των υπηρεσιών, οι αμερικανικές εξαγωγές προς την Ελλάδα το 2024 ανήλθαν σε περίπου 785 εκατ. δολάρια, ενώ οι αμερικανικές εισαγωγές υπηρεσιών από την Ελλάδα έφτασαν τα 6,4 δισ. δολάρια.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι ΗΠΑ καλύπτουν το 1,8% των συνολικών ελληνικών εισαγωγών, ενώ απορροφούν το 4,2% των ελληνικών εξαγωγών. Οι αμερικανικές εξαγωγές προς την Ελλάδα αφορούν κυρίως προϊόντα στους τομείς του πετρελαίου και φυσικού αερίου, των ηλεκτρονικών και υπολογιστικών προϊόντων, των χημικών και των προϊόντων πετρελαίου. Αντίστοιχα, οι ελληνικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ αφορούν κυρίως τρόφιμα, πετρελαιοειδή, βασικά μέταλλα και μεταποιημένα μεταλλικά προϊόντα.
Αυτό που καθίσταται ακόμη πιο σημαντικό, όπως επεσήμανε ο κ. Σαρακάκης, είναι ότι η Ελλάδα αναγνωρίζεται πλέον διεθνώς όχι μόνο ως αξιόπιστος εταίρος, αλλά και ως χώρα που ενισχύει σταθερά το στρατηγικό και επενδυτικό της αποτύπωμα.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στους τομείς της ενέργειας, των υποδομών, των logistics, της άμυνας, της ψηφιακής μετάβασης και των νέων τεχνολογιών, οι οποίοι, σε συνδυασμό με το υψηλού επιπέδου ανθρώπινο δυναμικό, διαμορφώνουν ένα περιβάλλον αυξανόμενων ευκαιριών και διεθνούς ενδιαφέροντος.
Οι διατλαντικές σχέσεις σε φάση επαναπροσδιορισμού
Ο Γενικός Διευθυντής του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, Ηλίας Σπυρτούνιας, σημείωσε ότι η διεθνής οικονομική συγκυρία βρίσκεται σε μια περίοδο βαθιών αλλαγών, όπου το πλαίσιο των διεθνών σχέσεων επανακαθορίζεται.
Ο κ. Σπυρτούνιας αναφέρθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο της Ελλάδας, σημειώνοντας ότι η χώρα αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ως πυλώνας σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και ως αναδυόμενος κόμβος ενέργειας, logistics, υποδομών και τεχνολογίας που συνδέει την Ευρώπη με ευρύτερες περιφερειακές αγορές.
Όπως υπογράμμισε, “η πρόκληση τώρα είναι πώς θα μετατρέψουμε τη στρατηγική τοποθέτηση σε μακροπρόθεσμη οικονομική αξία”, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη για περισσότερες επενδύσεις, ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και βαθύτερη ενσωμάτωση στις διατλαντικές αλυσίδες αξίας.
Από τα data centers έως τη ναυτιλία
Ο κ. Διονύσιος Πρωτοπαπάς, επικεφαλής Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της Ελληνικής Πρεσβείας στην Ουάσιγκτον, υπογράμμισε ότι η αμερικανική εξωτερική πολιτική έχει πλέον μετασχηματιστεί σε “εμπορική διπλωματία”, η οποία στην πράξη καλύπτει ένα ευρύ φάσμα τομέων όπως η άμυνα, η ενέργεια, η ναυτιλία, οι εφοδιαστικές αλυσίδες, οι κρίσιμες πρώτες ύλες και η τεχνολογία. Όπως σημείωσε, για να είναι μια χώρα στρατηγικά σημαντική για τις ΗΠΑ πρέπει να εντάσσεται σε αυτές τις προτεραιότητες, εκτιμώντας ότι η Ελλάδα έχει προσαρμοστεί γρήγορα και “ταιριάζει καλά σε αυτούς τους τομείς”.
Αναφερόμενος στις επενδύσεις, τόνισε ότι η ελληνική παρουσία στις ΗΠΑ είναι σημαντική, με τον όμιλο Τιτάν να αποτελεί βασικό επενδυτή. Παράλληλα, σημείωσε ότι οι ελληνικές επενδύσεις στις ΗΠΑ εκτιμώνται περίπου στα 2,5 δισ. δολάρια και περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, σημαντική παρουσία στον ναυτιλιακό τομέα.
Αντίστοιχα, υπογράμμισε ότι οι αμερικανικές επενδύσεις στην Ελλάδα έχουν επίσης ισχυρή παρουσία, με τις ΗΠΑ να κατατάσσονται σταθερά μεταξύ των 3–5 μεγαλύτερων ξένων επενδυτών στη χώρα.
Όπως σημείωσε, το συνολικό διμερές εμπόριο Ελλάδας–ΗΠΑ ανέρχεται σε περίπου 4,75 δισ. ευρώ. Η Ελλάδα εμφανίζει μικρό εμπορικό πλεόνασμα, της τάξεως των 60 εκατ. ευρώ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξάγουν προς την Ελλάδα κυρίως υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), ενώ η Ελλάδα εξάγει, μεταξύ άλλων, καύσιμα αεροσκαφών.
Στη συνέχεια, ο ομιλητής αναφέρθηκε στον αναδυόμενο ενεργειακό και τεχνολογικό άξονα της συνεργασίας Ελλάδας–ΗΠΑ, σημειώνοντας ότι υπάρχει έντονο αμερικανικό ενδιαφέρον για την ενεργειακή αγορά και τις υποδομές, με χαρακτηριστική αναφορά στον Κάθετο Διάδρομο.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα προσελκύει αυξανόμενο επενδυτικό ενδιαφέρον από τις ΗΠΑ σε τομείς όπως τα data centers, η ενέργεια και οι υποδομές, εκτιμώντας ότι η τάση αυτή είναι “πολύ ισχυρή και αυξανόμενη”, με προοπτική περαιτέρω ενίσχυσης τα επόμενα χρόνια.
Στο υψηλότερο επίπεδο η εικόνα της Ελλάδας
Η Κατερίνα Σώκου, Εκτελεστική Διευθύντρια στο Ελληνοαμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο, ανέφερε ότι η εικόνα της Ελλάδας στις ΗΠΑ έχει αλλάξει εντυπωσιακά την τελευταία δεκαετία, επισημαίνοντας ότι “η συνολική εικόνα της Ελλάδας στις ΗΠΑ βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο που έχει υπάρξει ποτέ”. Όπως εξήγησε, η μεταβολή αυτή δεν οφείλεται μόνο στον τουρισμό και τον πολιτισμό, αλλά και στο γεγονός ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζεται πλέον ως ασφαλής και ελκυστικός επενδυτικός προορισμός, με φιλοεπενδυτικές πολιτικές και μεταρρυθμίσεις που έχουν ενισχύσει την εμπιστοσύνη των ξένων επενδυτών.
Παράλληλα, σημείωσε ότι υπάρχει αυξημένο ενδιαφέρον από αμερικανικούς επενδυτικούς κύκλους αλλά και από την ελληνική ομογένεια, θέτοντας το ερώτημα του πώς αυτό το ενδιαφέρον μπορεί να μετουσιωθεί σε πραγματικές επενδύσεις. Όπως τόνισε χαρακτηριστικά, το ζητούμενο είναι “πώς θα μετατρέψουμε αυτό το αυξημένο ενδιαφέρον σε απτά αποτελέσματα”.
Αναφερόμενη στους τομείς με το μεγαλύτερο ανεκμετάλλευτο δυναμικό, η κα Σώκου υπογράμμισε ότι η ενέργεια, τα logistics και οι υποδομές αποτελούν κρίσιμους άξονες συνεργασίας, καθώς αξιοποιούν τη γεωγραφική θέση της Ελλάδας και τον ρόλο της στις περιφερειακές εφοδιαστικές αλυσίδες. Ωστόσο, επεσήμανε την ανάγκη απλοποίησης του ρυθμιστικού πλαισίου και επιτάχυνσης των διαδικασιών, ώστε να διευκολυνθεί η υλοποίηση επενδυτικών σχεδίων.
H Ελλάδα ως επενδυτικός κόμβος: προκλήσεις και προϋποθέσεις
Στο πλαίσιο της ημερίδας, τέθηκε στο επίκεντρο το ερώτημα κατά πόσο η Ελλάδα μπορεί να λειτουργήσει ως στρατηγικός κόμβος για την ευρύτερη περιοχή και να ενισχύσει τη θέση της στις διεθνείς αλυσίδες αξίας.
Ο καθηγητής Νίκος Βέττας, Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ, εξήγησε ότι η Ελλάδα είχε επιχειρήσει να λειτουργήσει ως περιφερειακό κέντρο τόσο χρηματοπιστωτικά όσο και παραγωγικά, ιδιαίτερα την περίοδο μετά την ένταξη στο ευρώ, με επέκταση προς τα Βαλκάνια, την Τουρκία και μέσω καλύτερης διασύνδεσης με την Ευρώπη.
Ωστόσο, όπως είπε, η εικόνα αυτή ανατράπηκε με την κρίση, καθώς η χώρα “κλείστηκε στο καβούκι της”, ιδίως στο χρηματοπιστωτικό επίπεδο, αφού οι ροές κεφαλαίων προς την Ελλάδα περιορίστηκαν σημαντικά.
Ο κ. Βέττας υπογράμμισε ότι βασική προϋπόθεση για τη μελλοντική πορεία είναι η εξειδίκευση του ανθρώπινου δυναμικού και η συνολική διαχείριση της γνώσης. Παράλληλα, ανέφερε ότι αυτό δεν αφορά μόνο Έλληνες, αλλά και ανθρώπους από το εξωτερικό που θα μπορούσαν να σπουδάσουν, να εργαστούν ή να δραστηριοποιηθούν στη χώρα ως ψηφιακοί νομάδες ή στελέχη επιχειρήσεων.
Τα εμπόδια για τους ξένους επενδυτές
Ο Διευθυντής Στρατηγικών Επενδύσεων της Enterprise Greece, Άκης Σκλάβος, απαντώντας σε ερώτηση για τα πρακτικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ξένοι επενδυτές στην Ελλάδα, ανέφερε ότι τα σημαντικότερα εμπόδια εντοπίζονται σε δύο βασικούς άξονες.
Ο πρώτος αφορά την αδειοδότηση, την οποία περιέγραψε ως σύνθετη διαδικασία με δύο βασικά προβλήματα: την καθυστέρηση των διοικητικών διαδικασιών και το περίπλοκο χωροταξικό, πολεοδομικό και περιβαλλοντικό πλαίσιο, ειδικά για μεγάλες επενδύσεις.
Ο δεύτερος άξονας αφορά τη δικαιοσύνη και τις καθυστερήσεις στην απονομή της, ιδίως σε διοικητικές και επενδυτικές υποθέσεις.
Όπως ανέφερε, τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικές αλλαγές, μεταξύ των οποίων η δημιουργία νέου δικαστικού χάρτη, η ψηφιοποίηση διαδικασιών και η αναθεώρηση κωδίκων δικονομίας.
Σε επίπεδα ρεκόρ η διατλαντική οικονομία
Ο Thibaut L’ Ortye, Chief Policy and Public Affairs Officer του AmCham EU, υπογράμμισε ότι το σημαντικότερο εύρημα της έκθεσης είναι το μέγεθος της διατλαντικής οικονομίας, η οποία ανέρχεται σε 9,8 τρισ. δολάρια και αποτελεί, όπως ανέφερε, τη μεγαλύτερη και πιο ολοκληρωμένη οικονομική σχέση παγκοσμίως.
Όπως εξήγησε, το συγκεκριμένο μέγεθος δεν αποτυπώνει μόνο το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών, αλλά συνολικά τη δραστηριότητα επιχειρήσεων και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, γεγονός που αναδεικνύει τη βαθιά διασύνδεση των δύο οικονομιών. Παράλληλα, σημείωσε ότι η σύγκριση με άλλες γεωγραφικές περιοχές καταδεικνύει ξεκάθαρα την υπεροχή της σχέσης ΗΠΑ–ΕΕ τόσο σε εμπορικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο εταιρικής παρουσίας.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, το 2025 αποτέλεσε χρονιά ρεκόρ για τη διατλαντική οικονομία, παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις και τις μεταβολές στην εμπορική πολιτική. Ειδικότερα, τόνισε ότι η Ευρώπη παραμένει ο βασικός προορισμός των αμερικανικών άμεσων ξένων επενδύσεων, απορροφώντας το 56%, ποσοστό που είναι 3,5 φορές υψηλότερο σε σχέση με την περιοχή Ασίας–Ειρηνικού.
Αντίστοιχα, επισήμανε ότι και οι ευρωπαϊκές επενδύσεις προς τις ΗΠΑ παραμένουν ιδιαίτερα ισχυρές, στοιχείο που, όπως ανέφερε, επιβεβαιώνει τον αμοιβαίο και αμφίδρομο χαρακτήρα της σχέσης.
Ο L’ Ortye σημείωσε επίσης ότι η οικονομική διασύνδεση αποτυπώνεται και στη δημιουργία αξίας, καθώς το 54% των κερδών των αμερικανικών εταιρειών παράγεται στην Ευρώπη, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για την Ασία–Ειρηνικό ανέρχεται στο 22%. Αντίστοιχα, το 41% των παγκόσμιων κερδών ξένων εταιρειών στις ΗΠΑ προέρχεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αναφερόμενος ειδικά στα κράτη-μέλη, υπογράμμισε ότι η αξία της διατλαντικής σχέσης διαχέεται και σε εθνικό επίπεδο, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα επωφελείται τόσο άμεσα όσο και έμμεσα, μέσω εφοδιαστικών αλυσίδων και δευτερογενών επιδράσεων στην οικονομία.
Πηγή: capital.gr
