Σε λεπτές διπλωματικές ισορροπίες εξελίσσεται η υπόθεση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, με την Τουρκία να επιχειρεί να διατηρήσει τις ανυπόστατες αξιώσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο, την ώρα που η Γαλλία βρίσκεται στο επίκεντρο των επαφών για την επανέναρξη των ερευνών.
Η νέα ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών έρχεται λίγες ώρες μετά την ολοκλήρωση της αδειοδοτικής διαδικασίας από την ελληνική πλευρά και την έκδοση της NAVTEX για το γαλλικής σημαίας ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo. Η Άγκυρα χαρακτηρίζει παράνομες τις προγραμματισμένες δραστηριότητες, υποστηρίζοντας ότι μέρος της περιοχής των ερευνών βρίσκεται εντός της υφαλοκρηπίδας που η ίδια διεκδικεί.
Ιδιαίτερη σημασία, ωστόσο, έχει η αναφορά του τουρκικού ΥΠΕΞ ότι η διαδικασία εξασφάλισης της συγκατάθεσης της Τουρκίας “δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί”. Η συγκεκριμένη διατύπωση δείχνει ότι οι επαφές με το Παρίσι βρίσκονται σε εξέλιξη, με την Άγκυρα να επιχειρεί να παρουσιάσει τις συνεννοήσεις ως διαδικασία αναζήτησης της δικής της έγκρισης.
Μετά την ελληνική NAVTEX, η Τουρκία εξέδωσε αντι-NAVTEX, αμφισβητώντας τη νομιμότητα των ερευνών και επαναφέροντας τις πάγιες θέσεις της. Παρά την ένταση των διατυπώσεων, η αναφορά του τουρκικού ΥΠΕΞ στη συνεργασία, τον διάλογο και τον συντονισμό αφήνει περιθώρια για τη συνέχιση των διπλωματικών επαφών.
Ολόκληρη η ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ: “Σχετικά με την απόπειρα διεξαγωγής μη εξουσιοδοτημένης θαλάσσιας επιστημονικής έρευνας από πλοίο υπό γαλλική σημαία εντός της υφαλοκρηπίδας μας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Διαπιστώνεται ότι πλοίο υπό γαλλική σημαία προτίθεται να πραγματοποιήσει παράνομη θαλάσσια επιστημονική ερευνητική δραστηριότητα, με σκοπό την πόντιση καλωδίων χωρίς άδεια, εντός των ορίων της υφαλοκρηπίδας μας, τα εξωτερικά όρια της οποίας γνωστοποιήσαμε στα Ηνωμένα Έθνη στις 18 Μαρτίου 2020.
Οι μη εξουσιοδοτημένες αγγελίες προς ναυτιλλομένους (NAVTEX) που εκδόθηκαν για τον σκοπό αυτό από την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία (ΓΚΡΙ) ακυρώθηκαν από τη χώρα μας.
Η διαδικασία εξασφάλισης της συγκατάθεσης της χώρας μας, η οποία απαιτείται σύμφωνα με τις καθιερωμένες διατάξεις του διεθνούς δικαίου της θάλασσας για το τμήμα της σχεδιαζόμενης δραστηριότητας του εν λόγω πλοίου που εμπίπτει εντός των ορίων της υφαλοκρηπίδας μας, δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
Η αποφασιστικότητά μας να προστατεύσουμε τα κυριαρχικά δικαιώματά μας που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο παραμένει ακλόνητη. Παράλληλα, θα συνεχίσουμε να υιοθετούμε μια προσέγγιση που βασίζεται στη συνεργασία, τον διάλογο και τον συντονισμό στην περιοχή”.
Ελληνικές διπλωματικές πηγές: Σαφές το διεθνές δίκαιο της θάλασσας
Σχολιάζοντας την ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, ελληνικές διπλωματικές πηγές τονίζουν ότι: “Οι εργασίες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου VB Abeille Marengo, θα προχωρήσουν βάσει του επιχειρησιακού προγραμματισμού της εταιρείας, σε ελληνικά και κυπριακά χωρικά ύδατα και σε περιοχές ελληνικής και κυπριακής υφαλοκρηπίδας”.
“Το διεθνές δίκαιο της θάλασσας είναι σαφές και δεν χωρεί διαφορετικών ερμηνειών” επισημαίνουν οι ίδιες πηγές.
Αντι-Navtex
Είχε προηγηθεί η έκδοση αντι-Navtex λίγο μετά την ανακοίνωση του ελληνικού ΥΠΕΞ ότι ολοκληρώθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες αδειοδότησης για την εκτέλεση των εργασιών έρευνας και πόντισης καλωδίου στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (GSI) και την έκδοση της προβλεπόμενης NAVTEX.
Η Άγκυρα αντέδρασε σε χρόνο-ρεκόρ, προβάλλοντας και πάλι τις προκλητικές και ανυπόστατες αξιώσεις της, κάνοντας λόγο για έρευνες εντός τουρκικής υφαλοκρηπίδας. Σημειώνει μάλιστα ότι δεν έχει χορηγήσει άδεια για τις ερευνητικές δραστηριότητες και επισημαίνει ότι όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες θα πρέπει να συντονίζονται με τις τουρκικές αρχές.
TURNHOS N/W : 1105/26
MEDITERRANEAN SEA
1. SOME PART OF AREA PROMULGATED WITH NAVTEX NR. HA15-1411/26 IS WITHIN TURKISH CONTINENTAL SHELF DECLARED TO UNITED NATIONS, ON 18 MARCH 2020 WITH REF NR. A/74/757.
2. TURKISH AUTHORITIES HAS NOT ISSUED CONSENT FOR THE RESEARCH ACTIVITY REFERRED IN UNAUTHORIZED MESSAGE IN REFERENCE.
3. ALL RESEARCH ACTIVITIES IN TURKISH MARITIME JURISDICTION AREA MUST BE COORDINATED WITH RELEVANT TURKISH AUTHORITIES.
4. CANCEL THIS MESSAGE 062200Z MAR 27.
Αναλυτικά αναφέρουν:
1. Τμήμα της θαλάσσιας περιοχής που δημοσιεύθηκε μέσω του μηνύματος NAVTEX με αριθμό HA15-1411/26 βρίσκεται εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, η οποία γνωστοποιήθηκε στα Ηνωμένα Έθνη στις 18 Μαρτίου 2020, με αριθμό εγγράφου A/74/757.
2. Οι τουρκικές αρχές δεν έχουν παράσχει τη συγκατάθεσή τους για τις ερευνητικές δραστηριότητες που αναφέρονται στο συγκεκριμένο μήνυμα NAVTEX, το οποίο εκδόθηκε από μη εξουσιοδοτημένο σταθμό.
3. Όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες που πραγματοποιούνται εντός των τουρκικών θαλάσσιων ζωνών δικαιοδοσίας πρέπει να συντονίζονται με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές.
4. Η παρούσα αναγγελία θα ανακληθεί στις 6 Μαρτίου 2027, στις 22:00 UTC (ώρα Zulu).
Σε τροχιά υλοποίησης το έργο
Το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου μπαίνει πάντως σε τροχιά υλοποίησης μετά την έκδοση της σχετικής NAVTEX από την Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού, με την οποία δίνεται το πράσινο φως ώστε να ξεκινήσει το γαλλικό ερευνητικό πλοίο “Abeille Marengo” με προορισμό το πεδίo των ερευνών στα ανοιχτά της Κάσου.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών, ολοκληρώθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες αδειοδότησης από τις αρμόδιες ελληνικές Αρχές για την εκτέλεση εργασιών έρευνας και πόντισης καλωδίου στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (GSI), σε συνέχεια σχετικού αιτήματος που υπέβαλε η γαλλική εταιρεία NEXANS, για λογαριασμό της κυρίας του έργου εταιρείας GSI.
“Ειδικότερα, κατόπιν θετικής γνωμοδότησης της αρμόδιας διυπουργικής Επιτροπής Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης (ΕΧΑΕΘ), ο Υπουργός Εξωτερικών εξέδωσε σήμερα, 6 Νοεμβρίου 2026, τη σχετική απόφαση αδειοδότησης των εργασιών έρευνας και πόντισης του καλωδίου. Ακολούθως, το ερευνητικό πλοίο αιτήθηκε την έκδοση της προβλεπόμενης αγγελίας προς ναυτιλλομένους (NAVTEX) για την εκτέλεση των εργασιών, η οποία εκδόθηκε αμέσως”, αναφέρεται.
Η ελληνική NAVTEX
Σε αντίστοιχη κίνηση προχώρησε και η Κύπρος με την έκδοση αντίστοιχης NAVTEX από τον σταθμό της Λάρνακας για τη διεξαγωγή ερευνών του γαλλικού πλοίου “VB Abellei Marengo” στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας.
O ΑΔΜΗΕ και η Great Sea Interconnector Α.Ε. ανακοίνωσαν από την πλευρά τους ότι οι οι αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές αρχές εξέδωσαν τις σχετικές αγγελίες προς ναυτιλλομένους (NAVTEX) για τη διενέργεια ερευνών βυθού από το ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo, σε θαλάσσιες περιοχές κατά μήκος της προβλεπόμενης διαδρομής της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Κύπρου.
“Οι έρευνες εντάσσονται στις συνεχιζόμενες τεχνικές εργασίες για την ανάπτυξη του Great Sea Interconnector, της ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, και θα παράσχουν πρόσθετα δεδομένα που απαιτούνται για τον λεπτομερή τεχνικό σχεδιασμό του έργου”, αναφέρουν σε σχετική ανακοίνωση.
Νωρίτερα, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον ομόλογό του της Κυπριακής Δημοκρατίας, Kωνσταντίνο Κόμπο, στο πλαίσιο του στενού συντονισμού των δύο χωρών, όπως αναφέρεται σε ανάρτηση του υπουργείου Εξωτερικών στο Χ.
Ο ΥΠΕΞ Γ. Γεραπετρίτης είχε σήμερα τηλεφωνική επικοινωνία με τον ΥΠΕΞ της Κυπριακής Δημοκρατίας K. Κόμπο @ckombos στο πλαίσιο του στενού συντονισμού των δύο χωρών 🇬🇷🇨🇾 @CyprusMFA @GreeceinCyprus @cyprusingreece https://t.co/aiaXhFkxJw
— Υπουργείο Εξωτερικών (@GreeceMFA) November 6, 2026
Στο λιμάνι του Ηρακλείου το πλοίο “Abeille Marengo”
Σημειώνεται ότι το γαλλικής σημαίας πλοίο “Abeille Marengo” βρίσκεται ήδη στο λιμάνι του Ηρακλείου, αναμένοντας τα σχετικά σήματα, τα οποία θα στρώσουν το ταμπλό για τις περιοχές, αλλά και τα χρονοδιαγράμματα των εργασιών. Κεντραρισμένη είναι η θαλάσσια περιοχή ανατολικά της Κρήτης και της Κάσου. Η περιοχή, δηλαδή, που το καλοκαίρι του 2024 είχαν διακοπεί οι εργασίες ως απόρροια της έντασης ανάμεσα στην Αθήνα και την Άγκυρα.
Η ελληνική πλευρά έχει διαμηνύσει ότι δεν πρόκειται να υπάρξει καμία υπαναχώρηση και ότι το έργο, που βρίσκεται κάτω και από… γαλλική ομπρέλα, θα υλοποιηθεί κανονικά. Δεν έχουν περάσει, άλλωστε, παρά ελάχιστα εικοσιτετράωρα από το σήμα που εξέπεμψε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο σκηνικό του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, υπό το πρίσμα του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου, το οποίο ενδεχομένως θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πρόσχημα για την αμφισβήτηση νόμιμων δραστηριοτήτων στη θάλασσα ή για την παρεμπόδιση στρατηγικών έργων συνδεσιμότητας.
“Πρόκειται για έργα τεράστιας στρατηγικής και οικονομικής σημασίας. Προσφέρουν μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια, πιο προσιτή ηλεκτρική ενέργεια, ισχυρότερη περιφερειακή συνεργασία, καλύτερη συνδεσιμότητα δεδομένων και, τελικά, συμβάλλουν στη διαρκή ειρήνη. Δε μπορούμε να επιτρέψουμε οι αυθαίρετες θαλάσσιες διεκδικήσεις να αποτελέσουν εργαλεία παρεμπόδισης της οικονομικής ανάπτυξης και της ευημερίας μιας ολόκληρης περιοχής”, τόνισε ο πρωθυπουργός.
Σε παράλληλο χρόνο, η ελληνική πρωτεύουσα έχει εξετάσει άπαντα τα σενάρια αντίδρασης απέναντι στο ενδεχόμενο μίας νέας πρόκλησης από την Άγκυρα. Ωστόσο, η σημασία που αποδίδουν οι Βρυξέλλες στην υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης, τα ηχηρά μηνύματα της χώρας μας, αλλά και η επικοινωνία σε ανώτατο επίπεδο ανάμεσα στη Γαλλία και στην Τουρκία, κάνουν την Αθήνα να εκτιμά ότι η Άγκυρα δε θα θελήσει να…πιάσει το νήμα από το 2024 και να κλιμακώσει και πάλι την αντίδρασή της με παρουσία στο πεδίο που θα ανέβαζε τη… θερμοκρασία σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
“Έχουν ήδη ξεκινήσει οι διαδικασίες αδειοδότησης μόνο από τις ελληνικές Αρχές. Θα ακολουθηθεί πλήρως το χρονοδιάγραμμα το οποίο έχει προαναγγείλει και ο υπουργός Εξωτερικών και το συναρμόδιο υπουργείο. Δεν υπάρχει θέμα καθυστέρησης. Έχουν υποβληθεί άμεσα τα αιτήματα για άδεια μόνο από τις ελληνικές Αρχές”, σημείωσε χθες (Σκάι) ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης. “Η Ελλάδα θα αποδείξει για άλλη μια φορά ότι έχει ένα ξεκάθαρο σχεδιασμό. Εδώ δεν μιλάμε για ένα ελληνικό έργο, εδώ μιλάμε για ένα ευρωπαϊκό έργο. Ελλάδα-Κύπρος-Γαλλία-Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται να κάνουμε πίσω. Είναι ένα στρατηγικής σημασίας ενεργειακό έργο που αίρει την ενεργειακή απομόνωση ενός κράτους-μέλους της Ευρώπης, της Κύπρου, με την τεράστια σημασία που έχει και για εμάς και θα προχωρήσει κανονικά”, πρόσθεσε.
Το έργο
Ο Great Sea Interconnector προβλέπει την κατασκευή υποθαλάσσιας ηλεκτρικής διασύνδεσης μήκους περίπου 900 χιλιομέτρων, η οποία θα συνδέει την Κρήτη με την Κύπρο, με δυνατότητα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας αρχικής ισχύος 1.000 MW. Πρόκειται για ένα έργο που φιλοδοξεί να τερματίσει την ηλεκτρική απομόνωση της Κύπρου, η οποία παραμένει το μοναδικό κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς ηλεκτρική διασύνδεση με το ευρωπαϊκό δίκτυο. Τα οφέλη, όπως έχουν σπεύσει να επισημάνουν παράγοντες, θα είναι πολλαπλά.
Η Λευκωσία θα αποκτήσει τη δυνατότητα εισαγωγής ηλεκτρικής ενέργειας όταν οι εγχώριες ανάγκες δε θα μπορούν να καλυφθούν με ανταγωνιστικό κόστος, ενώ θα μπορεί να εξάγει πλεονάζουσα ενέργεια, ιδιαίτερα από ανανεώσιμες πηγές. Παράλληλα, θα ενισχυθεί η ασφάλεια εφοδιασμού και θα δημιουργηθούν προϋποθέσεις για μεγαλύτερη αξιοποίηση των επενδύσεων σε φωτοβολταϊκά και άλλες μορφές καθαρής ενέργειας. Για την Αθήνα, από την άλλη, η διασύνδεση θα ενισχύσει τον ρόλο της ως ενεργειακού κόμβου στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου.
Πηγή: capital.gr
