Την περασμένη εβδομάδα έγιναν δύο καταγγελίες για αλλοιωμένα σχολικά γεύματα, με δυσάρεστη οσμή, μούχλα και έντομα, από δημοτικά σχολεία στο Πέραμα και στο Αιγάλεω. Οι καταγγελίες είδαν αρχικά το φως της δημοσιότητας στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης και στη συνέχεια σε τηλεοπτικά ρεπορτάζ, με επώνυμες μαρτυρίες, φωτογραφίες και βίντεο. Έχουν κατατεθεί επίσημες καταγγελίες στις αρμόδιες διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, τον Ενιαίο Φορέα Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ) και τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ), ο οποίος ανακοίνωσε ότι τις διερευνά.
Πριν προλάβει όμως να στεγνώσει το ηλεκτρονικό μελάνι στην απάντηση του ΟΠΕΚΑ, έφτασε νέα καταγγελία, αυτή τη φορά από την Κέρκυρα, που συνοδεύεται από σοκαριστικό βίντεο-ντοκουμέντο.
Γονέας εντόπισε σκουλήκι σε γεύμα που διανεμήθηκε σε μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Κοντοκαλίου την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου. Αμέσως ο σύλλογος γονέων του σχολείου και η Ένωση Γονέων και Κηδεμόνων του Δήμου Κεντρικής Κέρκυρας προχώρησαν σε επίσημη καταγγελία σε όλες τις αρμόδιες αρχές , ζητώντας τη διερεύνηση του περιστατικού, τον έλεγχο των σχολικών γευμάτων και την παρέμβαση των αρμόδιων υγειονομικών αρχών.
Πέρα από τους ελέγχους ζητούν έγγραφες εξηγήσεις από τον ανάδοχο και διασφάλιση ότι κανένα παιδί δεν θα εκτεθεί σε κίνδυνο.
Παράλληλα, σε κοινή δημόσια ανακοίνωση οι δύο σύλλογοι θέτουν ευρύτερα ζητήματα για την υγιεινή και την ασφάλεια των τροφίμων στα σχολικά γεύματα και για το πώς η δημόσια χρηματοδότηση οφείλει να εξασφαλίζει στα παιδιά ποιοτικό και ασφαλές φαγητό.
Τι απάντησε ο ΟΠΕΚΑ
Προς το παρόν ο ΟΠΕΚΑ έχει απαντήσει για τις δύο πρώτες καταγγελίες που ήρθαν από τα σχολεία του Περάματος και του Αιγάλεω. Όπως αναφέρει, ζητήθηκαν και παρασχέθηκαν έγγραφες εξηγήσεις από τις δύο αναδόχους εταιρείες παρασκευάζουν και παραδίδουν τα σχολικά γεύματα στα συγκεκριμένα σχολεία, ενώ έχει ενημερωθεί και ο ΕΦΕΤ. «Το σύνολο των στοιχείων που αφορούν τα εν λόγω περιστατικά θα αξιολογηθεί από την αρμόδια Επιτροπή του ΟΠΕΚΑ και, εφόσον διαπιστωθούν παρεκκλίσεις από τις συμβατικές υποχρεώσεις των αναδόχων, θα επιβληθούν οι προβλεπόμενες από τις σχετικές συμβάσεις κυρώσεις», ενημερώνει ο προνοιακός φορέας του υπουργείου Οικογένειας και Κοινωνικής Συνοχής.
Επίσης δηλώνει ότι «προβλέπονται έλεγχοι στους συγκεκριμένους αναδόχους, στο πλαίσιο της αρμοδιότητας των δειγματοληπτικών ελέγχων που διενεργεί σε συνεχή βάση ο ΟΠΕΚΑ σε όλους τους αναδόχους κατά τη διαδικασία διανομής και παράδοσης των σχολικών γευμάτων και στις εγκαταστάσεις παραγωγής τους».
Εκτός από τα αναμενόμενα μέτρα, που ούτως ή άλλως οφείλει να λάβει, ο ΟΠΕΚΑ πετάει το μπαλάκι στις Επιτροπές Παραλαβής των σχολείων, οι οποίες είναι επιφορτισμένες με τον έλεγχο των σχολικών γευμάτων, αλλά και στους γονείς.
πηγή: Επώνυμη καταγγελία γονέα σε ομάδα στο Facebook
Τι ορίζει η εγκύκλιος για τα σχολικά γεύματα
Η εγκύκλιος για τα σχολικά γεύματα ορίζει ότι η κάθε Επιτροπή Παραλαβής οφείλει να προχωρά σε «καταμέτρηση, θερμομέτρηση και μακροσκοπικό έλεγχο των γευμάτων (γεύση, οσμή, όψη)».
Για τον λόγο αυτό ο κάθε ανάδοχος οφείλει να παρέχει καθημερινά δύο γεύματα ως δείγματα προς έλεγχο εμφανούς ακαταλληλότητας.
Η Επιτροπή Παραλαβής μπορεί να αρνηθεί να παραλάβει γεύματα αν διαπιστώσει ότι δεν μεταφέρονται σε ισοθερμικά δοχεία ή παρουσιάζουν ενδείξεις ακαταλληλότητας, ώστε στη συνέχεια να ακολουθηθούν τα προβλεπόμενα βήματα.
Ο ΟΠΕΚΑ υπενθυμίζει ότι τα γεύματα πρέπει να καταναλώνονται εντός του σχολείου και στον προβλεπόμενο χρόνο, για λόγους υγιεινής και προστασίας της υγείας των μαθητών. Γι’αυτό και διανέμονται «πριν την έναρξη της σίτισης, ώστε να διατηρούνται οι κατάλληλες συνθήκες για την κατανάλωσή τους». Προειδοποιεί ότι «η μεταφορά των γευμάτων εκτός σχολείου και η κατανάλωσή τους σε μεταγενέστερο χρόνο ενδέχεται να επηρεάσουν την ποιότητα και την ασφάλεια τους καθώς δεν διασφαλίζονται οι κατάλληλες συνθήκες συντήρησης». Η υποχρέωση αυτή αναγράφεται στις Υπεύθυνες Δηλώσεις Συμμετοχής που υπογράφουν οι γονείς.
Πρωτεϊνούχα σχολικά γεύματα.. με σκουλήκι
«Η ανάγκη για σχολικά γεύματα είναι μεγάλη, καθώς υπάρχει ακρίβεια και οι γονείς δύσκολα τα βγάζουν πέρα», δηλώνει στο in o Λεωνίδας Τράντος, πρόεδρος της Ένωσης Συλλόγων Γονέων Κεντρικής Κέρκυρας.
«Όταν όμως η ίδια πολιτεία δίνει τα σχολικά γεύματα στους ιδιώτες, το κίνητρο για μεγαλύτερο κέρδος είναι αυτό που μπορεί να χαμηλώσει και την ποιότητα στο σχολικό γεύμα για τα παιδιά μας. Άρα, αυτό που ζητάμε είναι πρώτα από όλα να φύγουν τα σχολικά γεύματα από τον ιδιωτικό τομέα. Να υπάρχει ευθύνη της πολιτείας, οι έλεγχοι να είναι τακτικοί και να βγαίνουν τα αποτελέσματα στη δημοσιότητα, να γνωρίζουμε τι ακριβώς τρώνε τα παιδιά μας«, συμπληρώνει ο κ. Τράντος.
«Τη στιγμή που η κοινωνία μας βρίσκεται σε οικονομική εξαθλίωση και οι γονείς παλεύουν νυχθημερόν για να εξασφαλίσουν τα απαραίτητα για την ευημερία της οικογένειάς τους, η πολιτεία μας αφήνει ανυπεράσπιστους, στα χέρια όλων αυτών που κερδίζουν από τις κρατικές συμβάσεις και διαγωνισμούς εις βάρος της υγείας τους», αναφέρει χαρακτηριστικά η ανακοίνωση των συλλόγων γονέων της Κέρκυρας.
Τα περί «οικονομικής εξαθλίωσης» δεν είναι σχήμα λόγου, ιδίως για τους κατοίκους των χωριών. Ο πληθυσμός σε κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού στα Ιόνια νησιά ανέρχεται στο 35,7%, το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό στην Ελλάδα μετά την Πελοπόννησο (38,1%) και από τα υψηλότερα στην Ευρώπη.
Ο πρόεδρος του συλλόγου γονέων και κηδεμόνων του δημοτικού σχολείου Κοντοκαλίου Τίμος Βενέτης μας λέει ότι η σχολική κοινότητα είναι ανάστατη, αφού όλα τα παιδιά, ακόμα και οι δάσκαλοι έφαγαν από την παρτίδα των γευμάτων που βρέθηκε το σκουλήκι. «Μας ενημέρωσε ένας γονέας, μαθήτριας 11 χρονών. Το κορίτσι δεν προλάβαινε να φάει στο σχολείο και πήρε το γεύμα μαζί της σπίτι. Κόντευε να τελειώσει το φαγητό, και ξαφνικά είδε κάτι να κουνιέται μέσα, ήταν άσπρο όπως και το ρύζι. Φώναξε τον πατέρα του και είδε ότι τελικά ήταν σκουλήκι. Το τράβηξε ένα βιντεάκι και επικοινώνησε μαζί μας». Ενώ έχουν γίνει όλες οι επίσημες καταγγελίες – στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, το υγειονομικό, την εισαγγελία, τον δήμο, δεν έχουν λάβει καμία απάντηση.
Η ανακοίνωση του ΟΠΕΚΑ, που μεταθέτει εμμέσως τις ευθύνες στις «Επιτροπές Παραλαβής» και στους γονείς, που αφήνουν τα παιδιά να πάρουν το γεύμα σπίτι, του φαίνεται εξοργιστική. «Θα μας τρελάνουν; Πρέπει ο διευθυντής ή ο δάσκαλος να δοκιμάζει ένα ένα τα γεύματα και να τα ψάχνει;, Για να υπάρχει σκουλήκι μέσα σημαίνει ότι είχε μαγειρευτεί τουλάχιστον 3-4 μέρες πριν. Υπάρχει κάποιος έλεγχος ρε παιδιά σε αυτό το πράγμα; Έχει πάει το υγειονομικό; Γιατί δεν μας απαντάει κάποιος; Τα παιδιά μας δεν είναι νούμερα για κάποιους να μπορούν να αισχροκερδούν στην πλάτη τους», δηλώνει εξοργισμένος.
Η μεγάλη εικόνα
Το κοινό πρόγραμμα των υπουργείων Παιδείας και Οικογένειας και Κοινωνικής Συνοχής για τα σχολικά γεύματα καλύπτει φέτος 1982 δημοτικά σχολεία σε όλη την επικράτεια. Όπως αναφέρει το ΟΠΕΚΑ η σημασία του προγράμματος έχει αναδειχθεί και σε αξιολόγηση της πιλοτικής εφαρμογής του από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στην οποία συμμετείχαν 18 δημοτικά σχολεία, 235 παιδιά, 231 γονείς και 109 εκπαιδευτικοί και διευθυντές. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, το 88% των γονέων αξιολόγησε θετικά το πρόγραμμα, το 80% δήλωσε ότι συνέβαλε στην ενίσχυση του οικογενειακού προϋπολογισμού, ενώ το 92% εξέφρασε την επιθυμία να συνεχιστεί και να αποκτήσει πιο μόνιμο χαρακτήρα. Η αξιολόγηση εξέτασε επίσης τις διατροφικές συνήθειες των παιδιών, την προσήλωσή τους στο πρότυπο της Μεσογειακής Διατροφής και την επίδραση του σχολικού γεύματος στη σχολική ζωή.
Πράγματι, σε γενικές γραμμές η χρησιμότητα του προγράμματος αξιολογείται θετικά από τους γονείς. «Είναι ανάσα για πολύ κόσμο. Μακάρι να το έδιναν σε όλα τα σχολεία. Η παιδική φτώχεια όχι μόνο δεν έχει μειωθεί, αλλά αυξάνεται», μας λέει ο Τάκης Γιαννόπουλος, γονέας παιδιού δημοτικού από σχολείο της Αγίας Παρασκευής. Ως μέλος του Αντιφασιστικού Δικτύου Παιδείας έχει επικοινωνία με σχολεία από όλη την Αττική. «Όμως είναι σε ποιον ανάδοχο θα πέσεις. Ξέρω ότι τα γεύματα στα σχολεία του Ζωγράφου είναι πάρα πολύ καλά. Όμως σε σχολεία στο κέντρο της Αθήνας υπάρχουν προβλήματα. Το ίδιο ισχύει και για το Κάτω Χαλάνδρι, που φοιτούν παιδιά από τον καταυλισμό των Ρομά του Νομισματοκοπείου. Υπάρχουν ανισότητες και αδικίες. Εμείς ζητήσαμε γεύματα για τα σχολεία της Αγίας Παρασκευής και μας απάντησαν από το υπουργείο ότι είμαστε πλούσιος δήμος και δεν δικαιούμαστε. Όμως αυτό δεν ισχύει. Η περιοχή μας έχει μεγάλη ποικιλομορφία, αν ήμασταν όλοι πλούσιοι δεν θα το ζητάγαμε».
Ο κ. Γιαννόπουλος επιβεβαιώνει ότι αν και η εγκύκλιος του ΟΠΕΚΑ προβλέπει επιτροπή ελέγχων ανά σχολείο, στην πράξη δεν εφαρμόζεται αφού δεν υπάρχει προσωπικό. «Τι να προλάβουν να κάνουν οι εκπαιδευτικοί; Οι έλεγχοι χρειάζονται υπεύθυνο τραπεζοκόμο, που να είναι στο χολείο όλη μέρα. Η ουσία είναι ότι δεν υπα΄ρχει έλεγχος στην ποιότητα».
Διατροφική επισφάλεια
Ο Ιωάννης Κουτελίδας είναι υπεύθυνος επικοινωνίας του Ινστιτούτου Prolepsis, που υλοποιεί από το 2012 το πρόγραμμα «Διατροφή» σε χιλιάδες σχολεία σε όλη την Ελλάδα, κυρίως σε περιοχές με χαμηλό εισόδημα. Όπως μας λέει οι ανάγκες των μαθητών για σίτιση όχι μόνο δεν έχουν μειωθεί αλλά αυξάνονται τα τελευταία χρόνια. Φέτος ως και τον Οκτώβριο είχαν υποβάλλει αίτηση για συμμετοχή στο πρόγραμμα «Διατροφή» 1.538 σχολεία, με περισσότερους από 124.000 μαθητές. Πέρυσι τέτοια εποχή το Ινστιτούτο είχε λάβει 1.305 αιτήσεις από σχολεία, που αφορούσαν περίπου 111.485 μαθητές.
«Αυτή η αύξηση καταγράφεται σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος διαβίωσης εξακολουθεί να ασκεί σημαντική πίεση στις οικογένειες» τονίζει τον Ινστιτούτο Prolepsis.
Πράγματι, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, η μέση μηνιαία δαπάνη των νοικοκυριών για αγορές ανήλθε στο 2025 στα 1.820,20 ευρώ, αυξημένη κατά 5,5% σε σύγκριση με πέρυσι. Η διατροφή έχει το μεγαλύτερο μερίδιο (20,4%), με μηνιαίο κόστος άνω των 371 ευρώ. Ένα ζευγάρι με δύο παιδιά, ηλικίας έως 16 ετών δαπανά κατά μέσο όρο 2.700 ευρώ τον μήνα για αγορές, εκ των οποίων τα 550 πηγαίνουν στη διατροφή. Για τα οικονομικά ευάλωτα νοικοκυριά, η πίεση είναι ακόμη μεγαλύτερη. Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, τα φτωχά νοικοκυριά διαθέτουν το 31,9% του μέσου προϋπολογισμού τουςγια είδη διατροφής και μη αλκοολούχα ποτά, έναντι 19,5% των μη φτωχών νοικοκυριών.
Το πρόγραμμα «Διατροφή», που πραγματοποιείται με χορηγίες του ιδιωτικού τομέα, παρέχει δεκατιανό γεύμα, που τα παιδιά καταναλώνουν στο πρώτο μεγάλο διάλειμμα της ημέρας. «Καλύπτει και παιδιά που πιθανόν να μην έχουν φάει καν πρωινό», μας λέει ο κ. Κουτελίδας.
Αντιθέτως τα «Σχολικά Γεύματα» δίνονται συνήθως μετά το τέλος του σχολικού ωραρίου, και πολλά παιδιά είναι όλη μέρα με άδειο στομάχι. Επίσης αρκετά παιδιά πηγαίνουν το φαγητό σπίτι τους, γιατί δεν προλαβαίνουν. Μπορεί να μεσολαβήσει ένα κρίσιμο χρονικό διάστημα που το γεύμα μπορεί να αλλοιωθεί.
Το πρόγραμμα «Διατροφή» πραγματοποιεί εξονυχιστικούς ελέγχους για την ποιότητα των γευμάτων, από τις πρώτες ύλες στο χώρο των προμηθευτών ως το τελικό προϊόν, όπως φτάνει στο σχολείο. Ενώ διασφαλίζεται και ελέγχεται η λειτουργία των ψυγείων σε κάθε σχολείο, για να μη διαταράσσεται η ψυκτική αλυσίδα. Εκτός από τους οργανοληπτικούς ελέγχους, πραγματοποιούνται «εκτενείς μικροβιολογικές και χημικές αναλύσεις από διαπιστευμένα, ανεξάρτητα εργαστήρια για την εξακρίβωση απουσίας παθογόνων μικροοργανισμών, υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων και λοιπών τεχνητών πρόσθετων και γενικότερης συμμόρφωσης με συγκεκριμένες προδιαγραφές αναφορικά με τα θρεπτικά συστατικά των γευμάτων που διανέμονται», αναφέρει ο εκπρόσωπος του Ινστιτούτου.
Επιπλέον γίνονται απροειδοποίητοι επιτόπιοι έλεγχοι στις εγκαταστάσεις των προμηθευτών, εβδομαδιαίες επικοινωνίες με τα σχολεία καθώς και επισκέψεις σε αυτά από υπεύθυνο συντονιστή του Προγράμματος.
Όλα τα παραπάνω δεν τα αναφέρουμε για να δείξουμε κάποια υποτιθέμενη υπεροχή» της ιδιωτικής πρωτοβουλίας έναντι του δημοσίου. Αντιθέτως, πρόκειται για διαδικασίες που θα όφειλε να ακολουθεί η πολιτεία. Το κοινό αίτημα των ενώσεων συλλόγων γονέων με τους οποίους επικοινωνήσαμε, από το Πέραμα ως την Κέρκυρα, είναι ότι η διατροφική ασφάλεια των παιδιών δεν πρέπει να επαφίεται σε ιδιώτες, αλλά να είναι μέριμνα της πολιτείας.
Πηγή: in.gr
