Οι άνθρωποι που φτάνουν πάντα νωρίτερα δεν είναι απλώς οργανωτικοί. Σύμφωνα με ψυχολόγους, η συμπεριφορά τους μπορεί να συνδέεται με την ανάγκη για ασφάλεια, τον αυτοέλεγχο και την επιθυμία να αποφεύγουν το άγχος των απρόβλεπτων καταστάσεων.
Υπάρχουν άνθρωποι που φτάνουν σε κάθε ραντεβού δέκα ή δεκαπέντε λεπτά νωρίτερα, ακόμη κι όταν γνωρίζουν ότι πιθανότατα θα χρειαστεί να περιμένουν. Για κάποιους πρόκειται για μια απλή συνήθεια, για άλλους για ένδειξη σεβασμού προς τον συνομιλητή τους. Η ψυχολογία, ωστόσο, προσφέρει μια πιο σύνθετη ερμηνεία: η συστηματική προσέλευση πριν από την καθορισμένη ώρα μπορεί να συνδέεται με τον τρόπο με τον οποίο ένας άνθρωπος αντιλαμβάνεται τον χρόνο, διαχειρίζεται την αβεβαιότητα και οργανώνει την καθημερινότητά του.
Η συνέπεια θεωρούνταν παραδοσιακά χαρακτηριστικό καλής οργάνωσης και υπευθυνότητας. Ωστόσο, σύμφωνα με ψυχολόγους που εξετάζουν τις ανθρώπινες συμπεριφορές, πίσω από την επιθυμία ορισμένων ανθρώπων να βρίσκονται πάντοτε νωρίτερα στον προορισμό τους μπορεί να κρύβεται και η ανάγκη να αισθάνονται ότι έχουν τον έλεγχο των καταστάσεων.
Η κλινική ψυχολόγος Σάντρα Φαρέρα, μιλώντας στην ισπανική εφημερίδα El Comercio, εξηγεί ότι οι άνθρωποι που τηρούν συστηματικά τα χρονοδιαγράμματα συχνά εμφανίζουν αυξημένη υπευθυνότητα και οργανωτικότητα. Η συμπεριφορά αυτή δεν περιορίζεται απαραίτητα στις κοινωνικές συναντήσεις, αλλά μπορεί να χαρακτηρίζει και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν τις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις, τις προσωπικές δεσμεύσεις και τις καθημερινές εργασίες.
Για πολλούς, το να φτάσουν νωρίτερα αποτελεί έναν αποτελεσματικό τρόπο περιορισμού του άγχους. Η πρόβλεψη επιπλέον χρόνου δημιουργεί ένα περιθώριο ασφαλείας απέναντι σε απρόβλεπτες καταστάσεις, όπως η κίνηση στους δρόμους, μια καθυστέρηση στα μέσα μεταφοράς ή κάποιο πρόβλημα της τελευταίας στιγμής. Αντί να βρίσκονται αντιμέτωποι με την πίεση του χρόνου, προτιμούν να περιμένουν λίγα λεπτά, γνωρίζοντας ότι έχουν ήδη εκπληρώσει την υποχρέωσή τους.
Η συμπεριφορά αυτή μπορεί να συνδέεται και με την ικανότητα αυτοελέγχου. Η Νταϊάνα ΝτεΛόνζο, η οποία έχει ασχοληθεί με την ψυχολογία της συνέπειας, έχει επισημάνει ότι οι άνθρωποι που διαχειρίζονται αποτελεσματικά τον χρόνο τους συχνά εμφανίζουν μεγαλύτερη ικανότητα προγραμματισμού και μικρότερη τάση αναβλητικότητας. Αυτό σημαίνει ότι είναι πιθανότερο να προετοιμάζονται εγκαίρως, να υπολογίζουν τις απαιτήσεις μιας δραστηριότητας και να αποφεύγουν να αφήνουν σημαντικές υποχρεώσεις για την τελευταία στιγμή.
Η συνέπεια μπορεί επίσης να έχει κοινωνική και ηθική διάσταση. Όταν κάποιος τηρεί σταθερά τις συμφωνημένες ώρες, δείχνει ότι αναγνωρίζει την αξία του χρόνου των άλλων. Σε ένα επαγγελματικό περιβάλλον, η συμπεριφορά αυτή μπορεί να ενισχύσει την εμπιστοσύνη και να συμβάλει στη δημιουργία μιας εικόνας αξιοπιστίας. Αντίστοιχα, στις προσωπικές σχέσεις, η έγκαιρη προσέλευση μπορεί να εκλαμβάνεται ως ένδειξη ενδιαφέροντος και σεβασμού.
Αυτό, πάντως, δεν σημαίνει ότι όσοι καθυστερούν είναι απαραίτητα λιγότερο υπεύθυνοι ή αδιάφοροι για τους άλλους. Η αντίληψη του χρόνου διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ορισμένοι υποτιμούν συστηματικά τη διάρκεια μιας διαδρομής ή μιας εργασίας, ενώ άλλοι δυσκολεύονται να διακόψουν μια δραστηριότητα για να μεταβούν στην επόμενη. Η καθυστέρηση μπορεί ακόμη να σχετίζεται με εξωτερικές συνθήκες, αυξημένες υποχρεώσεις ή δυσκολίες στον προγραμματισμό, χωρίς να αποτελεί από μόνη της ένδειξη συγκεκριμένου χαρακτήρα.
Υπάρχει, επίσης, μια λιγότερο προφανής πλευρά της υπερβολικής συνέπειας. Η ανάγκη να φτάνει κάποιος πολύ νωρίτερα μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να συνδέεται με έντονη ανησυχία μήπως καθυστερήσει ή απογοητεύσει τους άλλους. Έτσι, μια συμπεριφορά που εξωτερικά μοιάζει με απόλυτη οργάνωση μπορεί να λειτουργεί και ως μηχανισμός διαχείρισης του άγχους.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι καμία μεμονωμένη συνήθεια δεν αρκεί για να προσδιορίσει την προσωπικότητα ενός ανθρώπου. Η συνέπεια επηρεάζεται από την ανατροφή, τις κοινωνικές προσδοκίες, την επαγγελματική εμπειρία, τις συνθήκες ζωής και τις ατομικές προτεραιότητες. Επιπλέον, η σχέση ανάμεσα στην έγκαιρη προσέλευση και σε χαρακτηριστικά όπως ο αυτοέλεγχος δεν σημαίνει ότι όλοι οι συνεπείς άνθρωποι διαθέτουν υποχρεωτικά τα ίδια γνωρίσματα.
Το ενδιαφέρον βρίσκεται κυρίως στον τρόπο με τον οποίο η διαχείριση του χρόνου επηρεάζει την ψυχολογική μας κατάσταση. Για έναν άνθρωπο, η άφιξη δέκα λεπτά νωρίτερα μπορεί να αποτελεί μια απλή πρακτική επιλογή. Για κάποιον άλλον, μπορεί να είναι ο τρόπος να αισθανθεί μεγαλύτερη σιγουριά και ηρεμία πριν από μια σημαντική συνάντηση.
Τελικά, η συνέπεια δεν αφορά μόνο το ρολόι. Αποτυπώνει, σε κάποιον βαθμό, τη σχέση μας με την αβεβαιότητα, τις υποχρεώσεις και τους ανθρώπους γύρω μας. Και ίσως αυτός να είναι ο λόγος που για ορισμένους η καλύτερη στιγμή να φτάσουν σε ένα ραντεβού δεν είναι ακριβώς στην ώρα τους, αλλά λίγο νωρίτερα, όταν έχουν ακόμη την πολυτέλεια να περιμένουν χωρίς άγχος.
Πηγή: tanea.gr
