Σε ένα διεθνές σκηνικό που μοιάζει ολοένα και πιο εύθραυστο, ο πρόεδρος της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, χρησιμοποίησε ίσως τη δραματικότερη γλώσσα της θητείας του, προειδοποιώντας ότι «η διεθνής τάξη καταρρέει σε αποδιοργάνωση και χάος». Η δήλωση, που έγινε κατά τη συνάντησή του με τον Ισπανό πρωθυπουργό στο Πεκίνο, και μεταδόθηκε από το Bloomberg, δεν πέρασε απαρατήρητη, καθώς ερμηνεύεται ως ευθεία αιχμή προς τη Δύση και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Την ίδια στιγμή, κορυφαίοι παίκτες του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος ενισχύουν το κλίμα ανησυχίας. Ο CEO της BlackRock, Λάρι Φινκ, προειδοποιεί για ένα διπλό σενάριο ακραίας αστάθειας λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, που θα μπορούσε να οδηγήσει είτε σε ανακούφιση των αγορών είτε σε εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου και παγκόσμια ύφεση. Παράλληλα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αναθεωρεί προς τα κάτω τις προβλέψεις του, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για σημαντική επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον γεωπολιτικής έντασης, ενεργειακής αβεβαιότητας και εύθραυστης οικονομικής ισορροπίας, οι προειδοποιήσεις από Πεκίνο, Wall Street και ΔΝΤ συγκλίνουν σε ένα κοινό συμπέρασμα: η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε μια από τις πιο απρόβλεπτες φάσεις των τελευταίων δεκαετιών.
Οι ηγέτες της Κίνας και της Ισπανίας δεσμεύτηκαν για στενότερους διμερείς δεσμούς και κάλεσαν σε ένα κοινό μέτωπο για τη διατήρηση της πολυμέρειας – ένα έντονο μήνυμα, που απευθύνεται στην Ουάσιγκτον, ότι το Πεκίνο σκοπεύει να καλύψει το κενό που άφησε η στάση της Αμερικής στην παγκόσμια σκηνή, αναφέρει το Fortune.
Οι προειδοποιήσεις από τη Wall Street
Τη δυσοίωνη εκτίμηση του Σι συμμερίζονται όλο και περισσότερο πολλές προσωπικότητες των χρηματοοικονομικών. Ο Διευθύνων Σύμβουλος της BlackRock, Λάρι Φινκ, μιλώντας στο BBC στα τέλη Μαρτίου, παρουσίασε ένα ζοφερό δίλημμα: Είτε ο πόλεμος του Ιράν θα επιλυθεί με τρόπο που θα επανεντάξει τη χώρα στις παγκόσμιες αγορές, ωθώντας το πετρέλαιο στα 40 δολάρια το βαρέλι, είτε η σύγκρουση θα συνεχιστεί και το πετρέλαιο θα σκαρφαλώσει στα 150 δολάρια με χρόνια διακοπής της προσφοράς να ακολουθούν.
«Δεν νομίζω ότι κανείς ξέρει ποιο θα είναι το αποτέλεσμα», είπε.
Η παγκόσμια οικονομία οδεύει προς ύφεση
Το διακύβευμα είναι μεγάλο. Το Ιράν βρίσκεται στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται καθημερινά περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου. Από την έναρξη του πολέμου, το στενό έχει ουσιαστικά κλείσει. Οι συνέπειες ξεπερνούν κατά πολύ τις αγορές ενέργειας. Τιμές λιπασμάτων, αλυσίδες εφοδιασμού, γεωργικό κόστος – ο Φινκ προειδοποίησε ότι όλα κρέμονται από μια κλωστή.
«Θα έχουμε παγκόσμια ύφεση», είπε κατηγορηματικά για το χειρότερο σενάριο.
Παρόμοιους κινδύνους αναφέρει και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Στην Παγκόσμια Οικονομική Προοπτική του Απριλίου 2026, το ταμείο μείωσε την πρόβλεψή του για την παγκόσμια ανάπτυξη στο 3,1% για φέτος – μια σημαντική υποβάθμιση που συνέδεσε ρητά με το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Το χειρότερο σενάριο ήταν παρόμοιο με αυτό του Φινκ: μόλις 2% παγκόσμια ανάπτυξη, το όριο για μια παγκόσμια ύφεση.
Η Διευθύνουσα Σύμβουλος του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, δήλωσε πριν από την έκθεση: «Ακόμα και το πιο αισιόδοξο σενάριο περιλαμβάνει υποβάθμιση της ανάπτυξης», σημειώνοντας ότι χωρίς τη σύγκρουση στο Ιράν, το Ταμείο στην πραγματικότητα προετοιμαζόταν να αναβαθμίσει τις προβλέψεις του. Οι αναδυόμενες αγορές και οι αναπτυσσόμενες οικονομίες αναμένεται να υποστούν το πιο σοβαρό πλήγμα.
Αυτές οι απαισιόδοξες προβλέψεις συνυπάρχουν ανησυχητικά με μια οικονομία των ΗΠΑ που συνεχίζει να αψηφά τη βαρύτητα, αναπτύσσεται με ταχύτερο ρυθμό από τον υπόλοιπο ανεπτυγμένο κόσμο και συγκεντρώνει τεράστιες νίκες στο χρηματιστήριο. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο S&P 500 διέγραψε όλες τις απώλειές του από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, με πολλούς σχολιαστές της αγοράς να σχολιάζουν ότι η στάση Τραμπ ήταν ισχυρή.
O πρόεδρος και CEO της BlackRock Larry Fink
Η ύφεση που δεν προβλέπεται
Ο οικονομολόγος Σκοτ Σάμνερ, σε ένα ευρέως διαδεδομένο δοκίμιο που δημοσιεύθηκε νωρίτερα αυτόν τον μήνα, σημείωσε ότι οι ειδικοί έχουν αποτύχει συστηματικά να προβλέψουν τις υφέσεις και οι επαναλαμβανόμενες προειδοποιήσεις τους έχουν γίνει ένα είδος αντανακλαστικού θορύβου. Σημείωσε ότι από το 1983, έχουν υπάρξει μόνο τέσσερις υφέσεις στις ΗΠΑ – περίπου μία ανά δεκαετία – σε σύγκριση με 19 στα πρώτα 83 χρόνια του 20ού αιώνα. Οι εκκλήσεις για ύφεση που συνδέονται με τον πόλεμο της Ουκρανίας, τις αυξήσεις επιτοκίων της Fed το 2023 και τους δασμούς του Τραμπ για την Ημέρα της Απελευθέρωσης αποδείχθηκαν πρόωρες.
«Το 2026», έγραψε, «ένας μεταπτυχιακός φοιτητής οικονομικών μπορεί να έχει καθαρή μνήμη μόνο μίας ύφεσης, καθώς η οικονομία βρίσκεται επίσημα στη φάση «συρρίκνωσης» του οικονομικού κύκλου μόνο για δύο από τους προηγούμενους 200 μήνες – από τον Φεβρουάριο έως τον Απρίλιο του 2020».
Ο Τάιλερ Γκούντσπιντ, επικεφαλής οικονομολόγος της Exxon Mobil και πρώην οικονομικός σύμβουλος του Λευκού Οίκου επί Τραμπ, παρουσιάζει ένα συμπληρωματικό επιχείρημα στη νέα του ιστορία των υφέσεων: ότι οι υφέσεις, αντί να είναι αναπόφευκτα χαρακτηριστικά του καπιταλισμού, είναι ιστορικά ενδεχόμενα γεγονότα – πράγματα που συμβαίνουν στις οικονομίες, όχι πράγματα που απλώς συμβαίνουν. Όπως σημειώνει ο Σάμνερ, οι ΗΠΑ πρόσφατα πραγματοποίησαν την πρώτη τους ομαλή προσγείωση, μειώνοντας σταδιακά τον πληθωρισμό χωρίς να μειώσουν την ανάπτυξη – «και κανείς δεν φάνηκε να το προσέχει».
Αυτή η ιστορική αμνησία είναι αμφίδρομη. Η ίδια οικονομία που έχει περάσει μόνο δύο από τους τελευταίους 200 μήνες σε συρρίκνωση, τώρα αντιμετωπίζει έναν καυτό πόλεμο στον Περσικό Κόλπο, ένα κατακερματισμένο εμπορικό σύστημα και έναν Κινέζο πρόεδρο που προειδοποιεί για ηθική αλλά και γεωπολιτική κατάρρευση. Ο Σι, ο Φινκ και το ΔΝΤ μπορεί να συνεχίζουν να φωνάζουν «λύκος», αλλά ο λύκος σπάνια έχει βρεθεί τόσο κοντά στο κατώφλι.
Πηγή: ot.gr
