Ακάθεκτο παραμένει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς, ύστερα από την ήττα στο ΣτΕ για τα μπόνους δόμησης που προέβλεπε ο Νέος Οικοδομικός Κανονισμός, επιχειρεί τώρα, μέσω ενός νέου σχεδιασμού που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, να ανοίξει τον δρόμο για ακόμη περισσότερο τσιμέντο στην Αττική.
Στο στόχαστρο βρίσκονται περιοχές των βορείων προαστίων και της Ανατολικής Αττικής, όπου οι νέες Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης θα μπορούσαν να επιτρέψουν την κατασκευή περισσότερων από 1,6 εκατομμυρίων τετραγωνικών μέτρων πρόσθετων κτιριακών επιφανειών. Από αυτά, πάνω από 1 εκατομμύριο τετραγωνικά μέτρα αφορούν την Ανατολική Αττική και άλλα 584.400 τ.μ. τον Βόρειο Τομέα Αθηνών.
Οι αντιδράσεις των δήμων είναι έντονες, καθώς εκφράζονται φόβοι για περαιτέρω υποβάθμιση της ποιότητας ζωής, επιδείνωση του κυκλοφοριακού και μεγαλύτερη πίεση σε υποδομές που ήδη βρίσκονται στα όριά τους. Μάλιστα, έξι δήμαρχοι των βορείων προαστίων έχουν απευθυνθεί με κοινή επιστολή στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ζητώντας την απόσυρση του επίμαχου σχεδιασμού, ενώ αναμένονται και ανακοινώσεις ύστερα από την Περιφερειακή Ένωσης Δήμων Αττικής εντός των επόμενων ημερών.
Η νέα παρέμβαση του ΥΠΕΝ αφορά την ενεργοποίηση του μηχανισμού μεταφοράς συντελεστή δόμησης, ο οποίος παραμένει ουσιαστικά ανενεργός εδώ και αρκετές δεκαετίες εξαιτίας αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας. Μέσω αυτού, ιδιοκτήτες διατηρητέων ή δεσμευμένων ακινήτων θα μπορούν να αξιοποιούν τα δικαιώματα δόμησης που δεν μπορούν να ασκήσουν στα ακίνητά τους, μεταφέροντάς τα σε άλλες περιοχές.
Πίσω από την προσπάθεια επίλυσης μιας παλιάς πολεοδομικής εκκρεμότητας, οι δήμαρχοι βλέπουν τον κίνδυνο νέας υπερδόμησης. Και αυτό διότι η μεταφορά συντελεστή θα επιτρέπει σε συγκεκριμένες ζώνες την κατασκευή μεγαλύτερων κτιρίων από όσα προβλέπουν σήμερα οι ισχύοντες όροι δόμησης.
Σίμος Ρούσσος: “Το ΥΠΕΝ αναιρεί τη δική του πολιτική”
Ιδιαίτερα αιχμηρός είναι ο δήμαρχος Χαλανδρίου, Σίμος Ρούσσος, ο οποίος μιλώντας στο The TOC κάνει λόγο για ανατροπή του πολεοδομικού σχεδιασμού που έχει εγκρίνει η ίδια η Πολιτεία.
Όπως εξηγεί, η μεταφορά συντελεστή δόμησης αποτελεί μία εκκρεμότητα 35 ετών, καθώς προηγούμενες σχετικές ρυθμίσεις είχαν κριθεί αντισυνταγματικές από το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το Χαλάνδρι καλείται να υποδεχθεί δυσανάλογα μεγάλο μέρος της πρόσθετης δόμησης, παρά το γεγονός ότι οι υφιστάμενες υποδομές δεν μπορούν να ανταποκριθούν σε μία τόσο σημαντική αύξηση του πληθυσμού.
Ο δήμαρχος υπενθυμίζει ότι το 2021 εγκρίθηκε με υπουργική απόφαση πολεοδομική ρύθμιση που μείωσε τον μέσο συντελεστή δόμησης κατά 10%. Παράλληλα, το 2023 εγκρίθηκε μελέτη για την ένταξη περίπου 1.300 στρεμμάτων στο σχέδιο πόλης, με συντελεστή δόμησης 0,8 αντί για 1,1 και πρόβλεψη των αναγκαίων χώρων πρασίνου.
“Δεν μπορεί ο πολεοδομικός σχεδιασμός να ανατρέπεται με αποσπασματικές αποφάσεις. Εάν προσθέσουμε σήμερα 250.000 τετραγωνικά μέτρα δόμησης, ανατρέπουμε τον σχεδιασμό που έχει εγκρίνει το ίδιο το κράτος. Ουσιαστικά, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αναιρεί τη δική του πολιτική”, επισημαίνει.
Ο κ. Ρούσσος υποστηρίζει ότι η μεταφορά συντελεστή θα έπρεπε να πραγματοποιείται αποκλειστικά εντός των ορίων κάθε δήμου, με τη σύμφωνη γνώμη της δημοτικής αρχής, ώστε να μπορεί να αξιοποιηθεί ως εργαλείο δημιουργίας νέων χώρων πρασίνου.
“Οι τοπικές κοινωνίες είναι ανάστατες. Το τσιμέντο είναι ήδη υπεραρκετό και οι δρόμοι είναι κορεσμένοι. Θα κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν για να προστατεύσουμε την ποιότητα ζωής των κατοίκων μας, ακόμη και αν χρειαστεί να προσφύγουμε ξανά στο Συμβούλιο της Επικρατείας”, ξεκαθαρίζει.
Βασίλης Ξυπολυτάς: “Η Κηφισιά χρειάζεται υποδομές και Μετρό, όχι περισσότερο τσιμέντο”
Την αντίθεσή του στην προοπτική πρόσθετης δόμησης εκφράζει και ο δήμαρχος Κηφισιάς – Νέας Ερυθραίας – Εκάλης, Βασίλης Ξυπολυτάς, υπογραμμίζοντας ότι οι πραγματικές ανάγκες της περιοχής αφορούν την ενίσχυση των υποδομών και όχι την περαιτέρω οικοδομική επιβάρυνση.
“Ο Δήμος Κηφισιάς – Νέας Ερυθραίας – Εκάλης δεν έχει ανάγκη από πρόσθετη δόμηση και αυτό είναι κάτι που έχουμε καταστήσει σαφές και με τη στάση μας απέναντι στον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι περισσότερες και καλύτερες υποδομές, όπως η ενίσχυση των μέσων σταθερής τροχιάς, με τη Γραμμή 1 και τη Γραμμή 4 του Μετρό, και όχι περαιτέρω τσιμεντοποίηση”, επισημαίνει.
Τονίζει πως οι πολεοδομικές παρεμβάσεις δεν μπορούν να εφαρμόζονται με οριζόντιο τρόπο, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαίτερες ανάγκες και τα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής.
“Οι πολιτικές πολεοδομικού σχεδιασμού, όπως και κάθε άλλη δημόσια πολιτική, δεν μπορούν να σχεδιάζονται οριζόντια. Πρέπει να διαμορφώνονται εξατομικευμένα, με βάση τις πραγματικές ανάγκες κάθε δήμου και έπειτα από ουσιαστική διαβούλευση με τις δημοτικές αρχές. Διαφορετικές είναι οι ανάγκες της Κηφισιάς και διαφορετικές εκείνες άλλων δήμων”, σημειώνει.
Όπως υπενθυμίζει, η ίδια διαφοροποίηση είχε καταγραφεί και κατά τη συζήτηση για τα οικοδομικά μπόνους του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού.
“Το είδαμε ξεκάθαρα και στην περίπτωση του ΝΟΚ. Υπήρξαν δήμοι που αποδέχθηκαν τις σχετικές προβλέψεις και άλλοι που τις αμφισβήτησαν και προσέφυγαν εναντίον τους, όπως έκανε και ο Δήμος Κηφισιάς. Αυτό αποδεικνύει ότι δεν μπορεί να υπάρχει μία ενιαία πολεοδομική πολιτική για περιοχές με εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά και ανάγκες”, καταλήγει ο δήμαρχος.
Πάνω από 1 εκατ. τετραγωνικά στην Ανατολική Αττική
Στην Ανατολική Αττική προτείνονται 37 Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης, οι οποίες κατανέμονται στις δημοτικές ενότητες Αχαρνών, Παλλήνης, Γέρακα, Αγίου Στεφάνου, Κρυονερίου και Άνοιξης.
Η δυνητική πρόσθετη δόμηση ξεπερνά το 1 εκατομμύριο τετραγωνικά μέτρα, ενώ η εκτιμώμενη αύξηση του πληθυσμού ανέρχεται σε 17.412 κατοίκους. Οι προτεινόμενες αυξήσεις του συντελεστή κυμαίνονται από 0,10 έως 0,80, μεταβάλλοντας σημαντικά τις δυνατότητες οικοδόμησης σε ορισμένες περιοχές.
Τη μεγαλύτερη επιβάρυνση εμφανίζουν οι Αχαρνές, όπου προβλέπονται 21 ζώνες υποδοχής, με δυνατότητα πρόσθετης δόμησης 546.870 τετραγωνικών μέτρων. Ακολουθεί η Παλλήνη με 245.705 τ.μ. και ο Γέρακας με 152.478 τ.μ.
Στο Κρυονέρι προβλέπονται 58.435 επιπλέον τετραγωνικά μέτρα, στον Άγιο Στέφανο 57.608 τ.μ. και στην Άνοιξη 8.756 τ.μ.
Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Παλλήνης, όπου σε μία από τις προτεινόμενες ζώνες ο συντελεστής δόμησης μπορεί να τριπλασιαστεί, από 0,40 σε 1,20. Αυτό σημαίνει ότι σε ένα οικόπεδο 1.000 τετραγωνικών μέτρων, όπου σήμερα επιτρέπεται η κατασκευή 400 τ.μ., θα μπορούσε να επιτραπεί η ανέγερση κτιρίου συνολικής επιφάνειας 1.200 τ.μ.
Οι προτεινόμενες ζώνες στην Παλλήνη εντοπίζονται κυρίως κοντά σε μεγάλους οδικούς άξονες, όπως οι λεωφόροι Λαυρίου, Μαραθώνος και Σπάτων. Αξίζει να σημειωθεί πως πέντε από τις έξι ζώνες βρίσκονται σε περιοχές αμιγούς ή γενικής κατοικίας, γεγονός που δημιουργεί ερωτήματα για τις συνέπειες της πρόσθετης δόμησης στις γειτονιές.
584.400 τετραγωνικά στα βόρεια προάστια
Αντίστοιχη είναι η εικόνα στον Βόρειο Τομέα Αθηνών, όπου η μελέτη προβλέπει δυνατότητα πρόσθετης δόμησης 584.400 τετραγωνικών μέτρων και εκτιμώμενη αύξηση του πληθυσμού κατά περίπου 9.500 κατοίκους.
Οι προτεινόμενες ζώνες αφορούν 11 δημοτικές ενότητες, μεταξύ των οποίων το Χαλάνδρι, η Κηφισιά, η Νέα Ερυθραία, η Φιλοθέη, το Ψυχικό, το Νέο Ψυχικό, ο Παπάγος, ο Χολαργός, η Νέα Ιωνία, η Μεταμόρφωση και η Λυκόβρυση.
Το μεγαλύτερο βάρος συγκεντρώνεται στο Χαλάνδρι, όπου προβλέπονται επτά ζώνες με δυνατότητα πρόσθετης δόμησης 217.300 τετραγωνικών μέτρων. Οι έξι από αυτές βρίσκονται σε περιοχές κατοικίας, με τις προτεινόμενες αυξήσεις του συντελεστή να κυμαίνονται από 0,20 έως 0,50.
Στη Μεταμόρφωση προβλέπονται 148.700 επιπλέον τετραγωνικά μέτρα, κυρίως σε παλαιότερες βιομηχανικές περιοχές κατά μήκος της εθνικής οδού, ενώ στον Χολαργό η πρόσθετη δόμηση φτάνει τα 64.500 τ.μ.
Στην Κηφισιά προβλέπονται 33.078 τετραγωνικά μέτρα, με τις προτεινόμενες ζώνες να περιλαμβάνουν και την περιοχή της Καλυφτάκη. Στη Νέα Ιωνία, η πρόσθετη δόμηση υπολογίζεται σε 23.800 τ.μ., ενώ σε συγκεκριμένες ζώνες ο συντελεστής θα μπορούσε να αυξηθεί από 2 σε 2,60.
Ακόμη και περιοχές με ιδιαίτερο πολεοδομικό χαρακτήρα, όπως η Φιλοθέη και το Ψυχικό, περιλαμβάνονται στον σχεδιασμό. Στη Φιλοθέη προβλέπονται 15.225 επιπλέον τετραγωνικά μέτρα, στο Ψυχικό 7.570 τ.μ. και στο Νέο Ψυχικό 11.518 τ.μ.
Η προοπτική αυτή προκαλεί ανησυχία για τη διατήρηση του χαρακτήρα περιοχών που έχουν αναπτυχθεί με χαμηλότερους συντελεστές δόμησης και μεγαλύτερη αναλογία ελεύθερων χώρων.
Οι δήμαρχοι προειδοποιούν για πολεοδομική ασφυξία
Η δημοσιοποίηση του σχεδιασμού έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στις δημοτικές αρχές των βορείων προαστίων, οι οποίες θεωρούν ότι η πρόσθετη δόμηση θα επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το κυκλοφοριακό, τη στάθμευση, τα δίκτυα αποχέτευσης και τις ήδη ανεπαρκείς κοινωνικές υποδομές.
Μιλώντας στην “Καθημερινή”, ο δήμαρχος Νέας Ιωνίας, Παναγιώτης Μανούρης, επισημαίνει ότι η πόλη αντιμετωπίζει ήδη σοβαρά προβλήματα κυκλοφορίας και στάθμευσης, τονίζοντας ότι η προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στην ανάπτυξη υποδομών και όχι στην ανέγερση μεγαλύτερων πολυκατοικιών.
Αντίστοιχη είναι η θέση του δημάρχου Φιλοθέης – Ψυχικού, Χαράλαμπου Μπονάτσου, ο οποίος, σύμφωνα με την “Καθημερινή”, αντιτίθεται στην ένταξη περιοχών του δήμου στις ζώνες υποδοχής συντελεστή, υπενθυμίζοντας τις δικαστικές μάχες που έχουν προηγηθεί για την προστασία του ιδιαίτερου πολεοδομικού χαρακτήρα της περιοχής.
Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Κηφισιάς, Βασίλης Ξυπολυτάς, έχει εκφράσει επίσης την αντίθεσή του σε παρεμβάσεις που θα αλλοιώσουν τη φυσιογνωμία της κηπούπολης, ενώ ο δήμαρχος Παπάγου – Χολαργού, Ηλίας Αποστολόπουλος, επισημαίνει στην “Καθημερινή” ότι η δημοτική αρχή έχει ήδη προχωρήσει σε πολεοδομικό σχεδιασμό που μειώνει τον συντελεστή δόμησης στον Παπάγο στο 0,9.
Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι στον δήμο δεν υπάρχουν διατηρητέα κτίρια ή ρυμοτομικές απαλλοτριώσεις που να δικαιολογούν την ανάγκη μεταφοράς συντελεστή, ενώ δηλώνει αποφασισμένος να αξιοποιήσει κάθε διαθέσιμο μέσο για την προστασία της φυσιογνωμίας της περιοχής.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο δήμαρχος Λυκόβρυσης – Πεύκης, Μάριος Ψυχάλης, ο οποίος προειδοποιεί για την επιβάρυνση μιας περιοχής που αντιμετωπίζει ήδη ελλείψεις σε σχολικές εγκαταστάσεις και χώρους πρασίνου, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο προσφυγής στη Δικαιοσύνη.
Επιστολή έξι δημάρχων στον πρωθυπουργό
Η αντιπαράθεση έχει πλέον φτάσει στο Μέγαρο Μαξίμου, καθώς έξι δήμαρχοι των βορείων προαστίων απευθύνθηκαν στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ζητώντας την απόσυρση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων από τη δημόσια διαβούλευση.
Πρόκειται για τους δημάρχους Λυκόβρυσης – Πεύκης Μάριο Ψυχάλη, Νέας Ιωνίας Παναγιώτη Μανούρη, Κηφισιάς Βασίλη Ξυπολυτά, Παπάγου – Χολαργού Ηλία Αποστολόπουλο, Φιλοθέης – Ψυχικού Χαράλαμπο Μπονάτσο και Χαλανδρίου Σίμο Ρούσσο.
Στην επιστολή, την οποία δημοσιοποίησε η “Καθημερινή”, οι δήμαρχοι καταγγέλλουν ότι ο καθορισμός των ζωνών υποδοχής συντελεστή πραγματοποιήθηκε χωρίς επαρκή τεκμηρίωση και χωρίς να έχουν αξιολογηθεί οι συνολικές επιπτώσεις στις πόλεις.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο γεγονός ότι στον υπολογισμό των διαθέσιμων επιφανειών έχουν συμπεριληφθεί ακόμη και ακίνητα που ανήκουν στο Ελληνικό Δημόσιο, σε δημόσιους φορείς και στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας, δημιουργώντας, σύμφωνα με τους δημάρχους, λανθασμένη εικόνα για τις πραγματικές δυνατότητες αξιοποίησης των δικαιωμάτων δόμησης.
Οι έξι δήμαρχοι αναφέρονται σε δυνατότητα πρόσθετης δόμησης 793.546 τετραγωνικών μέτρων, υπογραμμίζοντας ότι μία τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να ανατρέψει τις προσπάθειες των δημοτικών αρχών για τη δημιουργία ανθεκτικών πόλεων και την προστασία του αστικού περιβάλλοντος.
Παράλληλα, επισημαίνουν ότι οι υφιστάμενες υποδομές, από το οδικό δίκτυο και τους χώρους στάθμευσης μέχρι τα δίκτυα ομβρίων και αποχέτευσης, βρίσκονται ήδη στα όριά τους.
Με την επιστολή ζητούν την απόσυρση της μελέτης, την επανεξέταση του σχεδιασμού από μηδενική βάση, την εκπόνηση ολοκληρωμένων μελετών για τη φέρουσα ικανότητα κάθε περιοχής και την ουσιαστική συμμετοχή των δήμων πριν από οποιαδήποτε τελική απόφαση.
Το μήνυμά τους είναι ότι οι πόλεις δεν χρειάζονται νέα ογκώδη κτίρια, αλλά περισσότερους ελεύθερους χώρους, πράσινο και σύγχρονες υποδομές.
Η απάντηση του ΥΠΕΝ και το ερώτημα των 3 δισ. ευρώ
Μπροστά στο κύμα αντιδράσεων, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, επιχείρησε να καθησυχάσει τις τοπικές κοινωνίες, διευκρινίζοντας σε συνέντευξή του στο Mega News 104,6 ότι ο σχεδιασμός βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και ότι οι ζώνες υποδοχής δεν θα θεσμοθετηθούν χωρίς τη συναίνεση των δήμων.
Σύμφωνα με τον υπουργό, η μεταφορά συντελεστή αποτελεί εργαλείο για την αποζημίωση ιδιοκτητών διατηρητέων και δεσμευμένων ακινήτων, αλλά και για την εξασφάλιση κοινόχρηστων χώρων, ώστε να αποφεύγεται η άρση απαλλοτριώσεων.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει η “Καθημερινή”, το Πράσινο Ταμείο διαθέτει αποθεματικό που ξεπερνά τα 3 δισ. ευρώ, ενώ μεταξύ των βασικών σκοπών του περιλαμβάνεται η απόκτηση ελεύθερων χώρων. Παρ’ όλα αυτά, περιορισμένο μέρος των διαθέσιμων πόρων κατευθύνεται προς αυτή την κατεύθυνση.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι γιατί η εξασφάλιση κοινόχρηστων χώρων πρέπει να συνοδεύεται από την προοπτική ακόμη μεγαλύτερης δόμησης σε ήδη επιβαρυμένες περιοχές, αντί να αξιοποιηθούν περισσότερο οι υφιστάμενοι χρηματοδοτικοί μηχανισμοί.
Πηγή: TheToc
Πηγή: capital.gr
