Η αυτοδιοίκηση χρησιμοποιείται ως το τέλειο άλλοθι της ανικανότητας της κεντρικής εξουσίας
Ο Δήμαρχος Αγιάς κ. Αντώνης Γκουντάρας μιλώντας στην «Π.Θ.» εστίασε στο βασικό και διαχρονικό πρόβλημα της ελληνικής δημόσιας διοίκησης, που είναι η απουσία σαφών χρήσεων γης, γεγονός που προκαλεί σύγχυση και εμποδίζει την ανάπτυξη.
Μας κλείνουν τις τράπεζες και τα υποκαταστήματα των ΕΛΤΑ. Πλημμυρίζουμε, τα ζώα θανατώνονται και οι άνθρωποι βουλιάζουν στην απόγνωση
Τονίζει πως η αυτοδιοίκηση λειτουργεί συχνά ως «άλλοθι» της κεντρικής εξουσίας, η οποία μεταφέρει ευθύνες χωρίς να παρέχει τους απαραίτητους πόρους ή το κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο. Έτσι, οι δήμοι στερούνται ουσιαστικής αυτονομίας και περιορίζονται σε διαχείριση συγχρηματοδοτούμενων έργων, αδυνατώντας να καλύψουν βασικές ανάγκες.
Συνέντευξη στη Λόλα Γάτσιου από την «Πολιτεία Θεσσαλών» Κυριακή 3 Μαϊου 2026
Αναφέρεται σε συνεχή γραφειοκρατικά εμπόδια και καθυστερήσεις έργων, αποδίδοντας ευθύνες στο κράτος και τις υπηρεσίες του. Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι οι δήμοι μένουν ουσιαστικά μόνοι στη διαχείριση κρίσεων, χωρίς επαρκή στήριξη, κάτι που γίνεται εμφανές σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών. Εκφράζει ανησυχία για την ερήμωση της υπαίθρου, τη μείωση του πληθυσμού και την πίεση στον αγροτικό τομέα λόγω πολιτικών επιλογών και ευρωπαϊκών κατευθύνσεων.
Η μείωση του αριθμού των αγροτών, η όλο και μικρότερη οικονομική δραστηριότητα, η μετανάστευση εσωτερική και εξωτερική αποτυπώνονται στη μείωση του πληθυσμού
Επιπλέον, επισημαίνει την έλλειψη στρατηγικού σχεδίου για την ανάπτυξη της περιφέρειας και τις ανισότητες σε σχέση με τα αστικά κέντρα. Για την Αγιά ειδικότερα, αναγνωρίζει ως βασικά εμπόδια την ανεπαρκή υποδομή και την απουσία επενδύσεων. Τέλος, δηλώνει ότι στόχος του είναι η αναστροφή της δημογραφικής συρρίκνωσης και εκφράζει την πεποίθηση ότι η αυτοδιοίκηση μπορεί να εξελιχθεί σε βασικό αναπτυξιακό μοχλό, εφόσον ξεπεραστούν παθογένειες όπως το πελατειακό σύστημα.
Κύριε Δήμαρχε, μετά από τόσα χρόνια στη διοίκηση του Δήμου Αγιάς, τι είναι αυτό που δεν αλλάζει όσο κι αν αλλάζουν οι κυβερνήσεις; Πού «κολλάει» διαχρονικά το σύστημα;
Αν μπορούσα να συνοψίσω σε μία πρόταση τη χρόνια κακοδαιμονία της ελληνικής δημόσιας διοίκησης, η πρόταση αυτή θα ήταν: «Χρήσεις γης». Όσο κι αν σας φαίνεται περίεργο, από αυτή την έλλειψη ξεκινά το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος της σύγχυσης που ταλαιπωρεί τους πολίτες, αλλά και τους αιρετούς της αυτοδιοίκησης. Ζούμε σε μια χώρα που εν έτη 2026 δεν ξέρει ακόμα πού χτίζει σπίτια, επιχειρήσεις, πού τοποθετεί ενεργειακές υποδομές ή τουριστικές και αγροτικές εκμεταλλεύσεις. Και κάπου εκεί αρχίζει η παράνοια…
Αν σας ζητούσα να πείτε μια αλήθεια που «δεν λέγεται» δημόσια για την Αυτοδιοίκηση, ποια θα ήταν;
Η αλήθεια είναι πως η αυτοδιοίκηση χρησιμοποιείται ως το τέλειο άλλοθι της ανικανότητας της κεντρικής εξουσίας. Ό,τι δεν μπορεί ή δεν θέλει να διαχειριστεί το «πετάει» στην αυτοδιοίκηση, φορτώνοντάς της την ευθύνη, χωρίς βέβαια να συνοδεύει την ευθύνη αυτή με το απαραίτητο θεσμικό πλαίσιο και τους πόρους.
Οι Δήμοι έχουν τελικά πραγματική αυτονομία ή λειτουργούν ως διαχειριστές αποφάσεων της κεντρικής διοίκησης;
Αυτονομία χωρίς πόρους δεν υπάρχει. Αυτή τη στιγμή οι δήμοι «ζουν» από τα συγχρηματοδοτούμενα έργα. Μπορούμε να φτιάξουμε αποχετευτικό σύστημα και δρόμους, αλλά δεν έχουμε λεφτά να αλλάξουμε τη λάμπα που κάηκε, για να το πούμε απλά.
Έχετε συγκρουστεί ποτέ με την κυβέρνηση για θέματα του Δήμου; Και αν ναι, ποιο ήταν το αποτέλεσμα;
Οι συγκρούσεις είναι ατελείωτες. Κάτι σαν καθημερινότητα. Όχι μόνο για εμένα, αλλά για το σύνολο νομίζω των δημάρχων της χώρας. Το αποτέλεσμα είναι συνήθως υποσχέσεις, οι οποίες κατά παράδοση δεν υλοποιούνται ποτέ.
Υπάρχουν έργα στην Αγιά που «κόλλησαν» σε υπουργεία ή γραφειοκρατία; Ποιος φέρει την ευθύνη;
Η Αγιά νομίζω ότι έχει το κλασσικότερο παράδειγμα όλων των εποχών. Ένα κομμάτι του παραλιακού δρόμο στη Σωτηρίτσα 150 μέτρων που δεν μορούσαμε να ασφαλτοστρώσουμε – ενώ όλο το υπόλοιπο δίκτυο ήταν έτοιμο – λόγω της κωλυσιεργίας των κρατικών υπηρεσιών. Αυτό ήταν πολύ γνωστό, αλλά πίσω από το συγκεκριμένο γεγονός υπάρχουν καθημερινά προβλήματα. Πολεοδομικές μελέτες, Κτηματική Υπηρεσία του Δημοσίου, αγροτικές επιδοτήσεις, αποζημιώσεις αγροτών, καταβολές χρημάτων από την τακτική επιχορήγηση των δήμων και εκατοντάδες άλλα. Θα μπορούσα να μιλάω για μέρες…
Μετά τα ακραία φαινόμενα των τελευταίων ετών, αισθάνεστε ότι οι Δήμοι έχουν αφεθεί μόνοι τους να διαχειριστούν κρίσεις;
Είναι νομίζω προφανές. Σας καλώ κ. Γάτσιου να ψάξετε πόσες φορές έχουν εξαγγελθεί μετά το Daniel τα αντιπλημμυρικά έργα. Πόσες φορές έχουν ανακοινωθεί χρηματοδοτήσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων. Γνωρίζετε, φαντάζομαι, ότι δεν έχει γίνει τίποτα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η γέφυρα του Παλαιοπύργου. Κάθε φορά που έχουμε ακραία καιρικά φαινόμενα, καλούνται οι δήμοι (και η Περιφέρεια για να είμαι δίκαιος) να βγάλουν «το φίδι από την τρύπα». Αλλά αυτή είναι η ιστορία του νεοελληνικού κράτους. Δεν σας λέω τίποτα καινούριο…
Αν αύριο συμβεί μια μεγάλη φυσική καταστροφή στην περιοχή σας, είστε έτοιμοι ή θα επαναληφθούν τα ίδια προβλήματα;
Για να είμαι απόλυτα σαφής, θα πρέπει να σας απαντήσω ότι εξαρτάται από το μέγεθος της καταστροφής. Αν έχουμε μια πλημμύρα σαν αυτή του Daniel όχι, δεν εύκολο να την αντιμετωπίσουμε. Και δεν θα είναι ποτέ εύκολο αν η κεντρική εξουσία δεν ενεργοποιηθεί στην κατεύθυνση της υλοποίησης έργων ορεινής υδρονομίας, φραγμάτων και αντιπλημμυρικής θωράκισης. Επίσης, σε μια μεγάλης έκτασης δασική πυρκαγιά στον Κίσσαβο, οι δυνάμεις μας είναι περιορισμένες. Ας ελπίσουμε ότι δεν θα αντιμετωπίσουμε τέτοια ζητήματα, κυρίως επειδή δουλεύουμε αρκετά με την πρόληψη.
Ποιο είναι το μεγαλύτερο ρίσκο που αντιμετωπίζει σήμερα ο Δήμος Αγιάς και δεν έχει συζητηθεί αρκετά;
Να σβήσουν τα φώτα στα χωριά μας. Ξέρετε κ. Γάτσιου η μεγαλύτερη προσπάθεια που κάνουμε τα τελευταία χρόνια είναι να κρατήσουμε τον κόσμο στην περιοχή. Για να συμβεί όμως αυτό πρέπει να υπάρχουν οι απαραίτητες υποδομές: Δουλειές, εισόδημα, δρόμοι. Εδώ μας κλείνουν τις τράπεζες και τα υποκαταστήματα των ΕΛΤΑ. Πλημμυρίζουμε, τα ζώα θανατώνονται και οι άνθρωποι βουλιάζουν στην απόγνωση. Και βέβαια για το δημογραφικό ακούμε μόνο ευχές…
Οι αγρότες της περιοχής σας βρίσκονται σε πίεση. Είναι θέμα πολιτικών επιλογών, ευρωπαϊκών κατευθύνσεων ή εθνικής αδυναμίας;
Είναι όλα μαζί. Οι πολιτικές επιλογές τα τελευταία χρόνια έχουν βάλει την αγροτική παραγωγή στο περιθώριο. Γιατί πιστεύετε ότι ξεφυτρώνουν φωτοβολταϊκά στον κάμπο; Οι ευρωπαϊκές κατευθύνσεις ακόμα χειρότερα. Η πρόσφατη συμφωνία της Mercosur για παράδειγμα είναι νομίζω χαρακτηριστική. Όπως και η νέα ΚΑΠ που μειώνει τους πόρους των άμεσων ενισχύσεων. Ότι παραμένει χάνεται στην ανικανότητα που σας περιέγραψα πριν.
Υπάρχει πραγματικό σχέδιο για την επιβίωση της ελληνικής περιφέρειας ή απλώς διαχείριση της φθοράς;
Δυστυχώς δεν φαίνεται να υπάρχει κάποιο σχέδιο. Όλα επαφίονται στη συνείδησή μας. Ο σώζων ευατόν σωθήτω δηλαδή. Τη διαχείριση της φθοράς που αναφέρετε την παρακολουθούμε εδώ και δεκαετίες. Η μείωση του αριθμού των αγροτών, η όλο και μικρότερη οικονομική δραστηριότητα, η μετανάστευση εσωτερική και εξωτερική αποτυπώνονται στη μείωση του πληθυσμού. Ενώ όλη η Ευρώπη προχωρά εδώ και δεκαετίες με την ενίσχυση των περιφερειακών υποδομών, στην Ελλάδα συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο.
Η Αγιά έχει δυνατότητες, αλλά δεν συγκαταλέγεται στους «ισχυρούς» τουριστικούς προορισμούς. Τι φταίει;
Οδικό δίκτυο, πολεοδομικό και μεγάλης κλίμακας επενδύσεις. Το κοντινότερο αεροδρόμιο είναι περίπου 200 χιλιόμετρα μακριά, για να φτάσει κανείς στα παράλια δεν βρίσκει ούτε κόμβο για να στρίψει και αν καταφέρει θα πρέπει να διανύσει ένα οδικό δίκτυο δύσκολο. Δεν θα βρει μεγάλο ξενοδοχείο και επενδύσεις μεγάλης κλίμακας στην περιοχή. Κι έτσι θα προτιμήσει κάτι πιο κοντινό και πιο εύκολο.
Υπάρχει ένα έργο, που αν γινόταν αύριο, θα άλλαζε ριζικά την εικόνα της περιοχής;
Ίσως όχι ένα μεγάλο έργο, αλλά αν είχαν συμβεί όσα σας έχω αναφέρει νωρίτερα, σίγουρα θα είχαμε μια διαφορετική πραγματικότητα. Μίλησα πριν για τουριστικές υποδομές μεγάλής κλίμακας. Με ποιες χρήσεις γης θα σκεφτεί κάποιος να επενδύσει στην περιοχή μας; Κι αυτό είναι μόνο ένα μικρό παράδειγμα.
Πώς κρίνετε συνολικά την κυβερνητική πολιτική απέναντι στην Αυτοδιοίκηση;
Νομίζω το περιέγραψα νωρίτερα. Το καλύτερο άλλοθι για την ανικανότητα ή την αδιαφορία.
Θεωρείτε ότι η περιφέρεια αντιμετωπίζεται ισότιμα με τα μεγάλα αστικά κέντρα;
Όχι βέβαια. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι το 80% της οικονομικής δραστηριότητας εξελίσσεται στην Αθήνα και περίπου το 90% της λήψης των αποφάσεων. Τι ρόλο να έχει σ’ αυτό η περιφέρεια, πόσο μάλλον μικροί δήμοι σαν το δικό μας. Ωστόσο οι Αμερικανοί λένε «δεν έχει σημασία το μέγεθος του σκύλοι στη μάχη, αλλά το μέγεθος της μάχης στην ψυχή του σκύλου».
Αν σας προτεινόταν ένας ρόλος στην κεντρική πολιτική σκηνή, θα τον εξετάζατε;
Δεν είναι κάτι που με απασχολεί.
Μετά από τόσα χρόνια στη διοίκηση, τι σας έχει κοστίσει περισσότερο προσωπικά;
Ο χρόνος που στέρησα από την οικογένειά μου και κάποια προβλήματα που απέκτησε η υγεία μου.
Υπάρχει κάτι που θα κάνατε διαφορετικά αν ξεκινούσατε σήμερα από την αρχή;
Αν ξεκινούσα με την εμπειρία που έχω σήμερα ναι. Θα έβαζα διαφορετικές προτεραιότητες στη διεκδίκηση πραγμάτων από την κεντρική εξουσία. Αλλά δυστυχώς αυτό δε γίνεται.
Ποιο είναι το έργο που θέλετε να αφήσετε πίσω σας ως «παρακαταθήκη»;
Δεν είναι ένα έργο. Είναι μια κατάσταση: Η αναστροφή των δημογραφικών δεικτών του Δήμου Αγιάς. Αλλά για να συμβεί αυτό χρειάζονται πολλά έργα, πολλή προσπάθεια και μεγάλος αγώνας.
Και τελικά: η Αυτοδιοίκηση στην Ελλάδα μπορεί να αλλάξει ή απλώς μαθαίνει να επιβιώνει;
Μπορεί να αλλάξει. Μπορεί να γίνει ο μεγαλύτερος αναπτυξιακός βραχίονας της χώρας, αρκεί να σπάσει το πελατειακό σύστημα που οδηγεί το πολιτικό προσωπικό σε άλλες επιλογές.
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Ο Αντώνης Γκουντάρας γεννήθηκε τον Σεπτέμβρη του 1969 στη Μελιβοία Αγιάς. Σπούδασε Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών, μηχανογραφημένη λογιστική και είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στη Διοίκησης Επιχειρήσεων και Δημόσιων οργανισμών (Μ.Β.Α.) και διατηρεί Λογιστικό Γραφείο στη Μελιβοία. Με την Τοπική Αυτοδιοίκηση ασχολήθηκε από μικρή ηλικία και αφιέρωσε ουσιαστικά τη ζωή του, παρακολουθώντας ταυτόχρονα όλες τις μεγάλες θεσμικές, διοικητικές και χωροταξικές αλλαγές που έγιναν στον χώρο.
Μετά το πρόγραμμα «Καλλικράτης» είναι εκλεγμένος Δήμαρχος του διευρυμένου Δήμου Αγιάς. Παράλληλα, είναι πρόεδρος του Φορέα Διαχείρισης Στερεών αποβλήτων του Νομού Λάρισας, αλλά και πρόεδρος του Συνδέσμου Δήμων Ιαματικών Πηγών Ελλάδος. Όλα αυτά τα χρόνια δραστηριοποιήθηκε ενεργά σε όλα τα συλλογικά όργανα της αυτοδιοίκησης και σήμερα είναι μέλος του Εποπτικού Συμβουλίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας και της Επιτροπής Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης. Επίσης είναι μέλος του Κογκρέσου Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης.
