Του Χάρη Φλουδόπουλου
Τον κώδωνα του κινδύνου για νέα εκτίναξη των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας στη διάρκεια του χειμώνα, αλλά και για την αβεβαιότητα που αντιμετωπίζει η ελληνική βιομηχανία, έκρουσε ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ Αντώνης Κοντολέων, μιλώντας στο 30ό συνέδριο “Ενέργεια και Ανάπτυξη” του ΙΕΝΕ. Όπως προειδοποίησε, σε περίπτωση ενός ιδιαίτερα ψυχρού χειμώνα, η αυξημένη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας σε ολόκληρη την Ευρώπη αναμένεται να οδηγήσει τις τιμές ακόμη υψηλότερα, με την ελληνική αγορά να μην μπορεί να μείνει ανεπηρέαστη.
“Η δική μου πρόβλεψη είναι ότι αν έχουμε σκληρό χειμώνα, οι τιμές θα ξεφύγουν. Και δεν είναι μόνο οι τιμές στην Ελλάδα, είναι οι τιμές σε όλη την Ευρώπη”, ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι λόγω των ηλεκτρικών διασυνδέσεων η άνοδος των τιμών στις ευρωπαϊκές αγορές μεταφέρεται αναπόφευκτα και στη χώρα μας.
“Βαδίζουμε στο άγνωστο με βάρκα την ελπίδα”, σημείωσε, περιγράφοντας το περιβάλλον αβεβαιότητας μέσα στο οποίο καλούνται οι ενεργοβόρες επιχειρήσεις να προγραμματίσουν την παραγωγή και τις ενεργειακές τους ανάγκες.
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε απέναντι στην κυβέρνηση για τα μέτρα στήριξης της βιομηχανίας. Όπως υποστήριξε, το πακέτο των 95 εκατ. ευρώ δεν επαρκεί πλέον για να αντιμετωπιστεί η επιβάρυνση από τις υψηλές τιμές, εκτιμώντας ότι απαιτούνται τουλάχιστον 120 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, εξέφρασε την έντονη δυσαρέσκειά του για την απουσία σαφούς σχεδιασμού σχετικά με τη στήριξη των επιχειρήσεων τα επόμενα χρόνια. Αναφερόμενος στις απαντήσεις που έχει λάβει η βιομηχανία από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, διερωτήθηκε πώς μπορούν οι επιχειρήσεις να προχωρήσουν σε προϋπολογισμούς και συμβάσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας όταν δεν γνωρίζουν τι θα ισχύσει.
“Πείτε μου εσείς τι πλάνο θα κάνει τώρα μια βιομηχανία, τι συμβόλαια θα κλείσουμε”, ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η διαφορά μεταξύ ενός ενεργειακού κόστους 250 ευρώ/MWh και 160 ευρώ/MWh είναι καθοριστική για την ανταγωνιστικότητα της παραγωγής.
Ουρανοκατέβατα κέρδη και στρεβλώσεις στην αγορά
Στην παρουσίασή του ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ επικεντρώθηκε στις στρεβλώσεις της αγοράς ηλεκτρισμού, υποστηρίζοντας ότι η αυξανόμενη διείσδυση των ΑΠΕ δεν μεταφράζεται σε αντίστοιχα οφέλη για τους καταναλωτές.
Επικαλέστηκε την έκθεση Ντράγκι, σύμφωνα με την οποία οι τεχνολογίες υψηλού αρχικού επενδυτικού κόστους και χαμηλού λειτουργικού κόστους, όπως οι ΑΠΕ, τα υδροηλεκτρικά και η πυρηνική ενέργεια, πρέπει να αποδεσμευτούν από την τιμολόγηση των ορυκτών καυσίμων μέσω μακροχρόνιων συμβολαίων και συμβάσεων επί διαφορών.
Κατά τον ίδιο, τα υδροηλεκτρικά και οι ΑΠΕ που συμμετέχουν απευθείας στη χονδρεμπορική αγορά αποκομίζουν σημαντικά ουρανοκατέβατα κέρδη, ιδιαίτερα όταν οι τιμές εκτοξεύονται στα 200, 300 ή ακόμη και 400 ευρώ/MWh.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην αγορά εξισορρόπησης και στο κατώτατο όριο των -100 ευρώ/MWh για την καθοδική ενέργεια. Όπως κατήγγειλε, το συγκεκριμένο πλαίσιο επιτρέπει σε ορισμένους συμμετέχοντες να επωφελούνται από αρνητικές αποκλίσεις παραγωγής τις μεσημεριανές ώρες, όταν υπάρχει πλεόνασμα ανανεώσιμης ενέργειας.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, παραγωγοί που δηλώνουν μεγαλύτερη παραγωγή από την πραγματική μπορούν, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να εισπράττουν τόσο από την προημερήσια αγορά όσο και από την εκκαθάριση των αποκλίσεων.
Επιβάρυνση 756 εκατ. ευρώ από την εξισορρόπηση
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στους Λογαριασμούς Προσαυξήσεων ΛΠ2 και ΛΠ3, οι οποίοι, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, επιβάρυναν τους καταναλωτές με 756 εκατ. ευρώ στο εννεάμηνο του 2026.
Μόνο τον Σεπτέμβριο, το συνολικό κόστος των λογαριασμών αυτών έφτασε τα 126 εκατ. ευρώ, ενώ ο ΛΠ3 καταγράφει σε ορισμένες μεσημεριανές ώρες επιβαρύνσεις έως 80 ευρώ/MWh. Αντίστοιχα, ο ΛΠ2 στην απογευματινή αιχμή έφτασε τον Σεπτέμβριο έως και τα 17 ευρώ/MWh.
Ο κ. Κοντολέων ζήτησε πλήρη διαφάνεια στον προσδιορισμό του κόστους ανακατανομής μονάδων (redispatching) και των επικουρικών υπηρεσιών, προτείνοντας οι συγκεκριμένες δαπάνες να ανακτώνται μέσω των χρεώσεων χρήσης συστήματος και όχι να ενσωματώνονται στο κόστος ενέργειας.
Επικαλέστηκε στοιχεία της ΡΑΑΕΥ για το 2023, σύμφωνα με τα οποία το κόστος redispatching ανερχόταν σε 248 εκατ. ευρώ, ζητώντας να δημοσιοποιηθούν τα αντίστοιχα ποσά για τα επόμενα χρόνια.
Χαμένη ενέργεια 600 εκατ. ευρώ λόγω έλλειψης αποθήκευσης
Σημαντική ήταν και η αναφορά του στην καθυστέρηση ανάπτυξης της αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Όπως υποστήριξε, τουλάχιστον 3 TWh παραγωγής ΑΠΕ περικόπτονται λόγω της έλλειψης αποθηκευτικών υποδομών, ποσότητα που, εάν μπορούσε να αποθηκευτεί και να διοχετευθεί στην απογευματινή αιχμή, θα περιόριζε τη χρήση φυσικού αερίου και θα συμπίεζε τις τιμές.
Αποτίμησε ενδεικτικά τη χαμένη αξία αυτής της ενέργειας σε τουλάχιστον 600 εκατ. ευρώ, ασκώντας κριτική στην επιλογή επιτάχυνσης των φωτοβολταϊκών επενδύσεων χωρίς παράλληλη ανάπτυξη μπαταριών.
Τέλος, αναφέρθηκε στις εκκρεμότητες για το μειωμένο ΕΤΜΕΑΡ της βιομηχανίας. Παρότι ο σχετικός μηχανισμός εγκρίθηκε τον Μάιο, εξακολουθεί να εκκρεμεί η υπουργική απόφαση, ενώ παραμένουν ανοικτές οι εκκαθαρίσεις προηγούμενων ετών. Σύμφωνα με την ΕΒΙΚΕΝ, οι επιλέξιμες βιομηχανίες δικαιούνται επιστροφές περίπου 7 εκατ. ευρώ ετησίως από το 2022.
Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ έθεσε επίσης το ερώτημα τι θα ισχύσει από την 1η Ιανουαρίου 2027, καθώς ο εγκεκριμένος μηχανισμός καλύπτει μόνο την περίοδο 2024–2026, προσθέτοντας ακόμη έναν παράγοντα αβεβαιότητας στον ενεργειακό σχεδιασμό της βιομηχανίας.
Πηγή: capital.gr
