Η τελετή λήξης του 67ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 15 Νοεμβρίου, στην κατάμεστη αίθουσα του Ολύμπιον, σε μια εορταστική βραδιά που σφράγισε έντεκα ημέρες γεμάτες σινεμά, συναντήσεις και ξεχωριστές στιγμές.
Η διοργάνωση ολοκληρώθηκε με την προβολή της ταινίας «Άγνωστη γυναίκα» της Μάι ελ-Τούκι, η οποία κέρδισε φέτος τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας. Στην τελετή ήταν παρούσες οι ελληνικής καταγωγής πρωταγωνίστριες της ταινίας, Ματίλντα Αρσέλ και Μαρίνα Μπούρας.
Τον λόγο πήρε πρώτος ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Φεστιβάλ, Ορέστης Ανδρεαδάκης, ο οποίος ευχαρίστησε όσους στήριξαν τη φετινή διοργάνωση και στάθηκε ιδιαίτερα στο κοινό της πόλης: «Το 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, όπως όλα τα ωραία πράγματα, έφτασε στο τέλος του. Ευχαριστούμε θερμά για την αδιάκοπη υποστήριξή τους το Υπουργείο Πολιτισμού, την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, τον Δήμο Θεσσαλονίκης, τους χορηγούς μας, τους συνεργάτες μας, τους ακούραστους εθελοντές και, φυσικά, τους εργαζόμενους του Φεστιβάλ. Θα ήθελα να κάνω μια μνεία. Οι καλεσμένοι μας φεύγουν πάντα ευχαριστημένοι από το Φεστιβάλ, αλλά, όπως μας λένε όλα αυτά τα χρόνια, το μεγάλο μας ατού είναι το κοινό της Θεσσαλονίκης. Χωρίς υπερβολή, λένε ότι είναι το καλύτερο κοινό από όλα τα φεστιβάλ στα οποία έχουν βρεθεί: το πιο ζεστό, το πιο έξυπνο, το πιο ενεργό και αυτό που κάνει τις καλύτερες ερωτήσεις στα Q&A. Εκ μέρους του Φεστιβάλ, λοιπόν, θέλω να ευχαριστήσω το κοινό της Θεσσαλονίκης, όλους εσάς!».
Ο Ορέστης Ανδρεαδάκης αναφέρθηκε, επίσης, στα βραβεία που απονεμήθηκαν νωρίτερα την ίδια ημέρα και πρόσθεσε: «Αυτές τις έντεκα μέρες είδαμε σινεμά, συναντήσαμε ξεχωριστούς ανθρώπους και κρατάμε εικόνες που θα μείνουν για πάντα μέσα μας».

Ακολούθησε η προβολή ενός σύντομου βίντεο με στιγμιότυπα από τη φετινή διοργάνωση.
Στη συνέχεια, ο Ορέστης Ανδρεαδάκης στάθηκε στις υποψηφιότητες για τα Ευρωπαϊκά Βραβεία Κινηματογράφου: «Εκτός από όλες αυτές τις ταινίες και τις εκδηλώσεις, το Σάββατο ανακοινώθηκαν εδώ, στη Θεσσαλονίκη, οι υποψηφιότητες για τα φετινά βραβεία της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου, που θα απονεμηθούν στην Αθήνα τον Ιανουάριο. Οι ταινίες που προβλήθηκαν φέτος στο πρόγραμμά μας συγκέντρωσαν συνολικά 25 υποψηφιότητες, ανάμεσά τους και η ελληνοκυπριακή συμπαραγωγή Κράτα με της Μυρσίνης Αριστείδου, η οποία κέρδισε τρία βραβεία στο Φεστιβάλ μας. Μία από τις υποψήφιες ταινίες, και από τις καλύτερες της χρονιάς, είναι η Άγνωστη γυναίκα της Μάι ελ-Τούκι, που κέρδισε φέτος τον Χρυσό Λέοντα στη Βενετία. Μια ταινία εποχής με σύγχρονο και επίκαιρο πολιτικό λόγο».
Στο σημείο εκείνο, ο Ορέστης Ανδρεαδάκης καλωσόρισε στη σκηνή τις δύο πρωταγωνίστριες: τη Ματίλντα Αρσέλ, η οποία τιμήθηκε στη Βενετία με το Κύπελλο Volpi Γυναικείας Ερμηνείας και είναι υποψήφια και για τα Ευρωπαϊκά Βραβεία, και τη Μαρίνα Μπούρας. Και οι δύο έχουν δεσμούς με την Ελλάδα: «Ο πατέρας μου είναι Έλληνας από την Καλαμάτα και οι αδερφές μου ζουν εδώ πολλά χρόνια», ανέφερε η Μαρίνα Μπούρας, ενώ η Ματίλντα Αρσέλ είπε ότι η γιαγιά της ήταν Ελληνίδα από τη Λέσβο. «Το ότι έχουμε και οι δύο ρίζες από την Ελλάδα κάνει ακόμη πιο υπέροχο το να βρισκόμαστε εδώ. Έχουμε πάει σε πολλά μέρη του κόσμου για να παρουσιάσουμε την ταινία, αλλά το να είμαστε στη Θεσσαλονίκη είναι σαν να επιστρέφουμε στο σπίτι μας», σημείωσε η Ματίλντα Αρσέλ. «Ως Ελληνοδανέζες, είμαστε υπερήφανες που η ταινία προβάλλεται σήμερα εδώ», συμπλήρωσε η Μαρίνα Μπούρας.
Ακολούθησε η προβολή της ταινίας και αμέσως μετά συζήτηση με το κοινό. Τοποθετημένη χρονικά στην περίοδο μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Άγνωστη γυναίκα της Μάι ελ-Τούκι εκκινεί από την ιστορία μιας οικιακής βοηθού η οποία ετοιμάζεται να παντρευτεί τον πλούσιο εργοδότη της για να εξελιχθεί σε μια συζήτηση γύρω από το γυναικείο σώμα ως πεδίο μάχης και ως δημόσια υπόθεση.
Σε ερώτηση για το πώς προσέγγισαν τους χαρακτήρες τους, η Ματίλντα Αρσέλ εξήγησε: «Αυτή η ταινία ήταν για μένα μια πολύ διαφορετική εμπειρία, όπως και ο ρόλος μου, σε σχέση με όσους έχω ερμηνεύσει στο παρελθόν. Η Μαρί είναι μια γυναίκα που κουβαλά ένα τεράστιο μυστικό. Όταν διάβασα για πρώτη φορά το σενάριο, ήταν για μένα σαν γρίφος. Δυσκολευόμουν να καταλάβω ποια ακριβώς είναι αυτή η γυναίκα και πώς αισθάνεται. Χρειάστηκε να ακολουθήσω μια διαδικασία διαφορετική από ό,τι είχα συνηθίσει: να καλύψω μόνη μου τα κενά της ιστορίας, ώστε να την κατανοήσω καλύτερα, και στη συνέχεια να δημιουργήσω μόνη μου τις αναμνήσεις της. Κάθε φορά που έφτανα στο σημείο να την κρίνω ως άνθρωπο, συνειδητοποιούσα ότι έπρεπε να μπω στη θέση της και να καταλάβω ποιες συνθήκες και ποιες πιέσεις την οδήγησαν στις αποφάσεις που πήρε, αλλά και ποιες προκλήσεις είχε να αντιμετωπίσει μέσα στο ιστορικό της πλαίσιο».
Η Μαρίνα Μπούρας ανέφερε: «Για μένα ήταν μεγάλη τύχη που είχα την ευκαιρία να δουλέψω με τη Μάι ελ-Τούκι. Μας έδινε πολύ σαφείς οδηγίες και ήταν ιδιαίτερα λεπτομερής σε ό,τι ήθελε από εμάς. Μια ακόμη σπουδαία συγκυρία ήταν ότι είχαμε την οικονομική δυνατότητα να κάνουμε πολλές πρόβες. Δουλέψαμε τους ρόλους για μεγάλο χρονικό διάστημα και αυτό μας βοήθησε πολύ όλους στα γυρίσματα, γιατί ο καθένας ήξερε ήδη τι έπρεπε να κάνει για τον χαρακτήρα του. Είχαμε, δηλαδή, δουλέψει ήδη το συναισθηματικό υπόβαθρο. Ο δικός μου χαρακτήρας είναι μια γυναίκα που έχει το καθήκον να κρατάει όρθιο το νοικοκυριό».
Σε ερώτηση για το αν η ταινία έχει επηρεαστεί από το Χιροσίμα, αγάπη μου του Αλέν Ρενέ, που πραγματεύεται παρόμοιο θέμα, η Ματίλντα Αρσέλ απάντησε: «Έχουν ενδιαφέρον οι πηγές έμπνευσης που μπορεί να έχει κανείς κάθε φορά που φτιάχνει μια ταινία. Έχω δει τη συγκεκριμένη ταινία και πράγματι υπάρχουν ομοιότητες. Μια άλλη πηγή έμπνευσης για τη σκηνοθέτρια ήταν τα κινήματα των νοικοκυρών. Μέσα από την ταινία ήθελε να δείξει πώς το γυναικείο σώμα παρουσιάζεται ως πεδίο μάχης».

Για την πολιτική διάσταση της ταινίας, η Ματίλντα Αρσέλ εξήγησε: «Δεν μπορώ να μιλήσω εκ μέρους της Μάι, μπορώ όμως να σας μεταφέρω από τις συζητήσεις μας ότι η πρόθεσή της ήταν να κάνει μια ταινία για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά με διαφορετικό τρόπο από τις περισσότερες ταινίες μέχρι σήμερα. Η Μάι μού είπε ότι υπάρχουν πολλές ταινίες για εκείνη την περίοδο, όμως οι περισσότερες υιοθετούν την ανδρική ματιά. Ήθελε, λοιπόν, να φτιάξει μια ταινία ιδωμένη μέσα από τα μάτια μιας γυναίκας που κουβαλούσε και ένα κοινωνικό στίγμα, και ταυτόχρονα να δείξει ότι η πραγματικότητα δεν χωράει σε δίπολα. Αν πάρεις απόλυτη θέση, δεν μπορείς να διατηρήσεις την πολυπλοκότητα των καταστάσεων. Κι εμείς αναρωτιόμασταν κάθε φορά μήπως το έχουμε παρακάνει, μήπως υπερασπιζόμαστε υπερβολικά τους ήρωες ή μήπως τους αμφισβητούμε πολύ. Τότε θυμόμασταν την πρόθεση της ταινίας: να αφήσει το θέμα ανοιχτό σε διαφορετικές ερμηνείες, διατηρώντας την πολυπλοκότητά του. Η Μαρί, όπως την περιγράφει η ταινία, είναι ταυτόχρονα συνένοχη και θύμα».
Η Μαρίνα Μπούρας στάθηκε στο ιστορικό πλαίσιο της Δανίας: «Η Δανία ως έθνος δεν ακολούθησε την ίδια πορεία με άλλους λαούς. Η δανική αντίσταση ήρθε αρκετά αργά, σχεδόν προς το τέλος του πολέμου, όταν πλέον όλοι έσπευσαν να πάρουν ξεκάθαρη θέση και να δείξουν ότι βρίσκονται στη σωστή πλευρά της ιστορίας. Αυτές οι γυναίκες έπρεπε να αγωνιστούν διπλά για να αποδείξουν στους γείτονές τους ότι δεν ήταν με το μέρος των Ναζί».
Σε ερώτηση για το πώς η ταινία επηρέασε στη συνέχεια τη ζωή τους, πρώτη πήρε τον λόγο η Ματίλντα Αρσέλ: «Φυσικά, αυτή η ταινία επηρέασε έντονα τη ζωή και την καριέρα μου. Έχω τη δυνατότητα να ταξιδεύω σε όλο τον κόσμο και να βρίσκομαι σε φεστιβάλ. Είναι μια μοναδική εμπειρία την οποία βιώνω χάρη σε αυτή την ταινία, όπως και όλοι όσοι συμμετείχαν σε αυτήν. Είναι μια ταινία που συνδυάζει πολλά διαφορετικά μηνύματα και συναισθήματα. Όταν τελειώσαμε τα γυρίσματα, ήμουν ακόμη γεμάτη αδρεναλίνη, αλλά ταυτόχρονα εξαντλημένη. Γυρίζαμε 12-14 ώρες την ημέρα, σε ένα σκηνικό διαμερίσματος που προκαλούσε κλειστοφοβία. Όταν ολοκληρώθηκαν τα γυρίσματα, ένιωθα λύπη, γιατί φοβόμουν ότι θα ξεχάσω όλες τις αναμνήσεις που είχα δημιουργήσει για τη Μαρί στο μυαλό μου. Έτσι, άρχισα να γράφω ημερολόγιο και μετά πήγα στο κομμωτήριο και έκοψα τα μαλλιά μου, για να μπορέσω να προχωρήσω».
Η Μαρίνα Μπούρας πρόσθεσε: «Ο διευθυντής φωτογραφίας μας έκανε εξαιρετική δουλειά για να δημιουργήσει αυτή την κλειστοφοβική ατμόσφαιρα. Ακόμη και τώρα, βλέποντας την ταινία, ένιωθα σαν να μου κόβεται η ανάσα, και θυμάμαι ότι το ίδιο ένιωθα και στα γυρίσματα. Όλη αυτή η ένταση πέρασε με υπέροχο τρόπο στην εικόνα».
Η Ματίλντα Αρσέλ αναφέρθηκε, επίσης, στη διάρκεια των γυρισμάτων, που κράτησαν 28 ημέρες: «Κάναμε πρόβα κάθε σκηνή ξεχωριστά, μια διαδικασία που κράτησε δύο με τρεις εβδομάδες. Από την αρχή των γυρισμάτων ήταν μαζί μας και ο σεναριογράφος, ο οποίος συχνά έκανε προσαρμογές στο σενάριο επί τόπου. Στην Αμερική εξεπλάγησαν με το πόσο λίγες ήταν οι ημέρες γυρισμάτων, ενώ για τα δεδομένα της Δανίας είναι κάτι συνηθισμένο. Σύντομη ήταν και η διαδικασία του μοντάζ, που κράτησε περίπου έξι μήνες».
Για τον τίτλο της ταινίας, η Ματίλντα Αρσέλ εξήγησε ότι επιδέχεται τρεις αναγνώσεις: «Αρχικά, έχει να κάνει με τη Μαρί, τον κεντρικό χαρακτήρα, μια γυναίκα που δεν καταφέρνουμε να γνωρίσουμε απόλυτα, όπως συμβαίνει συνήθως με τον πρωταγωνιστή μιας ταινίας. Επίσης, τη Μάι την απασχολούσε έντονα το γεγονός ότι σε πολλά μουσεία της Ευρώπης υπάρχουν πίνακες με γυναικείες μορφές, για τους οποίους μπορεί να γνωρίζουμε το όνομα του δημιουργού, αλλά όχι της γυναίκας που απεικονίζεται. Ο τρίτος λόγος έχει να κάνει με τις διαδικασίες που ακολουθούσε η Αντίσταση: όταν εντόπιζε γυναίκες που είχαν συνεργαστεί με τους Γερμανούς, στο μητρώο όπου τις καταχωρούσαν έγραφαν “άγνωστη γυναίκα”. Εν μέρει αυτό γινόταν για να τις προστατεύσουν από περαιτέρω ταλαιπωρία στη μετέπειτα ζωή τους, όμως, όπως είδαμε στην ταινία, υπέφεραν πολλά», είπε κλείνοντας.
Η Άγνωστη γυναίκα θα κυκλοφορήσει στις κινηματογραφικές αίθουσες από τη NEO films στις 4 Φεβρουαρίου.
www.ertnews.gr
Πηγή: ertnews.gr





