Γιατί δεν το παίρνουμε απόφαση να πετάξουμε όλα όσα πια δεν χωρούν στο σπίτι (και τη ζωή) μας;
Ένα αχρησιμοποίητο αντικείμενο σπάνια είναι απλώς ένα αντικείμενο. Η μηχανή για ψωμί που μένει στο κουτί, το φόρεμα με τις ετικέτες, το σετ ακουαρέλας που ανοίχτηκε μόνο δύο φορές, ο εξοπλισμός για κάμπινγκ που μεταφέρεται κάθε άνοιξη από τη μία ντουλάπα στην άλλη: όλα αυτά δεν είναι χαλασμένα ούτε άχρηστα. Είναι όμως δεμένα με μια υπόσχεση που δεν έχει εκπληρωθεί.
Μία χαλασμένη τοστιέρα είναι εύκολη υπόθεση. Μπαίνει στη σακούλα και φεύγει. Με ένα αντικείμενο που ακόμα λειτουργεί, όμως, η ιστορία είναι διαφορετική. Η μηχανή για ψωμί μπορεί, θεωρητικά, να φτιάξει ψωμί αύριο το πρωί. Το φόρεμα μπορεί να φορεθεί σε ένα δείπνο που δεν έχει συμβεί ακόμη. Οι ακουαρέλες μπορούν να ξαναβγούν στο τραπέζι, αν υπάρξει ποτέ ξανά χρόνος, φως και διάθεση.
Και ακριβώς αυτό το «μπορεί» είναι που τα κρατά κολλημένα στη θέση τους. Όσο παραμένουν στη ντουλάπα ή στο ράφι, τίποτα δεν έχει κλείσει οριστικά. Το σχέδιο δεν έχει αποτύχει επίσημα. Η αγορά δεν έχει χαρακτηριστεί λάθος. Η ζωή που φαντάστηκαν δεν έχει ακυρωθεί, απλώς έχει μετατεθεί επ’ αόριστον.
Δεν κρατάμε μόνο πράγματα, κρατάμε εκδοχές του εαυτού μας
Πίσω από κάθε αντικείμενο που δεν χρησιμοποιείται κρύβεται συχνά μια εκδοχή του εαυτού που θα το αξιοποιούσε. Τα ακριβά μαγειρικά σκεύη ανήκουν σε εκείνον που οργανώνει δείπνα. Η κιθάρα ανήκει σε εκείνον που επιτέλους μαθαίνει να παίζει. Η στοίβα με τα αδιάβαστα βιβλία ανήκει σε κάποιον με ήσυχα βράδια και καθόλου διάθεση να κοιτάζει διαρκώς το τηλέφωνό του.
Όπως σημειώνουν ειδικοί που μελετούν τη σχέση αντικειμένων και ταυτότητας, τα υπάρχοντά μας συχνά γίνονται μέρος του ποιοι υπήρξαμε, ποιοι είμαστε και ποιοι ελπίζουμε να γίνουμε. Γι’ αυτό και η απόφαση να χαρίσουμε ή να πετάξουμε κάτι μπορεί να μοιάζει δυσανάλογα βαριά. Μια μηχανή για ψωμί μπορεί να αξίζει ελάχιστα σε ένα παλαιοπωλείο. Η ζωή όμως που τη συνόδευε -τα Σάββατα με χρόνο, η ήσυχη κουζίνα, η αίσθηση ότι υπάρχει χώρος για τέτοιες συνήθειες- δεν αντικαθίσταται τόσο εύκολα. Το να αφήσεις το αντικείμενο σημαίνει συχνά να αφήσεις και την ερώτηση που το συνόδευε: είμαι ακόμα αυτός που ήθελα να γίνω ή έχω ήδη γίνει κάποιος άλλος;
Όταν η ζωή αλλάζει, τα πράγματα μένουν πίσω
Πολλές φορές δεν πρόκειται για αποτυχία, αλλά για μετατόπιση. Η γυναίκα που αγόρασε τις ακουαρέλες στα 28 της είχε τότε ελεύθερα Σαββατοκύριακα, ένα τραπέζι με καλό φως και ώρες που έμοιαζαν δικές της. Ζωγράφισε δύο φορές. Και τις δύο φορές το χάρηκε. Σκόπευε να επιστρέψει.
Στα 35 της, όμως, το σετ παραμένει σε ένα συρτάρι. Το τραπέζι δεν υπάρχει πια, τα Σαββατοκύριακα δεν είναι ίδια, και το δωμάτιο φιλοξενίας έγινε δωμάτιο μωρού. Η επιθυμία δεν ήταν ψεύτικη. Απλώς η ζωή γύρω της πήρε άλλη μορφή. Το ίδιο συμβαίνει και με τον εξοπλισμό για κάμπινγκ που μένει στην άκρη: κάποτε σήμαινε «πρέπει να οργανώσουμε εκείνο το ταξίδι», τώρα σημαίνει «ποτέ δεν το οργανώσαμε».
Η ενοχή που γεννιέται από αυτό είναι δύσκολο να ονομαστεί, γιατί κανείς δεν έκανε κάτι λάθος. Δεν αθέτησαν υπόσχεση σε άλλον άνθρωπο. Δεν απέτυχαν σε έναν επίσημο στόχο. Απλώς έζησαν, και η ζωή τους πήγε αλλού. Το αντικείμενο όμως έμεινε πίσω, σαν κράτηση που κανείς δεν ακύρωσε.
Το ξεκαθάρισμα δεν είναι πάντα θέμα χώρου
Όταν κάποιος ρωτά «γιατί το έχουμε ακόμα αυτό;», συνήθως μιλά για χώρο. Για το ράφι που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί καλύτερα, για τη ντουλάπα που δεν κλείνει πια άνετα. Όμως εκείνος που κρατά το αντικείμενο ακούει κάτι βαθύτερο: «δεν θα γίνεις ποτέ το άτομο που το χρησιμοποιεί». Αυτή είναι η πραγματική δυσκολία. Το άδειασμα της ντουλάπας δεν αφορά μόνο ρούχα ή αντικείμενα. Αφορά το τέλος μιας καθημερινής διαμάχης με μια παλιότερη εκδοχή του εαυτού. Και μερικές φορές, αυτό το τέλος είναι πιο δύσκολο από οποιαδήποτε πρακτική απόφαση.
Βέβαια, δεν σημαίνει ότι κάθε αχρησιμοποίητο πράγμα πρέπει να φύγει. Κάποια χόμπι επιστρέφουν. Κάποιοι ρυθμοί ζωής ξαναβρίσκονται. Η κιθάρα μπορεί να κατέβει από τον τοίχο μετά από χρόνια. Η ραπτομηχανή μπορεί να ξαναδουλέψει για μήνες. Υπάρχει όμως διαφορά ανάμεσα σε ένα αντικείμενο που περιμένει τη σειρά του και σε ένα αντικείμενο που κάνει τον άνθρωπο να νιώθει λίγο χειρότερα κάθε φορά που ανοίγει τη ντουλάπα.
Πηγή: allyou.gr





