Ενώ στις ΗΠΑ κυριαρχεί η συζήτηση για την εκλογική επικράτηση των Δημοκρατικών, στην Καλιφόρνια καταγράφηκε ένα αξιοσημείωτο παράδοξο: οι ψηφοφόροι μιας από τις πιο φιλελεύθερες πολιτείες της χώρας απέρριψαν την επιβολή ειδικού φόρου στην περιουσία των δισεκατομμυριούχων, παρά τη στήριξη που παρείχε στο μέτρο το Δημοκρατικό Κόμμα της πολιτείας.
Σημειώνεται ότι στην Καλιφόρνια, παράλληλα με τις ενδιάμεσες εκλογές στις 3 Νοεμβρίου 2026, διεξήχθη και μια ξεχωριστή ψηφοφορία για την επιβολή φόρου στους δισεκατομμυριούχους με καθαρή περιουσία άνω του 1 δισ. δολαρίων, ένα μέτρο που υποστήριζε σημαντικό τμήμα των Δημοκρατικών.
Ειδικότερα, σύμφωνα με το φορολογικό μέτρο, γνωστό ως Πρόταση 40, η Πολιτεία θα επέβαλλε εφάπαξ φόρο 5% στην προσωπική περιουσία των δισεκατομμυριούχων και θα διέθετε το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων στην υγειονομική περίθαλψη.
Την πρωτοβουλία για την ψηφοφορία ανέλαβε το συνδικάτο εργαζομένων στην υγειονομική περίθαλψη SEIU–United Healthcare Workers West, με επικεφαλής τον Ντέιβ Ρίγκαν. Το συνδικάτο προώθησε την πρόταση ώστε να τεθεί απευθείας στην κρίση των ψηφοφόρων μέσω της διαδικασίας συλλογής υπογραφών πολιτών (citizen initiative).
Το συνδικάτο είχε υποστηρίξει προεκλογικά ότι τα φορολογικά έσοδα από τους δισεκατομμυριούχους ήταν απαραίτητα για να αντισταθμιστούν οι περικοπές στα προγράμματα υγειονομικής περίθαλψης, που υπέγραψε ο Τραμπ. Χωρίς τον φόρο, εκατομμύρια κάτοικοι της Καλιφόρνιας θα έχαναν την ασφάλιση υγείας τους και νοσοκομεία θα έκλειναν, σύμφωνα με το συνδικάτο.
Την πρόταση στήριξαν επιφανείς οικονομολόγοι με φιλελεύθερο προσανατολισμό, καθώς και προοδευτικοί σε εθνικό επίπεδο, μεταξύ των οποίων ο ανεξάρτητος γερουσιαστής του Βερμόντ Μπέρνι Σάντερς, ο οποίος χαρακτήρισε την Πρόταση 40 «το σημαντικότερο ζήτημα που τίθεται σε ψηφοφορία στη χώρα».
Ωστόσο, όπως ανέφερε το Associated Press επικράτησε το «Όχι» με 53% έναντι του 47% του «Ναι», ενώ η καταμέτρηση δεν είχε ολοκληρωθεί μέχρι τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου.
Πως εξηγείται όμως αυτό το αποτέλεσμα;
Η εκστρατεία των δισεκατομμυριούχων
Όπως αναφέρουν οι New York Times, ορισμένοι από τους δισεκατομμυριούχους της Καλιφόρνιας που θα καλούνταν να πληρώσουν τον φόρο συνεισέφεραν μεγάλα ποσά σε μια εκστρατεία εναντίον της πρότασης, η οποία κατέκλυσε την τηλεόραση με επιθετικές διαφημίσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του Οκτωβρίου.
Η Πρόταση 40 αντιμετώπισε επίσης το πρόβλημα ότι διέθετε έναν αδύναμο συνασπισμό υποστηρικτών, οι οποίοι δεν μπορούσαν να ανταγωνιστούν αυτές τις διαφημίσεις και βασίστηκαν σε φθηνότερες μεθόδους, όπως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι εκστρατείες μέσω influencers, για να κινητοποιήσουν την υποστήριξη των ψηφοφόρων.
Οι υποστηρικτές του φόρου απέδωσαν την αποτυχία της Πρότασης 40 στο τεράστιο μειονέκτημά τους όσον αφορά τις προεκλογικές δαπάνες και θεώρησαν την απόρριψη της πρωτοβουλίας ένδειξη της ισχύος της ολιγαρχίας.
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου τη νύχτα των εκλογών, οι υποστηρικτές της πρότασης επισήμαναν τα αστρονομικά ποσά που δαπάνησε η αντίπαλη πλευρά, με επικεφαλής τον Σεργκέι Μπριν, συνιδρυτή της Google, ο οποίος διέθεσε περισσότερα από 100 εκατομμύρια δολάρια για την καταψήφιση του φόρου περιουσίας. Η οργάνωσή του έχει συγκεντρώσει περισσότερα από 300 εκατομμύρια δολάρια φέτος, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία χρηματοδότησης των προεκλογικών εκστρατειών.
Ο Ντέιβ Ρίγκαν, επικεφαλής του συνδικάτου εργαζομένων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης που έφερε τον φόρο σε ψηφοφορία, δήλωσε ότι οι επιθέσεις που χρηματοδοτήθηκαν από δισεκατομμυριούχους προκάλεσαν «μεγάλη σύγχυση και πολλές αμφιβολίες σε ανθρώπους που, βαθιά μέσα τους, γνωρίζουν πραγματικά ποιο είναι το σωστό».
Εκπαιδευτικοί και πυροσβέστες κατά το φόρου
Ενώ το Δημοκρατικό Κόμμα της Καλιφόρνιας υποστήριξε το μέτρο, ο κυβερνήτης Γκάβιν Νιούσομ και ο Χαβιέρ Μπεσέρα, ο Δημοκρατικός που θα τον διαδεχθεί αντιτάχθηκαν. Υποστήριξαν ότι θα ωθούσε τους επιχειρηματίες να εγκαταλείψουν την πολιτεία. Δήλωσαν επίσης ότι μια εφάπαξ αύξηση των φορολογικών εσόδων δεν άξιζε τον πιθανό μακροπρόθεσμο αντίκτυπο στον προϋπολογισμό της πολιτείας.
Εκπαιδευτικοί, πυροσβέστες και οι οργανώσεις της Planned Parenthood στην Καλιφόρνια συντάχθηκαν μαζί τους, υποστηρίζοντας ότι ο φόρος θα μείωνε τελικά τα διαθέσιμα κονδύλια για πολλές δημόσιες υπηρεσίες.
Εκπροσωπώντας γιατρούς, την οργάνωση Planned Parenthood της Καλιφόρνιας, σχολικά συμβούλια και κέντρα υγείας, οι αντίπαλοι της πρότασης δήλωσαν ότι οι ψηφοφόροι έλαβαν τη σωστή απόφαση για την προστασία της δημοσιονομικής υγείας της Καλιφόρνιας και χαρακτήρισαν την πρωτοβουλία «ένα απερίσκεπτο πείραμα που πραγματοποιήθηκε στην οικονομία της πολιτείας μας».
Ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο, Θαντ Κάουσερ, απέδωσε την αποτυχία ψήφισης του μέτρου στο γεγονός ότι «Δεν μπορείς να περάσεις μια ιστορικής σημασίας προοδευτική αύξηση της φορολογίας, η οποία αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο γίνονταν παραδοσιακά τα πράγματα στην Αμερική, διχάζοντας τον προοδευτικό συνασπισμό».
Επισήμανε ότι το συνδικάτο που προώθησε τον φόρο προχώρησε στην πρωτοβουλία προτού εξασφαλίσει επαρκή υποστήριξη από βασικούς συμμάχους.
«Η ίδια η ουσία της πολιτικής πρότασης ήταν πολύ δυσκολότερο να γίνει αποδεκτή εξαιτίας αυτής της καθοριστικής στρατηγικής επιλογής, από την αρχή, να προχωρήσουν μόνοι τους», δήλωσε.
Με το βλέμμα στο 2028
Η αποτυχία του φόρου στους δισεκατομμυριούχους στην Καλιφόρνια, μια πολιτεία με φιλελεύθερο πολιτικό προσανατολισμό, είναι πιθανό να χρησιμοποιείται για πολλά χρόνια ως απόδειξη ότι οι Αμερικανοί δεν είναι διατεθειμένοι να αποδεχθούν παρόμοιους φόρους περιουσίας, όπως σημειώνει η αμερικανική εφημερίδα.
Το ζήτημα αναμένεται να τεθεί κατά την προεδρική εκστρατεία του 2028, ενώ ο Νιούσομ έχει ήδη δηλώσει ότι θα τον ενδιέφερε ένας φόρος περιουσίας σε εθνικό επίπεδο, όχι όμως ένας φόρος που θα επιβαλλόταν αποκλειστικά στη δική του πολιτεία. Ο Ρίγκαν, από την πλευρά του, δεσμεύτηκε να επιδιώξει την επιβολή ενός νέου φόρου στους δισεκατομμυριούχους το 2028.
Πηγή: in.gr
