Η Ευρώπη πρέπει να πολεμήσει την άνοδο της Ακροδεξιάς

Τα ακροδεξιά λαϊκιστικά κόμματα είχαν εξαιρετικές επιδόσεις στις ευρωεκλογές, τερματίζοντας πρώτα στη Γαλλία, την Ιταλία και τρεις ακόμα χώρες. Κέρδισαν σχεδόν το ένα τέταρτο των εδρών στο Ευρωκοινοβούλιο, ακριβώς πίσω από την Κεντροδεξιά.

Με την Ευρώπη να ταλανίζεται ήδη από τον πόλεμο στην Ουκρανία, την απειλή μιας δεύτερης προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ, ένα στάσιμο βιοτικό επίπεδο, επιβαρυμένα συστήματα κοινωνικής πρόνοιας και ακραία καιρικά φαινόμενα, οι εθνικιστές αποτελούν σοβαρή απειλή. Τα κόμματα αυτά είναι συχνά φιλοπουτινικά, και είναι ξεκάθαρα εχθρικά απέναντι στις πράσινες πολιτικές, τους μετανάστες και τους θεσμούς της ΕΕ.

Τα mainstream φιλοευρωπαϊκά κόμματα έχουν, σε γενικές γραμμές, τρεις εναλλακτικές επιλογές: εφησυχασμός, προσαρμογή ή αντεπίθεση. Οι κίνδυνοι του εφησυχασμού είναι προφανείς. Ας εξετάσουμε λοιπόν τη δεύτερη επιλογή, την προσαρμογή στην Ακροδεξιά, ένα σύνηθες αποτέλεσμα σε εθνικό επίπεδο. Πολλά κεντροδεξιά κόμματα υιοθετούν τη γλώσσα και τις πολιτικές της Ακροδεξιάς, ιδίως όσον αφορά τη μετανάστευση (το ίδιο και ορισμένα κεντροαριστερά κόμματα). Σε αρκετά κράτη μέλη, μάλιστα, κυβερνούν από κοινού.

Σε επίπεδο ΕΕ, οι πραγματιστές υποστηρίζουν ότι ορισμένα ακροδεξιά κόμματα μπορούν να ενταχθούν στο συντηρητικό ρεύμα. Δείτε το κόρτε της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι. Ο κίνδυνος, όμως, είναι να αφομοιώσει η Ακροδεξιά την Κεντροδεξιά και όχι το αντίστροφο. Σκεφτείτε πώς έχει αλλάξει η προσέγγιση της ΕΕ στους αιτούντες άσυλο, από τη φιλόξενη πολιτική της Ανγκελα Μέρκελ το 2015 σε σχεδόν καθολική εχθρότητα σήμερα. Επιπλέον, τα ακροδεξιά κόμματα μπορούν να ενισχυθούν περαιτέρω καθώς οι απόψεις τους κανονικοποιούνται, όπως αποδεικνύεται από τη νίκη του Κόμματος για την Ελευθερία (PVV) του Γκέερτ Βίλντερς στις περσινές ολλανδικές βουλευτικές εκλογές.

Πάνω απ’ όλα, ο εναγκαλισμός της Ακροδεξιάς μπορεί να γυρίσει θεαματικά μπούμερανγκ. Το κόμμα Fidesz του ούγγρου πρωθυπουργού Βίκτορ Ορμπαν, για παράδειγμα, κάποτε συμμετείχε στο ΕΛΚ· τώρα είναι ένας φιλοπουτινικός αντάρτης που αντιμετωπίζει το κράτος δικαίου και τα δημοκρατικά δικαιώματα με περιφρόνηση. Και ενώ η Μελόνι μπορεί να είναι αποδεκτή από ορισμένους κεντρώους, κανείς δεν φαίνεται πρόθυμος να συνεργαστεί με τη γαλλική Εθνική Συσπείρωση (RN), πολύ περισσότερο με τη γερμανική AfD.

Μένει λοιπόν η τρίτη επιλογή: ο πόλεμος στην Ακροδεξιά. Αυτή την πορεία επέλεξε να ακολουθήσει ο Εμανουέλ Μακρόν προκηρύσσοντας πρόωρες βουλευτικές εκλογές. Θεωρείται ευρέως ως ένα υψηλού ρίσκου στοίχημα, δεδομένης της αντιδημοτικότητας του ίδιου και της εχθρικής διάθεσης του εκλογικού σώματος. Η Γαλλία θα μπορούσε να εκλέξει, εμμέσως, έναν ακροδεξιό πρωθυπουργό. Αλλά η θέση του Μακρόν ήταν, σε κάθε περίπτωση, σοβαρά αποδυναμωμένη, και ο κυβερνητικός συνασπισμός του, ο οποίος δεν διαθέτει κοινοβουλευτική πλειοψηφία, κινδύνευε να χάσει μια ψηφοφορία επί πρότασης μομφής. Με τη διάλυση της Εθνοσυνέλευσης, ο Μακρόν ανέκτησε την πρωτοβουλία των κινήσεων.

Ακόμα και αν η RN κερδίσει την πλειοψηφία ή καταλήξει να ηγηθεί ενός ευρύτερου δεξιού συνασπισμού, πιθανότατα θα δυσκολευτεί με τις σκληρές ευθύνες της διακυβέρνησης – όπως οι δύσκολες δημοσιονομικές αποφάσεις και το αν και πώς θα συνεργαστεί με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Η άμβλυνση των σκληροπυρηνικών πολιτικών του θα μπορούσε να υπονομεύσει την αντισυστημική του γοητεία· η εφαρμογή τους θα μπορούσε να βυθίσει τη χώρα σε κρίση. Σε κάθε περίπτωση, αυτό θα μπορούσε να υπονομεύσει τη δημοτικότητα της Μαρίν Λεπέν, ενόψει της αναμενόμενης προεδρικής της υποψηφιότητας. Καλύτερα ένας ακροδεξιός πρωθυπουργός το 2024 παρά μία ακροδεξιά πρόεδρος το 2027.

Ο Φιλίπ Λεγκρέν, πρώην οικονομικός σύμβουλος του προέδρου της Κομισιόν, είναι Visiting Senior Fellow στο European Institute του London School of Economics καθώς και συγγραφέας.

Πηγή: tanea.gr